Reddi miras için en kritik unsur süre. Miras bırakanın ölümüyle başlayan 3 aylık süre içinde işlem yapılmazsa, miras otomatik kabul edilmiş sayılır. Bu süre, mirasçının miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren başlar. Örneğin, yurt dışında yaşayan bir mirasçıysanız, haber alma süreniz uzayabilir, ancak mahkemeden süre uzatımı talep etmeniz şart.
Zaman aşımı süresi: 3 ay (kesin ve kaçınılmaz).
İstisnalar: Küçükler veya kısıtlılar için yasal temsilciler süreye riayet eder, aksi halde mahkeme onayı gerekir.
Geç sürenin açtığı risk: Miras borçlarından şahsi malvarlığınızla sorumlu olursunuz.
Süre dolmadan harekete geçin, yoksa mirasın borçları sizi ezer. Yargıtay kararları da bu süreyi katı şekilde yorumluyor.
REDDİ MİRAS BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?
Reddi miras, iki yolla gerçekleştirilir, noter veya sulh hukuk mahkemesi. Hangisi tercih edilmeli? Noter daha hızlı ve pratik, mahkeme ise karmaşık durumlarda zorunlu.
Veraset ilamı alın: Miras bırakanın ölümünden sonra nüfus müdürlüğünden veya e-Devlet üzerinden veraset ilamı çıkarın. Bu belge, mirasçıları listeler.
Notere gidin: Son 6 ayda ölenlerin mirasları için miras bırakanın son ikametgahındaki notere başvurun. Dilekçe ve kimlik fotokopisi yeterlidir. Genel olarak, avukatlık ücreti ve mahkeme masrafları dahil olmak üzere toplam maliyet 500 TL ile 2000 TL arasında değişebilir.
Mahkemeye başvurun: Eğer miras bırakan 6 aydan fazla önce öldüyse veya birden fazla mirasçı varsa sulh hukuk mahkemesine dava açın.
Red bildirimini yapın: Resmi yazı ile 'Miras bırakanın mirasını reddediyorum' beyan edin. Tüm mirasçılar ayrı ayrı reddetmelidir.
Başvuru sonrası miras, miras bırakanın altsoyuna veya diğer mirasçılara kalır. Tek mirasçıysanız, miras devlet hazinesine geçer.
REDDİ MİRASIN SONUÇLARI VE HUKUKİ ETKİLERİ
Reddi mirasla mirasçı, miras bırakanın alacak ve borçlarından kurtulur. Ancak bu, 'muris muvazaası' gibi tuzaklara dikkat gerektirir. Miras bırakan ölmeden önce mal kaçırma şüphesi varsa, diğer mirasçılar 1 yıl içinde dava açabilir.
Pozitif sonuçlar: Borçlardan kurtuluş, şahsi malvarlığı korunur.
Negatif sonuçlar: Miras haklarından tamamen vazgeçiş, pay alamama.
Aile içi etki: Diğer mirasçılar lehine kayma; kardeşler arası anlaşmazlık riski.
Özel durumlar: Evlatlık ilişkisi veya boşanmış eşler için ayrı kurallar geçerli. Örneğin, nafaka borçları reddi etkilemez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin emsal kararları, bu etkileri netleştiriyor.
SIK YAPILAN HATALAR VE TUZAKLAR
Reddi miras sürecinde en yaygın hata, sürenin hafife alınması. Bir diğeri, miras mallarına el koymak: Ölümden sonra miras malını kullanırsanız, reddi geçersiz kılarsınız. Ayrıca, birden fazla mirasçıdan biri kabul ederse zincirleme etki doğar.
Miras malını satmak veya kullanmak.
Süre bitimine 1 hafta kala acele etmek (eksik belge sorunu).
Avukatsız hareket etmek; özellikle miras davalarında.
Uzman bir miras avukatı, süreci sorunsuz yönetir. Maliyet artsa da uzun vadede tasarruf sağlar.
REDDİ MİRAS DAVASI VE ALTERNATİFLER
Noter reddi yeterli değilse mahkeme yolu açılır. Sulh hukuk mahkemesinde görülen dava, 1-3 ay sürer. Temyiz yolu açıktır. Alternatif olarak 'taksimli miras' veya 'borçlu miras paylaşımı' gibi seçenekler var, ancak reddi en temiz çözüm.
e-Devlet üzerinden veraset ilamı hızlandı, başvurular dijitalleşiyor. Yine de fiziki noter ziyareti şart.
