Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik planlamasında en sık yapılan hatalardan birinin “son 2520 gün kuralı”nın göz ardı edilmesi olduğunu belirterek sigortalılık statüsünün emekli aylığını doğrudan etkileyebileceği uyarısında bulundu. Erdursun’a göre birçok kişi yalnızca yaş ve prim gününe odaklanırken hangi statüden emekli olunacağının kritik bir belirleyici olduğu gerçeğini atlıyor.
1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olan kişiler için geçerli olan uygulamada, farklı sigortalılık statülerinde geçen süreler emeklilik hesabına doğrudan etki ediyor. Sistemde son 2520 günlük fiili çalışma süresi esas alınarak en çok hangi statüde prim ödenmişse emeklilik o statü üzerinden değerlendiriliyor.
Bu kapsamda SSK (4/A), Bağ-Kur (4/B) ve Emekli Sandığı (4/C) arasında yapılan geçişlerde, son 2520 gün içinde hangi statü ağırlıktaysa emeklilik türü de buna göre belirleniyor.
STATÜ DEĞİŞİKLİĞİ EMEKLİLİĞİ ETKİLEYEBİLİYOR
Uzmanlara göre emekliliğe yakın dönemde yapılan statü değişiklikleri, beklenmeyen sonuçlar doğurabiliyor. Şirket ortaklığına girilmesi, iş yeri açılması veya farklı bir sigortalılık türüne geçilmesi halinde, son 2520 gün hesabı nedeniyle emeklilik statüsü değişebiliyor.
Bu durum, uzun yıllar SSK üzerinden emeklilik planı yapan kişilerin Bağ-Kur ya da farklı bir statüden emekli edilmesiyle sonuçlanabiliyor.
EYT KAPSAMINDA DA GEÇERLİ
EYT düzenlemesiyle yaş şartının kaldırılmış olmasına rağmen hizmet birleştirme ve statü belirleme kurallarının geçerliliğini sürdürdüğü ifade ediliyor. Bu nedenle EYT kapsamındaki sigortalıların da son yıllardaki prim ödemeleri nedeniyle farklı bir statüden emekli olma ihtimali bulunuyor.
PRİM TAMAMLANDIKTAN SONRAKİ DEĞİŞİKLİKLER RİSK TAŞIYOR
Emeklilik için gerekli prim gününü tamamlayan kişilerin sonrasında yaptıkları sigortalılık değişiklikleri de kritik önem taşıyor. Örneğin Emekli Sandığı kapsamında şartları tamamlayan bir kişinin daha sonra Bağ-Kur veya SSK kapsamında uzun süre prim ödemesi, emeklilik statüsünü değiştirebiliyor.
Benzer şekilde SSK şartlarını tamamlayan bir sigortalının şirket ortaklığı nedeniyle Bağ-Kur’a geçmesi, emeklilik hesabını yeniden şekillendirebiliyor.
HUKUKİ SÜREÇ GÜNDEME GELEBİLİR
Uygulamada bazı durumlarda SGK’nın statü belirlemesine karşı yargı yoluna başvurulabildiği belirtiliyor. Kişinin belirli bir statüde emeklilik şartlarını tamamlamış olması halinde daha sonra yapılan prim ödemelerinin emeklilik hakkını değiştirmemesi gerektiği yönünde dava süreçleri işletilebiliyor.
Uzmanlara göre emeklilik planlamasının son yıllara bırakılması ciddi riskler barındırıyor. Şirket ortaklığı, isteğe bağlı sigorta, borçlanma ve iş değişiklikleri gibi durumların emeklilik statüsünü değiştirebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle emeklilik öncesinde yalnızca prim gününün değil, hangi statüden emekli olunacağının da detaylı şekilde kontrol edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
