STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş. tarafından öz kaynaklarla geliştirilen Büyük Otonom İnsansız Sualtı Aracı TENGİZ, Türkiye’nin insansız deniz sistemleri alanındaki kabiliyetlerini genişletmeyi hedefliyor. Ekstra Büyük Sınıf İnsansız Sualtı Aracı kategorisinde yer alan platform, uzun süre su altında kalabilmesi ve farklı görev yüklerini taşıyabilmesi sayesinde denizaltı harbi ve kritik deniz görevlerinde kullanılabilecek çok amaçlı bir sistem olarak öne çıkıyor.
TENGİZ’İN TEKNİK ÖZELLİKLERİ BELLİ OLDU
TENGİZ, boyutları ve operasyonel kapasitesiyle STM’nin insansız sualtı araçları ailesinin en büyük platformu olarak konumlanıyor. 11,2 metre uzunluğa, 1,6 metre çapa ve 17,8 ton deplasmana sahip araç, 400 metreyi aşan derinliklerde görev yapabiliyor. Sualtında 8 knotun üzerinde hıza ulaşabilen TENGİZ, enerji kapasitesi ve sistem mimarisi sayesinde herhangi bir dış desteğe ihtiyaç duymadan 20 günden uzun süre operasyon gerçekleştirebiliyor. Uzun süreli görev kabiliyeti, TENGİZ’in limanlardan uzak bölgelerde faaliyet göstermesine ve görev alanında uzun süre kalmasına imkân tanıyor. Otonom çalışma prensibiyle geliştirilen platform, insanlı deniz araçlarının sürekli desteğine ihtiyaç duymadan farklı görevleri yerine getirebilecek şekilde tasarlandı.
AĞIR TORPİDO VE AKILLI MÜHİMMAT FIRLATABİLECEK
TENGİZ’in öne çıkan özelliklerinden biri, farklı silah ve görev sistemlerini taşıyabilen modüler mimarisi. Platform, ağır ve çok hafif torpido fırlatma kabiliyetinin yanı sıra farklı insansız sistemleri bünyesinde taşıyarak sualtından göreve aktarabilen bir ana gemi olarak tasarlandı. Bu kapsamda TENGİZ, STM tarafından geliştirilen NETA 300 otonom sualtı aracını ve ALPAGUT akıllı dolanan mühimmat sistemini taşıyıp fırlatabilecek. Böylece büyük otonom sualtı aracı, yalnızca kendi görevlerini yerine getiren bir platform olmanın ötesine geçerek farklı insansız sistemlerin görev bölgesine ulaştırılmasını da sağlayabilecek. Bu mimari, sualtı platformlarının keşif ve gözetleme faaliyetlerinin yanı sıra farklı görev sistemlerinin koordineli biçimde kullanılmasına olanak tanıyacak. TENGİZ’in modüler yapısı, değişen operasyonel ihtiyaçlara göre farklı görev yükleriyle donatılabilmesini de mümkün kılıyor.
İSTİHBARAT, KEŞİF VE DENİZALTI SAVUNMA HARBİNDE KULLANILACAK
TENGİZ, çok amaçlı görev yapısıyla denizaltı harbinin farklı alanlarında kullanılmak üzere geliştirildi. Platformun görevleri arasında istihbarat, gözetleme ve keşif, hedef takibi ve denizaltı savunma harbi kapsamında bariyer oluşturma faaliyetleri bulunuyor. Elektronik harp, sinyal istihbaratı ve deniz tabanı haritalama gibi teknik görevlerde de kullanılabilecek araç, kritik deniz altyapılarının denetlenmesine katkı sağlayacak. Ayrıca taarruzi mayın harbi kapsamında belirlenen alanlara mayın bırakma kabiliyeti de TENGİZ’in görev konsepti içerisinde yer alıyor. Bu özellikler, platformun yalnızca silahlı bir insansız sualtı aracı olarak değil, aynı zamanda denizlerde uzun süreli istihbarat toplama ve operasyonel destek sağlayabilecek çok amaçlı bir sistem olarak kullanılabileceğini gösteriyor.
ADVENT KOMUTA KONTROL MİMARİSİNE ENTEGRE EDİLECEK
TENGİZ’in ADVENT Komuta Kontrol mimarisiyle uyumlu yapısı, platformun ağ merkezli harp konseptine dahil edilmesini sağlayacak. Uydu haberleşmesi üzerinden veri aktarımı gerçekleştirebilen araç, görev sırasında elde edilen bilgilerin ilgili komuta kontrol unsurlarına iletilmesine yönelik bir altyapı sunuyor. Ağ merkezli harp yaklaşımı, farklı platformlardan elde edilen bilgilerin ortak bir operasyonel resimde birleştirilmesini ve görevlerin koordineli şekilde yürütülmesini amaçlıyor. TENGİZ’in bu mimariye dahil edilmesi, insansız sualtı sistemlerinin diğer deniz unsurlarıyla birlikte kullanılmasına yönelik önemli bir kabiliyet oluşturuyor.
TCG ANADOLU VE LOJİSTİK DESTEK GEMİLERİNDEN GÖREV YAPABİLECEK
TENGİZ, yalnızca teknik özellikleriyle değil, farklı platformlardan konuşlandırılabilmesiyle de öne çıkıyor. 40 feet ISO konteyner boyutlarıyla uyumlu bir lojistik yaklaşım doğrultusunda geliştirilen sistem, limanların yanı sıra lojistik destek gemileri ve TCG ANADOLU gibi havuzlu gemilerden otonom olarak göreve başlayabilecek. Bu özellik, aracın farklı deniz bölgelerine taşınmasını ve ihtiyaç duyulan operasyon sahalarına yakın noktalardan görevlendirilmesini kolaylaştırabilecek. Havuzlu gemilerden konuşlandırılabilme kabiliyeti, TENGİZ’in deniz kuvvetlerinin mevcut platformlarıyla birlikte kullanılmasına yönelik esneklik sunuyor.
TENGİZ İSMİ TÜRK DÜNYASININ ORTAK DİL MİRASINDAN GELİYOR
STM’nin büyük otonom insansız sualtı aracı için seçtiği TENGİZ ismi, Türk dillerinde deniz anlamıyla ilişkilendiriliyor. Türkistan’dan gelen bu isim, platformun sualtındaki görev konseptiyle örtüşürken Türkiye’nin yerli savunma sanayii projelerinde Türk tarihinden ve dil mirasından esinlenen isimlendirme geleneğini de yansıtıyor. SAHA 2026’da ilk kez tanıtılan TENGİZ, 400 metreyi aşan görev derinliği, 20 günden fazla operasyon süresi, ağır torpido fırlatma kabiliyeti ve farklı insansız sistemleri taşıyabilen ana gemi mimarisiyle Türkiye’nin otonom sualtı sistemleri alanındaki yeni projelerinden biri olarak öne çıkıyor.
