Trendyol Süper Lig'in son 10 yıllık yayın ekonomisi, dikkat çekici bir yapısal dönüşüme ve radikal bir dalgalanmaya işaret ediyor. Türk futbolunun mali geleceğini doğrudan ilgilendiren bu süreçte rakamsal veriler ve önümüzdeki döneme dair stratejik adımlar detaylarıyla değerlendirildi.
2016 YILINDAN BUGÜNE YAYIN GELİRLERİNDEKİ NOMİNAL DEĞİŞİM
Süper Lig'in yayın gelirlerindeki değişimi Türkinform'a değerlendiren spor ekonomisti Sebahattin Devecioğlu önemli açıklamalarda bulundu.
Spor ekonomisti Sebahattin Devecioğlu, Trendyol Süper Lig'in yayın hakkı gelirlerinde son 10 yılda yaşanan radikal değişimi, kulüplerin finansal geleceğini ve 2027 yılı için atılması gereken stratejik adımları detaylı verilerle değerlendirdi. Devecioğlu, futbol ekonomisindeki mevcut tabloyu ve reform gerekliliğini vurguladı.
Devecioğlu, Türk futbolunun medya hakları ve gelir yönetimi konusundaki analizlerini şu ifadelerle aktardı:
"Süper Lig'in yayın hakkı değerlerinde son 10 yılda yaşanan değişim grafiklere çarpıcı rakamlarla yansıdı. 2016 yılında yapılan ihalede 500 milyon dolar artı KDV seviyesine ulaşarak tarihi bir rekor kıran yayın geliri, ilerleyen yıllarda ciddi bir düşüş trendine girdi.
2023-2024 sezonuna gelindiğinde yayın geliri yaklaşık 80 ile 84 milyon dolar seviyelerine kadar geriledi. 2024 yılında gerçekleştirilen yeni ihale ile birlikte rakam 182 milyon dolar artı KDV seviyesine yükselerek önceki döneme kıyasla önemli bir toparlanma sağladı. Ancak bu toparlanmaya rağmen 2016 yılından 2024 yılına kadar yaşanan nominal değer kaybı yüzde 63,6 olarak gerçekleşti.
2024 yılında sağlanan ihale başarısı lig için kritik bir nefes alma imkanı sunsa da, ulaşılan 182 milyon dolarlık seviye 2016 yılındaki nominal yayın değerinin yalnızca yaklaşık yüzde 36,4'üne karşılık geliyor. Bu durum, futbol ekonomisindeki tartışmanın yalnızca ihale bedeline ve anlık rakamlara odaklanmasının yeterli olmadığını açıkça gösteriyor.
Asıl mesele; Türk futbolunun medya haklarını nasıl ürettiği, paketlediği, pazarladığı, yönettiği ve yaratılan ekonomik değeri kulüpler arasında nasıl paylaştırdığı noktasında düğümleniyor.
Süper Lig'in ekonomik geleceğini güvence altına almak adına 2027 sonrası dönem için radikal ve yenilikçi yönetişim modellerinin tartışılması kaçınılmaz bir ihtiyaç haline geldi. Bu kapsamda öne çıkan çözüm önerileri ve stratejik başlıklar şu şekilde sıralanıyor:
TFF ve Kulüpler Birliği ortaklığında medya hakları yönetimi kurulması
Çeşitlendirilmiş ve esnek modüler yayın paketlerinin oluşturulması
Sabit bedelin yanı sıra abonelik ve reklam gelirlerinin paylaşıldığı karma model
OTT, mobil, uluslararası yayın ve veri haklarının ayrı ayrı değerlendirilmesi
Korsan yayınla mücadelede daha etkin ve hukuki yöntemlerin uygulanması
Kulüplerin dijital içerik ekonomisi ve doğrudan tüketiciye ulaşan gelir modellerinin güçlendirilmesi
Kulüpler Birliği'nin 2005 tarihli yayın hakları çalışmasında gündeme getirilen temel soru, 20 yılı aşkın bir süre geçmesine rağmen bugün hâlâ güncelliğini koruyor: Türk futbolunun yarattığı medya değerinden kulüpler optimal ve sürdürülebilir bir pay alabiliyor mu?
Bu doğrultuda 2027 yılı, yalnızca yeni bir yayın ihalesinin yapılacağı takvimsel bir tarih olarak görülmemelidir. 2027 yılı, Türk futbolunun yayın ve medya ekonomisinin tepeden tırnağa yeniden yapılandırılması, gelirlerin artırılması ve finansal istikrarın sağlanması adına stratejik bir reform eşiği olarak değerlendirilmelidir." açıklamasında bulundu.
