Türkiye ile Yunanistan arasındaki Ege geriliminin yeniden gündeme geldiği dönemde Atina'dan dikkat çeken açıklamalar geldi. SKAI televizyonuna konuşan Gerapetritis, Yunanistan'ın Türkiye karşısındaki politikasını diplomasi, caydırıcılık ve uluslararası ittifaklar üzerine kurduğunu söyledi.
Atina'nın olası bir gerilim karşısında hazırlıksız olmadığını savunan Gerapetritis, Türkiye ile ilişkilerde farklı senaryolar üzerinde çalışıldığını açıkladı. Ancak Yunan Bakan aynı zamanda iki ülke arasındaki iletişim kanallarının kapatılmasının daha büyük riskler yaratabileceğine dikkat çekti.
“SAHADA KARŞILIK VERMEYE HAZIRIZ”
Gerapetritis'in açıklamasındaki en dikkat çekici bölüm, Türkiye ile yeni bir kriz yaşanması ihtimaline ilişkin sözleri oldu.
Yunanistan'ın baskının artabileceği farklı senaryolara hazır olduğunu belirten Gerapetritis, gerektiğinde “sahada karşılık” verebileceklerini söyledi. Bununla birlikte mevcut durumda doğrudan bir çatışma tehlikesi görmediklerini de özellikle ifade etti.
Yunan Bakan'a göre Atina'nın gücü yalnızca askeri kapasitesinden kaynaklanmıyor. Ülkenin uluslararası ittifakları, savunma kabiliyeti ve ekonomik dayanıklılığı da Türkiye ile yaşanabilecek krizlerde Yunanistan'ın elindeki caydırıcılık unsurları arasında bulunuyor.
Bu nedenle açıklamayı doğrudan “Türkiye'ye askeri müdahale tehdidi” şeklinde değerlendirmek yerine, Atina'nın olası bir tırmanmaya askeri sahada da karşılık verebileceğine yönelik bir caydırıcılık mesajı olarak okumak daha doğru.
12 MİL DOSYASI YENİDEN MASADA
Gerapetritis, Türkiye ile Yunanistan arasındaki en kritik anlaşmazlıklardan biri olan karasularının genişletilmesi konusunda da geri adım atmadı.
Yunan Bakan, karasularını 12 deniz miline kadar genişletmenin uluslararası hukuktan kaynaklanan ve tek taraflı kullanılabilecek bir hak olduğu yönündeki Atina'nın tezini tekrarladı.
Yunanistan'ın bu hakkı İyon Denizi'nde daha önce kullandığını hatırlatan Gerapetritis, başka bölgelerde de genişletmenin “Yunan devletinin uygun gördüğü zamanda” gerçekleştirilebileceğini söyledi. Bununla birlikte yeni bir genişleme için belirlenmiş somut bir takvim açıklamadı.
TÜRKİYE İÇİN 12 MİL “CASUS BELLİ”
Atina'nın 12 mil açıklamalarının Ankara açısından özel bir önemi bulunuyor. Türkiye, Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki karasularını mevcut 6 deniz milinden 12 mile çıkarmasına uzun süredir karşı çıkıyor.
TBMM'nin 8 Haziran 1995 tarihli kararı, Yunanistan'ın Ege'de karasularını 12 mile çıkarması halinde hükümete Türkiye'nin hayati çıkarlarını korumak amacıyla gerekli görülebilecek tedbirleri alma yetkisi veriyor. Bu karar uluslararası kamuoyunda yaygın biçimde “casus belli”, yani savaş nedeni kararı olarak tanımlanıyor.
Dolayısıyla Gerapetritis'in hem “sahada karşılık vermeye hazırız” mesajını vermesi hem de aynı açıklamada 12 mil hakkından vazgeçilmediğini söylemesi, Ege'deki iki temel güvenlik başlığını yeniden aynı gündemde buluşturdu.
İSRAİL İLE SAVUNMA İŞ BİRLİĞİ DERİNLEŞİYOR
Yunan Bakan'ın açıklamalarında İsrail de önemli yer tuttu. Gerapetritis, Atina'nın uluslararası ittifaklarını başka ülkelerin taleplerine göre belirlemeyeceğini söyleyerek İsrail ile iş birliğinin devam edeceğini açıkladı.
Gerapetritis'e göre İsrail ile geliştirilen ilişkiler özellikle savunma ve teknoloji alanlarında Yunanistan'a önemli katma değer sağladı. Atina yönetimi son yıllarda İsrail ile hava savunması, askeri eğitim, insansız sistemler ve savunma teknolojileri alanlarında ilişkilerini önemli ölçüde genişletti.
Yunanistan'ın İsrail ile ilişkilerinin savunma boyutu son dönemde daha da büyüdü. Atina'nın yaklaşık 3 milyar avroluk yeni hava savunma yapılanmasında İsrail teknolojilerinin önemli rol üstlenmesi planlanıyor.
“ARAP DÜNYASIYLA DA STRATEJİK İLİŞKİLERİMİZ VAR”
Gerapetritis, İsrail ile yakınlaşmanın Yunanistan'ın Arap ülkeleriyle ilişkilerinin alternatifi olmadığını özellikle vurguladı.
Yunanistan'ın bütün Arap dünyasıyla “stratejik düzeyde” konuşabilme avantajına sahip olduğunu savunan Bakan, Atina'nın bölgesel politikasını tek bir ittifaka bağlamadığını ortaya koydu.
Bu yaklaşım Yunanistan'ın son yıllarda Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'da geliştirdiği güvenlik mimarisiyle de örtüşüyor. Atina; İsrail'in yanı sıra Mısır ve Suudi Arabistan gibi bölgesel aktörlerle savunma ve stratejik ilişkilerini geliştiriyor.
Özellikle Suudi Arabistan'a konuşlandırılan Yunan Patriot bataryası, iki ülke arasındaki askeri ilişkinin dikkat çeken örneklerinden birini oluşturuyor. Gerapetritis daha önce bu konuşlandırmanın Yunan askeri personelinin gerçek operasyon koşullarında eğitim kazanmasına da katkı sağladığını açıklamıştı.
AB'DEN “PRATİK DESTEK” BEKLENTİSİ
Yunanistan olası bir Türk-Yunan geriliminde Avrupa Birliği boyutunu da devreye sokmayı planlıyor.
Gerapetritis, Türkiye'nin tutumuna ilişkin AB kurumlarının ve üye ülkelerin bilgilendirildiğini söyledi. Gerilimin artması halinde Atina'nın yalnızca siyasi açıklamalar değil, Avrupa'daki ortaklarından pratik destek de talep edebileceğini belirtti.
Bu yaklaşım Atina'nın Türkiye ile yaşadığı anlaşmazlıkları yalnızca ikili mesele olarak değil, Avrupa'nın dış sınırları ve AB üyesi bir ülkenin egemenlik hakları çerçevesinde ele alma stratejisinin devam ettiğini gösteriyor.
DİYALOG KAPISI KAPATILMAYACAK
Sert açıklamalara rağmen Gerapetritis Türkiye ile diyaloğun devam etmesi gerektiğini söyledi. İki ülke arasındaki doğrudan iletişim mekanizmalarının geçmiş yıllarda krizlerin büyümesini önlediğini savunan Yunan Bakan, diplomasi ile caydırıcılığın aynı anda yürütülebileceği görüşünü dile getirdi.
Gerapetritis, “Diyalog kapısını kapatmanın” çatışma riskini azaltmak yerine artırabileceği mesajını verirken, Atina'nın egemenlik hakları olarak gördüğü konularda geri adım atmayacağını da vurguladı.
Atina'nın son açıklamaları böylece iki yönlü bir Türkiye politikasını ortaya koyuyor: Bir tarafta 12 mil, savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, İsrail ve Arap ülkeleriyle stratejik ortaklıklar ve gerektiğinde “sahada karşılık” mesajı; diğer tarafta ise Ankara ile iletişim kanallarının açık tutulması.
