“Her şeyde bir hayır vardır”, “Kötü düşünme” ya da “Pozitif ol, her şey düzelecek.” Günlük yaşamda sıkça kullanılan bu ifadeler, iyi niyetli bir destek olarak görülse de her zaman beklenen etkiyi yaratmayabiliyor. Özellikle zor bir dönemden geçen kişilere sürekli olumlu düşünmelerinin söylenmesi, yaşadıkları duyguları ifade etmelerini güçleştirebiliyor. Psikolojide bu durum, toksik pozitiflik kavramıyla açıklanıyor.
Toksik pozitiflik, kişinin yaşadığı koşullar ne olursa olsun olumlu düşünmesi gerektiği yönündeki baskıyı ifade ediyor. Bu yaklaşım, üzüntü, korku, öfke ve hayal kırıklığı gibi doğal duyguların görmezden gelinmesine neden olabiliyor.
TOKSİK POZİTİFLİK NEDİR?
Olumlu düşünmek, zor dönemlerle başa çıkmada yararlı olabilen bir yaklaşım. Ancak kişinin her durumda mutlu olması gerektiğine inanması veya çevresinden bu yönde baskı görmesi farklı sonuçlar doğurabiliyor.
Toksik pozitiflikte olumsuz duygular, insan yaşamının doğal bir parçası olarak kabul edilmek yerine ortadan kaldırılması gereken düşünceler gibi değerlendiriliyor.
Örneğin işini kaybeden, yakınını kaybeden veya ciddi bir sorunla karşılaşan kişiye sürekli iyi tarafından bakmasının söylenmesi, yaşadığı güçlüğün yeterince anlaşılmadığını hissettirebiliyor.
SÜREKLİ MUTLU GÖRÜNMEK NEDEN YORUCU OLABİLİR?
İnsanlar yalnızca mutluluk ve huzur değil, üzüntü, korku ve öfke gibi duygular da yaşıyor. Bu duygular, kişinin ihtiyaçlarını ve karşılaştığı sorunları anlamasında önemli rol oynuyor.
Ancak sürekli güçlü ve mutlu görünmeye çalışan kişiler, gerçekte hissettiklerini çevrelerinden gizleme eğilimi gösterebiliyor.
Duyguları sürekli bastırmaya çalışmak, bazı kişilerde psikolojik zorlanmayı artırabiliyor. Kişinin iç dünyasında yaşadıklarıyla dışarıya yansıttığı görüntü arasındaki farklılık da zamanla yorucu hâle gelebiliyor.
Bununla birlikte her olumsuz duygunun mutlaka dışa vurulması gerektiği ya da duyguları gizlemenin doğrudan bir ruhsal hastalığa neden olduğu söylenemez.
“ÜZÜLME, POZİTİF OL” DEMEK HER ZAMAN DESTEK OLMUYOR
Toksik pozitifliğin önemli sonuçlarından biri de duygusal geçersizleştirme olarak tanımlanan durum.
Duygusal geçersizleştirme, kişinin yaşadığı duyguların küçümsenmesi, önemsenmemesi veya gereksiz görülmesi anlamına geliyor.
Zor bir dönemden geçen birine “Bunda üzülecek ne var?” ya da “Her şey senin elinde” denilmesi, kişinin kendisini anlaşılmamış hissetmesine yol açabiliyor.
Bu tür tepkilerle sık karşılaşan bireyler, yaşadıkları sorunları başkalarıyla paylaşmaktan kaçınabiliyor.
Oysa destekleyici bir yaklaşım, kişinin yaşadığı duyguyu hemen değiştirmeye çalışmak yerine onu anlamaya ve dinlemeye dayanıyor. 
PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK HER ZAMAN MUTLU OLMAK DEĞİL
Psikolojik dayanıklılık, kişinin hiçbir zaman üzülmemesi veya zorlayıcı duygular yaşamaması anlamına gelmiyor.
Aksine, güçlüklerle karşılaşıldığında duyguları fark edebilmek, koşulları gerçekçi biçimde değerlendirmek ve uygun başa çıkma yolları geliştirmek önem taşıyor.
Üzüntü, korku veya öfke hissetmek tek başına bir zayıflık göstergesi değil. Bu duyguların kabul edilmesi, kişinin ihtiyaçlarını anlamasına ve gerektiğinde destek aramasına yardımcı olabiliyor.
TOKSİK POZİTİFLİKTEN NASIL UZAK DURULUR?
Sürekli olumlu düşünme baskısını azaltmak için öncelikle bütün duyguların insan yaşamının doğal bir parçası olduğunu kabul etmek gerekiyor.
Zorlayıcı bir duygu yaşandığında onu hemen değiştirmeye çalışmak yerine neden ortaya çıktığını anlamaya çalışmak yararlı olabiliyor.
Benzer şekilde, sorun yaşayan birine sürekli tavsiye vermek yerine onu dinlemek ve duygularını küçümsemeden destek sunmak daha sağlıklı bir iletişim kurulmasını sağlayabiliyor.
Olumlu düşünmek ile olumsuz duyguları yok saymak arasındaki farkı bilmek de önem taşıyor.
Çünkü ruh sağlığını korumak, her zaman mutlu görünmekten değil, kişinin yaşadığı duygularla gerçekçi ve sağlıklı bir ilişki kurabilmesinden geçiyor.
