31 Aralık, Azerbaycanlılar tarafından Dünya Azerbaycanlılarının Dayanışma (Həmrəyliyi) Günü olarak kutlanmaktadır. Gün, dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Azerbaycanlılar arasında birlik, dayanışma ve ortak kimlik bilincinin yaşatılması amacıyla anılmaktadır.
DAYANIŞMA GÜNÜNÜN KÖKENİ NEYE DAYANIYOR?
Dünya Azerbaycanlılarının Dayanışma Günü’nün temeli, Kasım 1989’da Nahçıvan’da yaşanan gelişmelere dayanmaktadır. Azerbaycan Halk Cephesi Nahçıvan Bölge Şubesi tarafından alınan kararla, Güney ve Kuzey Azerbaycan arasındaki insani, kültürel, ekonomik ve akrabalık bağlarının yeniden kurulması amacıyla sınır çitlerinin kaldırılması ve mühendislik tesislerinin sökülmesi yönünde adımlar atıldı. Bu süreçte “Sınır Hareketi” olarak adlandırılan bir dizi siyasi eylem gerçekleştirildi.
SINIR HAREKETİ NASIL GELİŞTİ?
Sınır Hareketi kapsamında Aras Nehri boyunca bulunan sınır çitleri yıkıldı ve yaklaşık elli yıl sonra ilk kez sınırın iki yakasında yaşayan akrabalar ve yurttaşlar doğrudan iletişim kurma imkânı buldu. Basitleştirilmiş kontrol noktaları oluşturularak geçişler sağlandı. Bu gelişmeler, dönemin Sovyetler Birliği yönetimi ve Azerbaycan’daki komünist liderlik tarafından engellenmeye çalışıldı ve bölgede olağanüstü hâl ilan edildi.
31 ARALIK NASIL RESMİ BİR GÜN HALİNE GELDİ?
31 Aralık tarihi, 1990 yılında Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde geniş katılımlı etkinliklerle anılmaya başlandı. Süreç, 3 Kasım 1990’da Türkiye’de düzenlenen Birinci Uluslararası Azerbaycan Çevreleri Kongresi ile uluslararası boyut kazandı. Kongrede alınan kararla, her yıl 31 Aralık’ın Dünya Azerbaycanlılarının Dayanışma Günü olarak kutlanması çağrısı yapıldı.
GÜN RESMİ OLARAK NE ZAMAN İLAN EDİLDİ?
16 Aralık 1991’de Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisi Başkanı Haydar Aliyev tarafından 31 Aralık, Dünya Azerbaycanlılarının Dayanışma Günü olarak ilan edildi. Bu kapsamda alınan kararla gün resmî tatil ilan edildi, Azerbaycan genelinde kutlanması için yasal girişimler başlatıldı ve çeşitli kurumlara anma etkinlikleri düzenleme görevi verildi.
DÜNYA GENELİNDE NASIL KUTLANIYOR?
Dünya Azerbaycanlılarının Dayanışma Günü, bugün 70’ten fazla ülkede yaşayan Azerbaycanlılar tarafından çeşitli etkinliklerle anılmaktadır. Gün kapsamında toplantılar, konferanslar, kültürel programlar ve anma törenleri düzenlenmektedir. Kutlamalar, Azerbaycan diasporasının yoğun olarak bulunduğu ülkelerde de gerçekleştirilmektedir.
BU GÜNÜN SEMBOLİK ANLAMI NEDİR?
31 Aralık, Kuzey ve Güney Azerbaycan arasında yıkılan sınır çitleriyle simgelenen tarihsel sürecin anma günü olarak kabul edilmektedir. Gün, Azerbaycanlıların tek millet olduğu anlayışını yansıtan sembolik bir tarih olarak takvimde yer almaktadır.
