25 Aralık 1995 tarihinde Türkiye ile Yunanistan arasında Kardak Kayalıkları nedeniyle diplomatik ve askerî bir kriz yaşandı. Türk bandıralı Figen Akat isimli kargo gemisinin Ege Denizi’ndeki Kardak Kayalıkları’nda karaya oturmasıyla başlayan süreç, iki ülke arasında egemenlik tartışmalarını gündeme taşıdı ve Ocak 1996’ya kadar devam eden ciddi bir gerilime dönüştü.
Türk bandıralı Figen Akat isimli kargo gemisi, 25 Aralık 1995’te Bodrum’a yaklaşık 6,1 kilometre uzaklıktaki Kardak Kayalıkları’nda karaya oturdu. Olayın ardından Yunan yetkililer gemi kaptanıyla irtibata geçerek yardım teklifinde bulundu. Gemi kaptanı ise kayalıkların Türk kara sularında yer aldığını belirterek bu yardımı kabul etmedi. Kargo gemisi, daha sonra kendi imkânlarıyla bulunduğu yerden ayrıldı. Bu olay, Kardak Kayalıkları’nın statüsüne ilişkin tartışmaları gündeme taşıdı.
KRİZİN KAMUOYUNA YANSIMASI
Yaşanan gelişmeler, 20 Ocak 1996 tarihinde Yunanistan’da yayımlanan Gramma gazetesi tarafından kamuoyuna duyuruldu. Gazetede yer alan haberlerin ardından Kardak Kayalıkları üzerindeki egemenlik tartışmaları iki ülkenin basınında geniş yer buldu. Hem Türkiye hem de Yunanistan, söz konusu kayalıkların kendi sınırları içinde yer aldığını savundu.
Bu süreçte, Yunanistan’a bağlı bazı çevre adalardan birinin belediye başkanı, bir Yunan papaz ile birlikte Kardak Kayalıkları’na giderek Yunan bayrağı dikti. Bunun üzerine Türkiye tarafından diplomatik girişimler başlatıldı ve karşılıklı notalar verildi. Kayalıkların statüsünün uluslararası anlaşmalarla net olarak belirlenmemiş olması, tansiyonun yükselmesine neden oldu.
KARŞILIKLI ADIMLAR VE ASKERİ HAREKETLİLİK
27 Ocak 1996 tarihinde Türk gazeteciler, Kardak Kayalıkları’na giderek Yunan bayrağını indirdi ve yerine Türk bayrağı dikti. Bu gelişmenin ardından Yunanistan, bölgeye asker sevk etti ve kayalıkları denizden abluka altına aldı. Aynı dönemde Türk ve Yunan deniz unsurları Ege Denizi’nde karşı karşıya geldi.
29 Ocak 1996 gecesi Ankara’da dönemin siyasi ve askerî yetkilileri bir araya gelerek gelişmeleri değerlendirdi. Aynı saatlerde Türk Deniz Kuvvetleri ve Yunanistan Silahlı Kuvvetleri bölgede yoğun bir hareketlilik içine girdi. 30 Ocak 1996 gecesi Türk SAT komandoları, Batı Kardak Kayalıkları’na çıkarma yaparak buradaki Yunan bayrağını indirdi ve Türk bayrağı dikti.
ULUSLARARASI TEMASLAR VE KRİZİN SONA ERMESİ
Kardak Kayalıkları’na Türk askerlerinin çıktığının öğrenilmesi üzerine uluslararası diplomatik temaslar hız kazandı. ABD yönetimi, taraflara itidal çağrısında bulundu ve doğrudan temaslar kuruldu. 31 Ocak 1996 sabahı yapılan görüşmeler sonucunda Türkiye ve Yunanistan, askerlerini kayalıklardan çekme ve bayrakları indirme konusunda mutabakata vardı.
Sabah saatlerinde iki taraf da Kardak Kayalıkları’ndan askerlerini çekti ve bayraklar indirildi. Böylece Türkiye ile Yunanistan’ı savaşın eşiğine getiren Kardak Krizi sona erdi.
KRİZ SONRASI GELİŞMELER
Kriz sonrasında Kardak Kayalıkları, iki ülke arasındaki Ege sorunlarının sembol konularından biri olmaya devam etti. 1996 yılı içinde Ege Denizi’nde yaşanan bazı askerî hareketlilikler ve ilerleyen yıllarda yapılan siyasi açıklamalar, Kardak meselesinin zaman zaman yeniden gündeme gelmesine neden oldu.
