Teknolojinin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte akıllı telefonlar birçok kişi için adeta vazgeçilmez bir uzuv haline dönüştü. Gün içinde gelen bildirimleri sürekli kontrol etme, sosyal medya hesaplarını tekrar tekrar ziyaret etme ve gelişmeleri anlık takip etme alışkanlığı yaygınlaşırken, birçok kişi "Bir şeyi kaçırır mıyım?", "Gündemden geri kalır mıyım?" ya da "Eksik mi kalıyorum?" düşüncesiyle telefonuna yöneliyor. Kısa süreli bir rahatlama hissi sağlayan bu davranışın zamanla zihinsel yorgunluğu artırabildiğini belirten Psikolog Ece Bahat, bildirim kontrol etme alışkanlığının psikolojik etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
BİLDİRİM KONTROLÜ KISA SÜRELİ RAHATLAMA SAĞLIYOR
Gün içinde telefonu defalarca kontrol etme alışkanlığı birçok kişinin günlük yaşamının bir parçası haline geldi. Psikolog Ece Bahat, bu davranışın yalnızca meraktan kaynaklanmadığını, beynin ödül mekanizmasının da bu süreçte etkili olduğunu söyledi.
Bahat, "Burada ilginç bir döngü var. Bildirimleri kontrol etmek kısa süreli bir rahatlama sağlıyor ama aynı zamanda beynin ödül sistemini de harekete geçiriyor. Bu yüzden kişi telefonu tekrar tekrar kontrol etme ihtiyacı hissedebiliyor." dedi.
ZİHİN DİNLENEMEDİĞİ İÇİN BUNALMIŞLIK HİSSİ ARTABİLİYOR
Sürekli bildirim kontrol etmenin zihinsel dinlenmeyi zorlaştırdığına dikkat çeken Bahat, bu durumun gün sonunda yoğunluk hissini artırabildiğini ifade etti.
Bahat, "Fakat bu durum dinlenmek yerine zihni daha da meşgul ettiği için kişi gün sonunda daha bunalmış hissedebiliyor." dedi.
Psikolog Ece Bahat'ın değerlendirmelerine göre, sık aralıklarla telefon kontrol etme davranışı kısa süreli rahatlama hissi oluştursa da zihnin sürekli uyarılmasına neden olarak dinlenme sürecini olumsuz etkileyebiliyor.
PEKİ NE YAPMALI?
Psikolog Ece Bahat, bildirim kontrol etme alışkanlığının fark edilmesinin davranışı değiştirmedeki ilk adım olduğunu belirterek, dijital yoğunluğu azaltmaya yardımcı olabilecek şu önerileri paylaştı:
- Bildirimleri sessize alın: Acil olmayan uygulamaların bildirimlerini kapatarak telefonun sürekli dikkati bölmesini önleyin.
- Telefon kontrolü için belirli saatler oluşturun: Gün boyunca rastgele kontrol etmek yerine belirli zaman aralıklarında bildirimlerinizi kontrol edin.
- Sosyal medya kullanım süresi belirleyin: Günlük kullanım süresini sınırlandırarak ekran başında geçirilen zamanı azaltın.
- Telefonu görüş alanınızdan uzak tutun: Çalışırken veya dinlenirken telefonu masanın üzerinde değil, çekmecede ya da başka bir odada bulundurun.
- Yatmadan en az bir saat önce ekran kullanımını bırakın: Gece saatlerinde telefon kullanımını azaltmak zihnin dinlenmesine yardımcı olabilir.
- Boş kaldığınız her an telefona yönelmeyin: Kısa bekleme anlarını telefon yerine nefes egzersizi yapmak, yürüyüşe çıkmak veya kitap okumak gibi farklı aktivitelerle değerlendirin.
- Ekran süresi raporlarını takip edin: Telefonun sunduğu ekran süresi verilerini düzenli olarak inceleyerek kullanım alışkanlıklarınızı gözlemleyin.
- Bildirim yerine önceliklerinize odaklanın: Gün içinde yapılacak işleri planlayarak telefonun değil, kendi gündeminizin belirlediği bir rutin oluşturun.
