Akıllı telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar için adeta kurtarıcı olarak görülen powerbankler, son yıllarda havacılık sektörünün en büyük güvenlik endişelerinden biri haline geldi. İzmir – Ankara seferide powerbank nedeniyle uçakta alarm verildi. Yaşanan gelişme üzerine yolcuların güvenliği için tahliye kararı alınırken, olay kısa sürede uluslararası havacılık gündemine taşındı. Uzmanlar, lityum iyon bataryaların aşırı ısınması durumunda yangın riskinin ortaya çıkabileceğini ve bu nedenle uçaklarda özel güvenlik prosedürleri uygulandığını belirtiyor.
BİR CİHAZ TÜM UÇUŞU ALTÜST ETTİ
Havacılıkta en büyük korkulardan biri kabin içinde kontrol altına alınamayan yangınlar. Özellikle lityum bataryalı cihazların oluşturduğu risk nedeniyle birçok havayolu şirketi son dönemde kurallarını sıkılaştırmış durumda. Benzer bir olayda İstanbul'dan Seul'e giden bir uçakta yolcuya ait powerbank koltuk arasına düştü. Cihazın çıkarılamaması üzerine pilotlar risk almak istemedi ve uçak yaklaşık 5,5 saatlik uçuşun ardından İstanbul'a geri döndü. Bu olay, küçük görünen bir elektronik cihazın bile dev bir yolcu uçağının rotasını değiştirebileceğini gözler önüne serdi.
TAHLİYE KARARI NEDEN ALINDI?
Havacılık uzmanlarına göre lityum bataryalar hasar gördüğünde veya sıkıştığında aşırı ısınma riski taşıyor. Bu durum "termal kaçak" olarak adlandırılan ve kısa sürede yangına dönüşebilen bir süreci tetikleyebiliyor. Bu nedenle kabin ekipleri, risk şüphesi oluştuğu anda en kötü senaryoya göre hareket ediyor. Olayda da yolcuların güvenliği öncelikli tutuldu ve tahliye prosedürü devreye sokuldu. Uçağın boşaltılması sırasında ekiplerin hızlı hareket ettiği, yolcuların güvenli bölgelere yönlendirildiği belirtildi.
HAVAYOLLARI ALARMDA
Powerbank kaynaklı olayların artması üzerine dünyanın birçok ülkesinde havacılık otoriteleri yeni kurallar uygulamaya başladı. Bazı havayolları uçuş sırasında powerbank kullanımını tamamen yasaklarken, bazıları ise cihazların baş üstü dolaplarda taşınmasına izin vermiyor. Yeni düzenlemelerde powerbanklerin yolcunun yanında ve kolay ulaşılabilir bir yerde tutulması şartı aranıyor. Özellikle Güney Kore'de yaşanan ve bir uçağın alevlere teslim olmasına neden olan olay sonrası birçok şirket güvenlik önlemlerini artırdı.
UÇAKLARDA NEDEN BU KADAR CİDDİYE ALINIYOR?
Uzmanlara göre uçak kabinleri kapalı ortamlar olduğu için en küçük bir yangın ihtimali bile büyük risk oluşturuyor. Yerde meydana gelen bir yangına müdahale etmek mümkün olsa da, binlerce metre yükseklikteki bir uçuşta yaşanacak benzer bir olayın sonuçları çok daha ağır olabiliyor. Bu nedenle havayolu şirketleri son yıllarda özellikle lityum bataryalı cihazlar konusunda "sıfır tolerans" politikası uygulamaya başladı.
YOLCULARA YENİ UYARILAR
Yetkililer, uçak yolculuğu yapacak vatandaşlara şu uyarılarda bulunuyor. Powerbankleri uçak altı bagajına koymayın. Hasarlı veya şişmiş bataryaları kullanmayın. Uçuş sırasında cihazları kontrolsüz şekilde şarj etmeyin. Koltuk arasına düşen elektronik cihazları kendi başınıza çıkarmaya çalışmayın. Böyle bir durumda mutlaka kabin ekibine haber verin.
HAVACILIKTA YENİ DÖNEMİN HABERCİSİ
Son olay, teknoloji çağının en yaygın aksesuarlarından biri olan powerbanklerin havacılık güvenliğinde ne kadar kritik bir konu haline geldiğini bir kez daha ortaya koydu. Milyonlarca kişinin cebinde taşıdığı küçük bir cihaz, bazen bir uçağın geri dönmesine, bazen acil tahliye kararına, bazen de yüzlerce yolcunun saatlerce mahsur kalmasına neden olabiliyor.
Görünen o ki önümüzdeki dönemde havayolu şirketleri, lityum bataryalı cihazlara ilişkin kuralları daha da sıkılaştıracak. Çünkü gökyüzünde güvenlik söz konusu olduğunda, en küçük risk bile büyük bir alarm anlamına geliyor.
