Covid-19 sonrası dönemde dünyanın giderek daha dijital bir yapıya bürünmesi, çalışma hayatında köklü değişimleri beraberinde getirdi. Pandemi sürecinde milyonlarca insanın evden çalışmak zorunda kalması, yalnızca geçici bir önlem olarak kalmadı; küresel ölçekte çalışma alışkanlıklarını dönüştüren bir kırılma noktası oluşturdu.
Bu dönemde üniversite eğitimini dahi uzaktan alan bir nesil ortaya çıktı ve bu nesil, alışılmış çalışma ve eğitim kültürlerinin dışında bir deneyimle karşı karşıya kaldı. Zorunlulukla başlayan bu süreç, zamanla yeni bir uyum ve dönüşüm alanına dönüştü.
Geçmişte iş toplantıları için ülkeler arası seyahatler gerekirken, son beş yılda pek çok iş süreci çevrim içi platformlar üzerinden daha hızlı ve zahmetsiz şekilde yürütülmeye başlandı. Bu değişim, iş kollarında belirgin bir dönüşüm yaşandığını ve çalışanların da yeni çalışma modellerine yönelik taleplerinin arttığını ortaya koydu.
"UZAKTAN ÇALIŞMA VERİMSİZLİĞE SEBEP OLUR MU?"
Uzaktan çalışmanın yaygınlaşmasıyla birlikte yöneticiler ve işverenler arasında verimlilik tartışmaları sürerken, İnsan Kaynakları Direktörü Korhan Aydal konuya ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. TÜRKINFORM muhabiri Yaren Tekin’e konuşan Aydal, uzaktan çalışmanın tek başına verimsizlik nedeni olarak görülmemesi gerektiğini, asıl meselenin ölçüm, görev tanımı ve kurum politikaları olduğunu dile getirdi.
“ÇALIŞANINIZIN OFİSTEKİ İŞ PERFORMANSINI NE KADAR BİLİYORSUNUZ?”
Uzaktan çalışan personelin verimsiz olduğu yönündeki algıya değinen Aydal, bu düşüncenin çoğunlukla ölçüm eksikliğinden kaynaklandığını söyledi. Aydal, “Öncelikle kişinin görev tanımı ve iş dağılımı net değilse, burada ölçülmüş ve değerlendirilebilir bir şey yoktur. Elinizde veri yoksa o kişinin zaten ofiste de ne kadar verimli olduğuyla ilgili gözleminizin dışında çok fazla ölçünüz yoktur” ifadelerini kullandı.
Aydal, “Home office’e gidince çalışmadığını iddia ediyorsunuz ama çalışanınızın ofisteki iş performansını ne kadar biliyorsunuz?” sözleriyle tartışmanın temel noktasına işaret etti.
EKİP İÇİ DENGE
Ekiplerin bir bölümünün ofiste, bir bölümünün evden çalışmasının zaman kaybına yol açabildiğini belirten Aydal, bunun nedeninin uzaktan çalışma değil, fiziksel olarak aynı lokasyonda olunmaması olduğunu söyledi. Aydal, “Bu iletişim sorunlarının sebebi home office’in verimsizliği değil, aynı lokasyonda bulunmamaktır. Bunların hepsinin birer çözümü vardır” dedi. Çözüm önerilerine değinen Aydal, “Grubun tamamı haftanın bir günü ofiste çağrılabilir ya da günün belirli saatleri grup görüşmeleri için ayrılabilir” ifadelerini kullandı.
HİBRİT ÇALIŞMAYA İŞARET ETTİ
Çalışma modellerinde tek taraflı yaklaşımların doğru olmadığını dile getiren Aydal, “Hayattaki en büyük başarı günün sonunda dengeden geliyor. Ne ofisin artılarını ne de home office’in konforunu göz ardı edebiliriz. İkisini harmanlamak gerekiyor” dedi. Aydal, her modelin artı ve eksilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
UZAKTAN ÇALIŞMA OPSİYONU İŞ BAŞVURULARINDA ADAY KALİTESİNİ ARTIYOR
Evden çalışma seçeneğinin işe alım süreçlerine etkisini de değerlendiren Aydal, “Home office opsiyonu olan ilanlarda başvurular %23 oranında artıyor. Eğitim düzeyi yükseliyor, üniversite kalitesi artıyor, tecrübe seviyesi artıyor” ifadelerini kullandı. Aydal, bu veriler ışığında uzaktan çalışmanın tek taraflı olarak olumsuz değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
“HİÇBİR POZİSYON %100 EKRAN KULLANIMI GEREKTİRMEZ”
Uzaktan çalışmada performansın ölçülebileceğini ifade eden Aydal, ekran süresi ve kullanılan programları takip eden yazılımların bu noktada devreye girdiğini söyledi. Aydal, uzaktan çalışmalarda ekran üzerinden çalışan performansını ölçen programlar bulunduğunu belirterek, bu yazılımlar sayesinde çalışanın bilgisayar başında geçirdiği süre, iş için kullanılan uygulamalar ve aktif çalışma oranlarının görülebildiğini aktardı. Aydal, “Hiçbir pozisyon %100 ekran kullanımı gerektirmez. Telefon görüşmeleri, doküman incelemeleri ve düşünme süreleri de işin doğasıdır” dedi. Ölçümün yalnızca ekran başında geçirilen süreye indirgenmemesi gerektiğini vurgulayan Aydal, bu sistemlerin çalışmanın genel çerçevesini ortaya koyduğunu ifade etti.
“KONTROL ETMEK İŞVERENİN SORUMLULUĞUDUR”
Denetimin çalışanlar tarafından güven sorunu olarak görülmemesi gerektiğini dile getiren Aydal, bu tür programların işverenin sorumluluk alanı içinde yer aldığını söyledi. Aydal, “Kontrol etmek güvenmemek değildir, işverenin sorumluluğudur” ifadelerini kullandı. Denetim mekanizmalarının çalışan açısından da avantaj sağladığını belirten Aydal, “Çalışan bu sayede ‘Ben günde 5 saat çok aktif çalışıyorum, bunun farkında mısınız?’ deme imkanına sahip olur” dedi. Aydal, performans ölçümünün baskı unsuru olarak değil, çalışanın emeğini görünür kılan bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.
KÜLTÜREL DÖNÜŞÜM
Çalışma hayatındaki dönüşümün zamanla gerçekleştiğine dikkat çeken Aydal, bazı yöneticilerin evden çalışmaya yönelik olumsuz bakışının eski kültürel temellere dayandığını ifade etti. Aydal, “İnsanlar içinde yaşadıkları kültürü doğal ve normal kabul eder. Bu nedenle yöneticiler de alıştıkları çalışma düzenini esas alarak uzaktan çalışmaya mesafeli durabiliyor” dedi. Dünyanın hızla dijitalleştiğini vurgulayan Aydal, bu sürecin yöneticilerin de yerleşik düşünce kalıplarından çıkmasını zorunlu kıldığını söyledi.
Geçmişten örnek veren Aydal, yaklaşık 100 yıl önce hafta sonu tatili uygulamasının bulunmadığını, günlük çalışma sürelerinin 12 saate kadar çıktığını hatırlattı. Aydal, zamanla bu anlayışın değiştiğini ve daha insancıl bir çalışma düzenine geçildiğini belirterek, “Bugün geldiğimiz noktada teknoloji evden çalışmaya imkan tanıyor. Bu dönüşüm de tıpkı geçmişte olduğu gibi zamanla gerçekleşecek ve çalışma hayatı çağın gereklerine uyum sağlayacaktır” ifadelerini kullandı.
