Fotoğrafçı Burak Doğan'a göre yapay zeka fotoğrafçılığı bitirmiyor ama stüdyo kirası, ışık kurulumu, model ve mekan gibi pahalı prodüksiyon adımlarını devreden çıkararak görsel üretimin biçimini değiştiriyor. Doğan, sektördeki dönüşümü Türkinform'a özel yaptığı açıklamada anlattı.
"Eskiden çekilmiş bir karenin nasıl düzeltileceği konuşulurdu. Bugün önce nasıl bir görsele ihtiyaç olduğu belirleniyor, sonra o görüntü doğrudan yazılımla oluşturulabiliyor" diyen Doğan, görsel üretimin artık fiziksel çekimle değil bir tarifle başladığını söyledi.
AOP ANKETİNDE FOTOĞRAFÇILARIN YÜZDE 58'İ İŞ KAYBETTİ
İngiltere'deki Fotoğrafçılar Derneği'nin (AOP) Ocak 2026'da yayımlanan ve yaklaşık 600 üyenin yanıtladığı ankette katılımcıların yüzde 58'i üretken yapay zeka nedeniyle iş kaybettiğini bildirdi. Üyelerin sipariş üzerine çektiği karelerden lisanslananların sayısı yüzde 65 azaldı. Katılımcıların yüzde 96,1'i yapay zeka ile üretilen görsellerin zorunlu olarak etiketlenmesini, yüzde 85,3'ü de eserlerin yapay zeka eğitiminde ancak sahibinin izniyle kullanılmasını istedi.
"Reklam ajansları da markalar da ürünlerin standart görsellerini yapay zekaya hazırlatıyor, stüdyo bütçesi neredeyse sıfıra iniyor" diyen Doğan, stok fotoğrafçılığın da büyük bir kazanç kaynağı olmaktan uzaklaştığını söyledi.
"Birkaç kelime yazılarak, birkaç saniyede, telif derdi olmayan ve ucuz görsel çıkaran sistemler karşısında sıradan hazır karelerin piyasadaki değeri çöktü" diyen Doğan'a göre en hızlı daralan alan stok fotoğrafçılığı.
DOĞAN'A GÖRE TEK ÇEKİM FOTOĞRAFÇININ TEKRAR GELEN İŞİNİ ALIYOR
Doğan'ın ticari fotoğrafçılıktaki en büyük değişim olarak gösterdiği durum, sektörde "tek çekim sorunu" diye anılıyor. Bir marka, ürününün tek bir gerçek fotoğrafını yapay zekayla yüzlerce farklı günlük yaşam ve mevsim sahnesine çevirebiliyor.
"Müşteri artık 20 ayrı kampanya fotoğrafı talep etmiyor. Ürünün yalnızca bir temiz karesini çektirip yapay zekayla sonbahar, kış ya da plaj temalı sahnelere birkaç saniyede dönüştürüyor. Sorun tek bir işin kaybedilmesi değil, o karenin ham madde gibi kullanılması ve müşterinin fotoğrafçıyı yeniden aramaması" diyen Doğan, ürün detayında ise fotoğrafçının öne geçtiğini düşünüyor.
Yapay zekanın dikiş hatası, bozuk logo ve yanlış doku gibi inandırıcı ama hatalı ayrıntılar üretebildiğini, bunun e-ticarette iadeleri artırdığını söyleyen Doğan, "Yapay zeka ikna edici görsel üretiyor ama ticaret kesin doğruluk ister. Tüketici aldığı ürünün fotoğraftakiyle birebir aynı olmasını bekler, fotoğrafçıyı güvenilir görsel kaynağa dönüştüren de bu" dedi.
DÜĞÜN FOTOĞRAFÇISINA HAFTADA 10 SAATTEN FAZLA ZAMAN KAZANDIRIYOR
Doğan'a göre profesyonellerin çoğu yapay zekayı yaratıcılığını elinden alacak bir tehlike gibi görmüyor, sıkıcı ve tekrarlayan işleri devralan dijital bir yardımcı gibi kullanıyor. Kare ayıklama, gürültü azaltma, maske çıkarma ve kareden nesne silme bu işlerin başında geliyor.
"Binlerce düğün karesini birer birer elemek ya da saatlerce rötuşla uğraşmak yerine yapay zeka araçlarını kullanan profesyoneller haftada 10 saati aşan bir zaman kazanıyor" diyen Doğan, yapay zekanın hangi amaçla kullanıldığının belirleyici olduğunu vurguladı. Doğan'a göre yapay zeka, bir fotoğrafı sıfırdan üretmek yerine çekilmiş bir karenin kusurunu gidermek için kullanıldığında sanatçının kendi bakışını korumasına yardım ediyor.
HABER FOTOĞRAFÇILIĞINDA ÜRETKEN YAPAY ZEKAYA İZİN VERİLMİYOR
Dünyanın en köklü fotoğraf yarışmalarından World Press Photo'nun 2026 kurallarına göre sentetik görüntü ve üretken dolgu kullanan kareler doğrudan elenirken, Adobe Super Resolution ve Topaz Photo AI gibi büyütme araçları da kural ihlali sayılıyor. Gürültü azaltma gibi araçlara ise sınırlı ölçüde izin veriliyor.
Sahte görsellere karşı geliştirilen C2PA standardı, karenin çekildiği ya da düzenlendiği anda dosyaya şifreli bir imza ekleyerek geçmişini kayıt altına alıyor. Leica M11-P, Ekim 2023'te bu imzayı makinenin içinde atan ilk fotoğraf makinesi oldu. Google da Pixel 10 telefonlarının kamera uygulamasına aynı desteği ekledi.
"C2PA bir dijital fotoğrafın doğum belgesi gibi. Karenin ne zaman ve hangi cihazla çekildiğini, üzerinde üretken yapay zeka müdahalesi olup olmadığını gösteriyor. Ama fotoğrafın doğru olduğunu garanti etmez, yalnızca dosyanın geçmişiyle oynanmadığını kanıtlar. Kurgulanmış bir sahne de bu sertifikayı alabilir" diyen Doğan, yapay zeka çağındaki asıl riskin görsellerin sahteliği değil, insanların gördüğü hiçbir kareye inanamaz hale gelmesi olduğunu vurguladı.
DOĞAN FOTOĞRAFÇILARA KREATİF DİREKTÖRLÜĞÜ ÖNERİYOR
"Yapay zeka büyüleyici kareler ortaya koyabilir ama sokakta rüzgarın döndüğünü hissedemez, bir insanın bakışındaki ağırlığı sezemez, o anın tanığı olamaz. Üretilmiş görseller çoğaldıkça gerçek tanıklığa dayanan fotoğraflar değer kaybetmeyecek, tam tersine daha nadir ve kıymetli hale gelecek" diyen Doğan, mesleğin geleceğine dair önerilerini de paylaştı.
"Fotoğrafçı artık yalnızca deklanşöre basan biri olarak iş alamaz. Markalar için görsel sistem tasarlayan bir kreatif direktör ya da yapay zekanın beslendiği güvenilir ham görüntüleri üreten kişi olmak zorunda. Kendi görsel imzası olan, insanlarla bağ kurabilen profesyonel güçlenecek" diyen Doğan, fotoğraf eğitimi veren kurumların da müfredatlarını yapay zeka okuryazarlığı, içerik doğrulama, görsellerde telif hukuku ve kreatif yönetmenlik becerileriyle genişletmesi gerektiğini söyledi.
