SPK'nın kapattığı fonlar için çıkarılan 7596 sayılı kanun 27 Ekim'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanunun hükümleri 17 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olacak. 9 maddeden oluşan kanun, yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül'de tasfiyesine hükmettiği ve işlemleri henüz bitmemiş fonlara uygulanacak.
TBMM Genel Kurulu'nda 22 Ekim'de kabul edilen kanunda yatırımcıya ödeme için tarih ya da süre yok. Hangi fonda ne zaman ara ödeme yapılacağına SPK karar verecek, tutarı da fonun elindeki nakit belirleyecek.
131 FONDAN 66'SI KAPANDI, KALAN 65 FON DÖRT ŞİRKETTE
SPK 17 Eylül'de 7 portföy şirketinin 131 fonunu tasfiyeye almıştı. Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) kayıtlarına göre söz konusu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı vardı. Tera Portföy'ün fonlarını Türkiye İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarını Ziraat Bankası tasfiye ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Fon Kurulu'nun açıklamasına göre A1 Capital, Bulls ve Pardus'a ait 66 fonda işlem 18 Ekim itibarıyla tamamlandı, 45 binden fazla yatırımcı için yaklaşık 40,8 milyar liralık ayni ve nakdi tasfiye yapıldı.
Geriye Tera, Hedef, Pusula ve Atlas Portföy'ün 65 fonu kaldı. Gedik Yatırım'ın TEFAS verisinden derlediği tabloya göre 30 Eylül itibarıyla 131 fonun toplam büyüklüğü 652,3 milyar lira. Toplamın 498,8 milyar lirası, yani yüzde 76,5'i Tera'nın 6 fonunda bulunuyor. Tera'nın para piyasası fonu TP2'de 167 bin yatırımcı bekliyor.
Hak sahibi yatırımcı MKK ile tasfiye bankasının kayıtları karşılaştırılarak belirlenecek. 17 Eylül ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilip fon temerrüde düştüğü ya da fiyat açıklanmadığı için gerçekleşmeyen talimatlar da kapsamda, payları bloke edilen yatırımcı tasfiye haklarından yararlanacak. Piyasa bozucu eylem ve bilgi suistimali gibi SPK Kanunu'nun 104, 106 ve 107. maddelerindeki fiillere karıştığı SPK'ca tespit edilene hiçbir hesaptan ödeme yapılmayacak.
KAÇAN VARLIKLARIN PEŞİNE TMSF DÜŞÜYOR
Kanun fonlardan karşılıksız, danışıklı ya da gerçek bir ekonomik amacı olmayan işlemlerle çıkarılan değerleri zarar sayıyor, kredi, avans, teminat ve varlık devriyle ilişkili kişilere aktarılan paranın geri alınmasının önünü açıyor. Zarardan önce fonu kuran ya da yöneten portföy şirketi sorumlu, şirketten alınamayan kısım için SPK'nın belirlediği kişilerin malvarlığına gidilecek. Görevden ayrılmak eski kararların sorumluluğunu kaldırmıyor.
SPK her fondaki zararı ve sorumluları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) bildirecek, TMSF alacağı kamu alacağı gibi takip edip tahsil edecek. Tahsil edilen para her fon için ayrı açılan, haczedilemeyen ve başka amaçla kullanılamayan geri kazanım hesaplarında duracak. Fon soruşturmasında mahkemenin müsadereye hükmettiği varlıklar Hazine'ye değil yatırımcının alacağına gidecek, fona devri mümkün olmayan varlıklara TMSF kayyım olarak atanıp dava sonucunu beklemeden satış yapacak. Tasfiye bitince geri kazanılan paraları Yatırımcı Tazmin Merkezi pay oranında dağıtacak.
ARA ÖDEME ÜÇ ŞİRKETTE
SPK 30 Eylül'de Tera, Pusula, Atlas ve Hedef'in fonları için para piyasası fonlarından başlayacak ara ödeme sistemi kurmuştu, 15 Ekim'deki 70/1821 sayılı kararla Hedef'in 31 fonunu sistemden çıkarıp olağan tasfiyeye aldı. Kanun söz konusu kararlara yasal zemin verdi. Net yatırımı 1 milyonun altındaki yatırımcı ara ödemede net yatırımı kadar, 1 milyon lira ve üzerindeki yatırımcı en fazla 1 milyon lira alacak. Kanunun formülüne göre net yatırımı 2,5 milyon lira olan yatırımcıya ara ödemede 1 milyon lira çıkacak, kalan 1,5 milyon lira nihai hesaplaşmaya kalacak.
Nakit bütün alacaklara yetmezse SPK ödemeye en küçük yatırım tutarlarından başlayacak ya da herkese ortak bir asgari tutar ödeyecek. Net yatırımı MKK hesaplayacak, fona giren ve çıkan para tüketici fiyatları (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyatlarındaki (Yİ-ÜFE) değişimin aritmetik ortalamasıyla güncellenecek. Enflasyon farkı ara ödemeye eklenmeyecek, yalnızca nihai hesapta kullanılacak, önceden yapılan ödemeler son hesapta alacaktan düşülecek. Tasfiyeden önce fondan para çekip endeksli tutarın üzerinde getiri elde edenler farkı SPK'nın açacağı hesaba gönüllü olarak iade edebilecek, iade zorunlu değil.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
