ABD'de 3 Kasım Salı günü yapılacak Kongre ara seçimleri İran'dan gümrük tarifelerine kadar piyasaların ana gündemini değiştirebilir. Hollanda merkezli ING Demokratların Kongre'de üstünlüğü ele geçirmesinin Başkan Donald Trump'ı yürütme yetkisinin geniş olduğu dış politika ve ticaret alanlarına itebileceğini düşünüyor. Banka Avrupa'ya yeni gümrük vergisi riskine ve Fed'in aralıkta faiz artırma ihtimaline de işaret ediyor.
KONGREYİ KAYBEDEN TRUMP DIŞARIYA DÖNEBİLİR
ING ekonomisti James Smith'e göre seçimden bölünmüş bir yönetim çıkarsa Trump iç politikada yasa geçirmekte zorlanacak. Başkanın yetkilerini daha rahat kullandığı dış politika ve tarifeler ise öne çıkacak. Anket ortalamaları Demokratları hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde avantajlı gösteriyor. Seçimde 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamı ile 100 sandalyeli Senato'nun 35 koltuğu belirlenecek.
Banka Demokrat bir Kongre'nin İran politikasında iki ayrı sonuç doğurabileceğini düşünüyor. Yasama tıkandıkça Trump enerjisini dış politikaya yoğunlaştırabilir. Öte yandan Demokratların güçlenmesi İran savaşına ve savaşın finansmanına yönelik itirazları da artırabilir.
İRAN'DA MEKTUP VE YIĞINAK AYNI ANDA
Başkan Yardımcısı JD Vance'in Tahran'a yolladığı mektup müzakere umudunu canlı tutuyor. Bölgeye ek ABD askeri kapasitesi gönderildiğine dair haberler ise yeni bir saldırı ihtimalini masada bırakıyor. ING çatışmada yeni bir tırmanma yaşanmazsa enerji fiyatlarındaki yüksek risk priminin bir kısmının silinebileceğini öngörüyor. Diplomasi haberleri Brent petrolü 27 Ekim'de 110 doların altına çekmişti.
AVRUPA'YA YENİ GÜMRÜK VERGİSİ GELEBİLİR
ING'nin hesabına göre ABD'nin federal bütçe açığı milli gelirin yaklaşık yüzde 6'sına ulaştı. Kongre'de açığı ciddi biçimde kısmaya dönük güçlü bir irade görünmüyor. Bölünmüş bir yönetim bütçe pazarlığını daha da zorlaştırabilir. Banka Trump yönetiminin gelir arayışında özellikle Avrupa'yı hedef alan yeni tarifelere yönelebileceği uyarısını yaptı. Yüksek Mahkeme acil durum yetkisiyle konan tarifeleri iptal edince devreye giren geçici yüzde 10'luk genel tarifenin yerini daha kalıcı olan 301. madde düzenlemesi aldı.
VERİ MERKEZLERİ SANDIĞA GİRDİ
ING seçimin yapay zeka yatırımları açısından da bir turnusol olacağını düşünüyor. ABD'de yapay zeka bağlantılı yatırımlar yıllık yüzde 20'nin üzerinde büyürken diğer sektörlerde sermaye harcamaları zayıf seyrediyor. Araştırmalar yaklaşık 12 milyon Amerikalının bir veri merkezine 2 kilometreden yakın mesafede yaşadığını gösteriyor. Rakam ABD nüfusunun kabaca her 28 kişisinden birine denk geliyor. Banka ara seçimin veri merkezlerinin 2028 başkanlık yarışında ne kadar tartışılacağına dair ilk ipucunu vereceğini değerlendiriyor.
FED ARALIKTA FAİZ ARTIRACAK MI?
Seçimin ardından gözler cuma günü açıklanacak ekim ayı istihdam raporuna dönecek. ING tarım dışı sektörlerde yaklaşık 75 bin kişilik istihdam artışı ile yüzde 4,2'de sabit kalan bir işsizlik oranı bekliyor. Piyasalar Fed'in 9 Aralık toplantısında faiz artırma ihtimalini yüzde 80 olarak fiyatlıyor. ING de beklentiyi makul buluyor.
Avrupa'da da faiz artışları gündemde. ING İngiltere Merkez Bankası'nın perşembe günkü toplantısında 7'ye karşı 2 oyla faiz artırmasını ve şubatta ikinci bir artışın gelmesini bekliyor. Enerji maliyetlerindeki artış Euro Bölgesi'nde enflasyonu yüzde 4'e taşıyabilir. Doğalgaz fiyatları yükselmeye devam ederse Avrupa Merkez Bankası'nın enerji dışı fiyatları ve gıdayı daha yakından izleyeceği belirtiliyor.
