Avrupa Birliği’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından mahkûm edilen Bosnalı Sırp eski General Ratko Mladiç’in cenazesinin Sırbistan’da karşılanma biçimine tepki gösterdi.
Kos, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Mladiç’in naaşının Belgrad’a getirilmesi sırasında yaşananların Avrupa Birliği’nin temel değerleriyle bağdaşmadığını belirterek planlanan Sırbistan ziyaretini şimdilik gerçekleştirmeme kararı aldığını duyurdu.
“YAKIN TARİHİMİZİN EN KARANLIK SAYFALARINI HATIRLATIYOR”
Marta Kos, Mladiç’in uluslararası mahkeme tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından mahkûm edildiğini hatırlattı.
Kos, “Naaşının Belgrad’a getirilmesi, yakın tarihimizin en karanlık sayfalarını hatırlatıyor” ifadelerini kullanarak, cenazenin karşılanması sırasında sergilenen tutuma tepki gösterdi.
Kos’a göre Mladiç’in ölümünün ardından ortaya çıkan yüceltici söylemler, Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne üyelik süreciyle bağdaşmıyor.
“AB’YE GİDEN YOL BU DEĞERLER ÜZERİNE KURULU”
AB Komiseri, Sırbistan’ın Avrupa Birliği üyelik sürecinin yalnızca siyasi ve ekonomik kriterlerden ibaret olmadığını vurguladı. Geçmişle yüzleşme, savaş suçlarının mağdurlarına saygı ve gerçek uzlaşmanın da bu sürecin temel parçaları olduğunu ifade etti.
Kos, “Ortak geleceğimizin temelini oluşturan değerler, pazarlık konusu değildir” diyerek, savaş suçlularının yüceltilmesine yönelik tavrın AB açısından kabul edilemez olduğunu belirtti.
Bu açıklamanın ardından Sırbistan’a yapmayı planladığı ziyareti iptal ettiğini duyuran Kos, kararını doğrudan Mladiç’in cenazesinin karşılanma biçimiyle ilişkilendirdi.
MLADİÇ’İN CENAZESİ ASKERİ TÖRENLE KARŞILANMIŞTI
Srebrenitsa Soykırımı nedeniyle ömür boyu hapis cezasına çarptırılan Ratko Mladiç’in 27 Ağustos’ta Lahey’de tutulduğu hapishanede hayatını kaybettiği açıklanmıştı.
Mladiç’in cenazesi Hollanda’dan Sırbistan’a devlet uçağıyla getirilmiş, Belgrad’da askeri törenle karşılanmıştı. Naaş, havalimanındaki törenin ardından polis eskortuyla Belgrad’daki bir askeri hastaneye götürülmüştü.
Cenazenin devlet imkânlarıyla taşınması ve askeri tören düzenlenmesi, başta Bosna Hersek ve Hırvatistan olmak üzere Avrupa’nın farklı ülkelerinde tepkiyle karşılanmıştı.
KONVOY GÜZERGÂHINDA MLADİÇ’E DESTEK GÖSTERİLERİ
Mladiç’in cenazesini taşıyan konvoyun geçişi sırasında otoyol ve köprülerde toplanan bazı grupların Mladiç’i öven pankartlar açtığı ve meşaleler yaktığı görülmüştü.
Bu görüntüler, savaş döneminde işlenen suçlarla yüzleşme ve Mladiç’in bazı kesimler tarafından kahramanlaştırılması tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Mladiç’in yalnızca Srebrenitsa Soykırımı değil, Bosna Savaşı sırasında Müslüman Boşnaklar ve Katolik Hırvatlara karşı işlenen çok sayıda suç nedeniyle de hüküm giymiş olması, cenazeye gösterilen resmi ilginin uluslararası tepki çekmesine neden oldu.
SIRBİSTAN’IN AB SÜRECİ YENİDEN TARTIŞILIYOR
Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic’in Mladiç’in askeri ve devlet töreniyle defnedileceğini açıklaması da tepkilerin büyümesine yol açtı.
Bosna Hersek ve Hırvatistan’ın yanı sıra Avrupa Birliği yetkilileri de bu planın Sırbistan’ın Avrupa entegrasyonu açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği yönünde açıklamalar yaptı.
Marta Kos’un ziyaret iptali ise şimdiye kadarki tepkilerin en somut siyasi adımlarından biri oldu. Gelişme, Sırbistan’ın AB üyelik sürecinde geçmişle yüzleşme ve savaş suçlarına yaklaşım konularının yeniden öne çıkmasına neden oldu.
