Almanya’nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde seçmenler bugün sandık başına gidiyor. Sonuçları merakla beklenen seçim, yalnızca eyalet yönetiminin kimde olacağını belirlemeyecek. Sandıktan çıkacak sonuç, ülkede son yıllarda yükselişini sürdüren AfD açısından da büyük önem taşıyor. Anketlerin uzun süredir açık ara lideri olan AfD, 35 yaşındaki lideri Ulrich Siegmund öncülüğünde seçime giriyor. Parti, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana eyalet düzeyinde iktidara gelen ilk aşırı sağcı parti olma ihtimaliyle karşı karşıya.
AFD İÇİN TARİHİ FIRSAT: SALT ÇOĞUNLUK MÜMKÜN MÜ?
Seçimin en kritik senaryosu ise AfD’nin tek başına salt çoğunluğu elde etmesi. Bazı küçük partilerin yüzde 5’lik seçim barajını aşamaması durumunda AfD’nin mecliste tek başına çoğunluğu yakalama ihtimali güçlenebilir. Reuters’ın aktardığı son anketlere göre AfD’nin oy oranı yüzde 40’ın biraz üzerinde seyrediyor. Başbakan Friedrich Merz’in partisi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise yaklaşık yüzde 23 seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, seçim gecesini Almanya siyaseti açısından oldukça kritik hale getiriyor.
“GÜVENLİK DUVARI” İLK KEZ BU KADAR BÜYÜK BİR SINAVLA KARŞI KARŞIYA
AfD’nin salt çoğunluğa ulaşması halinde yalnızca Saksonya-Anhalt’ta siyasi dengeler değişmeyecek. Aynı zamanda Almanya’da merkez partilerin AfD ile işbirliği yapmama yönündeki uzun süredir devam eden “güvenlik duvarı” politikası da ciddi bir sınavla karşı karşıya kalacak. Geleneksel merkez partiler, AfD’nin hükümet ortağı olmasını engellemek amacıyla partiyle koalisyon kurmayı reddediyor. Ancak AfD’nin tek başına çoğunluğu elde etmesi, bu siyasi stratejinin etkisini önemli ölçüde azaltabilir. Almanya’nın nispi temsil sisteminde tek bir partinin tek başına iktidara gelebilmesi oldukça zor kabul ediliyor. Sistem, koalisyon hükümetlerini teşvik ederken bir partinin mecliste tek başına çoğunluğa ulaşmasını da güçleştiriyor.
AFD ÇOĞUNLUĞU SAĞLAYAMAZSA NE OLACAK?
AfD’nin salt çoğunluğa ulaşamaması halinde gözler yeniden mevcut Eyalet Başbakanı Sven Schulze’ye çevrilecek. Bu durumda CDU öncülüğünde bir hükümet kurulması en güçlü seçenek olarak öne çıkıyor. Ancak ortaya çıkacak meclis aritmetiği, koalisyon görüşmelerinin nasıl şekilleneceğini belirleyecek. Seçim sonuçlarının ardından haftalar sürebilecek koalisyon görüşmelerinin başlaması bekleniyor.
FDP BARAJ SINIRINDA, SPD YÜZDE 10’UN ALTINDA
Seçim yarışında küçük partilerin durumu da kritik önem taşıyor. Anketlere göre CDU’nun mevcut koalisyon ortaklarından FDP’nin yüzde 5’lik seçim barajının altında kalma ihtimali bulunuyor. SPD'nin oy oranı ise yüzde 10’un altında seyrediyor. AfD ile koalisyon ihtimalini dışlamayan tek parti konumundaki aşırı solcu BSW’nin de yüzde 5’lik barajı geçememe ihtimali yüksek görünüyor. Bu nedenle küçük partilerin sandıktaki performansı, seçim sonrasında kurulabilecek hükümet formüllerini doğrudan etkileyebilir.
SCHULZE’NİN ÖNÜNDE ZOR BİR DENKLEM VAR
Seçmenlerin eyalet liderliği için ilk tercihlerinden biri olarak öne çıkan Sven Schulze’nin SPD ve Yeşiller ile oluşturabileceği bir ortaklığın meclis çoğunluğunu sağlamaya yetmeyebileceği belirtiliyor. CDU ise çoğunluğa ulaşabilmek için Sol Parti ile işbirliği yapmayı kesin bir dille reddediyor. Bu durum, seçim sonrası hükümet kurma sürecini daha da karmaşık hale getirebilir.
THÜRİNGEN MODELİ GÜNDEMDE
Masadaki seçeneklerden biri ise Schulze liderliğinde bir azınlık hükümeti kurulması. Bu formülde hükümetin, komşu Thüringen eyaletinde uygulanan modele benzer şekilde Sol Parti’nin dışarıdan vereceği pasif destekle ayakta kalması değerlendiriliyor. Ancak bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, öncelikle sandıktan çıkacak sandalye dağılımına bağlı olacak.
“ŞİMDİDEN TARİH YAZDIK”
AfD lideri Ulrich Siegmund, seçimden bir gün önce Magdeburg kentinde düzenlenen kapanış mitinginde dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Kalabalığa seslenen Siegmund, seçim sonucundan bağımsız olarak AfD’nin önemli bir başarı elde ettiğini savundu. Siegmund, “Yarınki seçimin sonucu ne olursa olsun, biz şimdiden tarih yazdık” dedi. AfD lideri sözlerini şöyle sürdürdü:
“Çünkü burada, Saksonya-Anhalt’ta başlattığımız ve şu anda tüm Almanya’ya yayılan bu hareket artık durdurulamaz.”
EYALET İSTİHBARATI AFD’Yİ “AŞIRI SAĞCI” OLARAK SINIFLANDIRIYOR
Öte yandan AfD, Saksonya-Anhalt eyaletinin iç istihbarat teşkilatı tarafından “aşırı sağcı tescilli” olarak sınıflandırılıyor. Partinin salt çoğunluğu elde edememesi durumunda ise diğer partilerin uyguladığı “güvenlik duvarı” nedeniyle hükümet kurması zor görünüyor. Böyle bir tabloda partilerin yüzde 5’lik seçim barajını geçip geçememesi belirleyici olacak. Sandalye dağılımının ardından farklı koalisyon seçenekleri için uzun ve zorlu görüşmelerin yapılması bekleniyor.
SONUÇLAR NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
Saksonya-Anhalt’ta sandıkların kapanmasının ardından ilk resmi sonuçların kısa süre içerisinde açıklanması bekleniyor. İlk sonuçların yerel saatle 18.00, Türkiye saatiyle 19.00 civarında gelmesi öngörülüyor. Seçim yalnızca Saksonya-Anhalt’ın yeni yönetimini belirlemeyecek. AfD’nin elde edeceği sonuç, partinin 2029’da yapılması planlanan genel seçimlerde federal iktidara ulaşma hedefi açısından da önemli bir gösterge olacak.
Bu nedenle Almanya’da bugün yalnızca bir eyaletin kaderi değil, ülkenin siyasi dengelerinin geleceği de sandıkta şekillenecek.
