Düğün hediyesinde gramaj küçülmesi yeni bir eşiğe geldi.
Kuyumcu Aytürk Sancar, mesleğe başladığından bu yana görmediği bir ürünle bu sezon karşılaştığını Türkinform'a özel olarak anlattı.
"İlk kez hayatımda 0,005 gram diye bir şey gördüm."
Sancar ürünün paketli altın grubunda olduğunu belirtti. Basımı yapan yetkili firmanın fiyata bir paket maliyeti eklediğini kaydetti. Söz sırası o maliyetin büyüklüğüne geldiğinde tabloyu şu sözlerle özetledi.
"Paket maliyeti daha fazla. Yani içindeki altından daha fazla."
Türkinform'un olarak güncel gram altın satış fiyatı üzerinden yaptığımız hesaba göre 0,05 gramlık bir ürünün içindeki altın yaklaşık 345 liraya karşılık geliyor.
Tezgahtaki asıl hareket ise daha yukarıda. Sancar en çok sorulan gramajları 0,25 ve 0,50 olarak sıraladı. "En rağbette olan altın türü 0,25 gram, 0,50 gram. İş oralara kadar geldi, fazlasıyla geldi" dedi.
DÜĞÜN SEZONU KAPANDI, BOZDURMA ARTTI
Sezonun kapanmasıyla tezgahın yönü değişti.
"Düğün sezonu geçtikten sonra genelde bozdurmalar daha çok artmaya başlıyor" diyen Sancar, satış tarafının geri çekildiğini ifade etti. "Satış kısmından çok geri alış kısmı ilerlemiş oluyor düğün sezonu bittikten sonra."
Hareketi hızlandıran etkenleri de sıraladı. Faiz kararları ve altının küresel fiyatındaki yükselişlerin bozdurmayı artırdığını, o dönemlerde nakde ulaşmanın zorlaştığını vurguladı.
TAKILAN ALTIN EVE VE BORCA GİDİYOR
Altınların bozdurma sebebi iki başlıkta toplanıyor.
Sancar'ın aktardığına göre çiftlerin büyük bölümü hediye altınları bir varlığa çevirmeye çalışıyor. "Düğün takılarıyla insanlar ev, araç gibi ürünler almaya çalışıyor. Bir şey sahibi olmaya çalışıyorlar" dedi.
İkinci grup ise düğünün kendi maliyetini kapatıyor. Sancar bu tabloyu şöyle anlattı.
"Geçim sıkıntısı yaşayan çiftler de var. Düğünlerini borçla yaptıkları zaman hemen düğünden kısa bir süre sonra bozdurup onlarla borçlarını kapatabiliyorlar."
Elde kalan kısmın bekletildiğini de sözlerine ekledi. "Geri kalan altınlarını bekletiyorlar belli bir süre. Tekrar biriktirip bir şey alabilecek kıvama getirmeye çalışıyorlar."
BİLEZİK 35 BİNDEN, ÇEYREK 11 BİNDEN BAŞLIYOR
Hediye tercihinde belirleyici olan şey bütçe.
Sancar iki ürünün giriş fiyatını karşılaştırdı. Çeyrek altının 1,75 gram ağırlığında ve 22 ayar olduğunu, güncel fiyatının 11 bin lira seviyesinde bulunduğunu belirtti. "Bir bilezik ortalama 35 bin liradan başlıyor, 22 ayar bilezik takmak istersen" dedi.
Bozdurmadaki kayıp farkı da gündeme geldi. Kapalıçarşı fiyatlarından çıkarttığımız hesaba göre 22 ayar bilezikte alış ile satış arasındaki makas yüzde 3,58, çeyrek altında yüzde 1,24. Bilezikteki makas çeyreğin yaklaşık 2,9 katı.
Sancar farkın kaynağını üretim zincirine bağladı. "Bileziği işleyen, bu hale getirmeye çalışan bir firma var. Aradaki kişiler de bir kazanç sağladıkları için bilezikte çeyrek altına göre bir tık daha farklı bir komisyon olabilir."
Hediye önerisini ise ikiye ayırdı. "Çeyrek altın mantıklı ama durum varsa, yeni evlenen çiftlere destek amacıyla yapılan bir hediye olduğu için bilezik de tercih edilebilir."
SAHTE ALTIN TEZGAHTA NASIL ANLAŞILIYOR?
Ayar tespitinde üç yöntem kullanılıyor.
Sancar ilk sırada deneyimi saydı. "Genelde göz aşinalığı var" dedi. Yöresel bilginin de işe yaradığını, bölgede çalışan bilezikçilerin ürünlerini tanıdıklarını kaydetti.
İkinci yöntem cihaz. Sancar yeni nesil ayar ölçüm makinelerinin ürünü içine koyduklarında net ayarı verdiğini anlattı. "Makineler biraz maliyetli fakat artık kuyumcu dükkanlarında da yavaş yavaş olmaya başladı."
Üçüncü yöntem klasik olanı. Altın mihenk taşına sürtülüyor, bırakılan ize ayar suyu damlatılıyor ve tepkimeye göre ayar belirleniyor. Ürünün üzerindeki damga da ayrıca okunuyor.
Sahte ürünlerin nerede çıktığını da tarif etti. "Pazarda satılan, bijuterilerde satılan çeyrek altınlar oluyor. Ama bunları kuyumcu dükkanlarında tezgahın tozunu yutmuş birisi kolayca anlayabiliyor."
Her ürün aynı kolaylıkta okunmuyor. Sancar alyans ve benzeri takılarda tespitin zorlaştığını, o noktada cihaza başvurulduğunu ifade etti.
