Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail’in elektrik şebekelerini birbirine bağlamayı hedefleyen Great Sea Interconnector (GSI) projesinde yeni bir formül üzerinde çalışılıyor.
Yunan basınında yer alan haberlere göre Atina, Paris ve Lefkoşa, Türkiye’nin projeye ilişkin itirazlarının yeni bir gerilime dönüşmesini önlemek amacıyla Fransa’nın daha aktif rol üstleneceği bir mekanizmayı değerlendiriyor.
ANKARA’YA ÖNCEDEN BİLDİRİM YAPILACAK
Gündemdeki plana göre araştırma çalışmalarının başlamasından önce Türkiye dahil bölgedeki kıyıdaş ülkelere bildirim yapılması öngörülüyor.
Bildirimin, çalışmaların gerçekleştirileceği alanların koordinatları ile operasyonların başlangıç ve geçerlilik sürelerini içermesi planlanıyor.
Yunan basını bu adımı, Ankara’nın çalışmalar öncesinde koordinasyon ve bilgilendirme yönündeki taleplerine yanıt oluşturabilecek bir yöntem olarak değerlendiriyor. Ancak Türkiye’nin söz konusu formülü yeterli bulup bulmayacağı henüz bilinmiyor.
FRANSIZ ŞİRKET PROJEDE ÖNE ÇIKIYOR
Formülde Fransa’nın öne çıkmasının arkasında projenin ortaklık yapısındaki değişiklik bulunuyor.
Fransız altyapı yatırım grubu Meridiam, ağustos ayında GSI projesinde çoğunluk hissedarı konumuna geldi. Şirketin projedeki payının yüzde 66 olduğu bildirildi.
Bu gelişmenin ardından deniz araştırmalarında Fransız şirketlerinin ve Fransız bayraklı gemilerin daha görünür rol üstlenmesi üzerinde duruluyor.
TÜRKİYE’NİN İTİRAZI DENİZ YETKİ ALANLARINA
Ankara’nın itirazlarının projenin kendisinden ziyade deniz yetki alanlarına ilişkin olduğu aktarılıyor.
Türkiye, araştırma yapılması planlanan bazı bölgelerde kendi deniz yetki alanlarına ilişkin hak iddialarının bulunduğunu belirterek çalışmalar öncesinde kendisiyle koordinasyon kurulmasını istiyor.
Atina ise proje kapsamında araştırma yürütülmesi için Türkiye’den izin alınmasının gerekmediği görüşünü savunuyor. Bu farklı yaklaşım, GSI projesini Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki tartışmalı başlıklardan biri haline getiriyor.
2024’TE GERİLİM YAŞANMIŞTI
Proje kapsamında yürütülen çalışmalar 2024 yılında da Ankara ile Atina arasında gerilime neden olmuştu.
Kaşot ve Kerpe adalarının güneyindeki deniz tabanı araştırmaları sırasında Türkiye ve Yunanistan’a ait unsurlar bölgede bulunmuş, çalışmalar diplomatik ve askeri temasların konusu haline gelmişti.
Yeni formülün temel hedeflerinden birinin benzer bir gerilimin yeniden yaşanmasını önlemek olduğu belirtiliyor.
GÖZLER TÜRKİYE-FRANSA TEMASLARINDA
Yunanistan tarafının, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un da süreçte diplomatik rol üstlenmesini beklediği aktarılıyor.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temasları kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Macron arasında yapılabilecek görüşmede kablo projesinin de gündeme gelmesi Atina’nın beklentileri arasında.
Ekim ayında başlaması planlanan yeni araştırmalar öncesinde Fransa’nın Türkiye’ye nasıl bir bildirimde bulunacağı ve Ankara’nın bu formüle vereceği yanıt projenin sonraki aşaması açısından belirleyici olacak.
