“2026 NATO Ankara Zirvesi ve Ankara Sanayisinin Yeni Konumu: Mülkiyetten Kapasiteye” başlıklı raporda, zirvede duyurulan yüksek tutarlı tedarik ve yatırım rakamlarının yanı sıra, NATO’nun üretim ve tedarik ekosisteminde öngördüğü köklü dönüşüm ve bu dönüşümün başkent sanayisine sunduğu olanaklar detaylı şekilde ele alındı.
MÜLKİYETTEN KAPASİTEYE YENİ YAKLAŞIM
Raporda, zirvede toplam 50 milyar doların üzerinde yeni tedarik planlamasının ilan edildiği, bu tutarın ortak NATO bütçesinden değil müttefiklerin ulusal tedarik duyurularının toplamından oluştuğu vurgulandı. "Mülkiyetten kapasiteye" mottosuyla hazırlanan çalışmada, fabrikaya sahip olmanın ötesinde, belgelenmiş üretim kapasitesine üretim ağları üzerinden erişimin stratejik bir gereklilik haline geldiğine dikkat çekildi. NATO'nun yeni sanayi stratejisinin, mevcut üretim potansiyelini daha görünür kılarak firmaların uluslararası tedarik zincirlerine dahil olması adına önemli kapılar araladığı ifade edildi.
FIRSAT, SAVUNMA SANAYİSİYLE SINIRLI DEĞİL
NATO’nun yeni üretim modelinin sunduğu avantajların yalnızca halihazırda savunma sektöründe faaliyet gösterenlerle sınırlı kalmadığına işaret edilen raporda şu noktaların altı çizildi:
Özgün bir savunma ürünü bulunmasa bile belgelendirilmiş üretim altyapısına, makine parkuruna ve teknik yeterliliğe sahip sanayi işletmeleri sisteme katılabilecek. Kriz anlarında üretimi hızla artırma hedefi; gıda işleme, otomotiv yan sanayi, plastik, kimya, kauçuk ve ambalaj gibi sivil sektörlerdeki firmalara da kapı aralayacak. Bu sektörler, kapasitelerini farklı ihtiyaçlara göre uyarlayarak yeni yapının bir parçası haline gelebilecek.
Uluslararası sistemlerde görünürlük kazanmak yeni müşterilere erişim sağlarken, aynı zamanda benzer yetkinliklere sahip yerli ve yabancı rakiplerle rekabeti kızıştıracak. Bu nedenle firmaların yalnızca sipariş miktarına değil, değer zincirindeki konumlarına da odaklanmaları gerekecek.Tasarım, fikri mülkiyet, müşteri ilişkileri ve teknolojik öğrenme süreçlerini geliştiremeyen firmalar, ciro artışları yaşasalar dahi kolaylıkla ikame edilebilecek alt yüklenici pozisyonundan öteye geçemeyecek.
HEDEF STRATEJİK İŞ ORTAKLIĞI
Rapora dair değerlendirmelerde bulunan ASO Başkanı Seyit Ardıç, Ankara’nın savunma alanındaki gücünün büyük oyuncuların yanı sıra köklü ve geniş bir üretim altyapısına dayandığını belirtti. Dünyanın en büyük 100 savunma şirketi arasında yer alan 5 Türk firmasının ASO üyesi olduğunu hatırlatan Ardıç, çok sayıda KOBİ’nin de mühendislik ve üretim kabiliyetleriyle bu zincirin vazgeçilmezi olduğunu kaydetti.
Ankara’nın sahip olduğu potansiyelin uluslararası değer zincirlerinde hak ettiği yere taşınması gerektiğini dile getiren Ardıç, demeçlerinde şu ifadeleri kullandı:
Gücümüz tezgahtadır, geliştireceğimiz alan ise bu gücün değer zincirindeki konumudur. Ankara güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir, ancak kazandığı pay, ürettiğinin gerisinde kalmaktadır.
Belgelendirme çalışmalarının tek başına iş getireceği varsayımıyla hareket edilmemesi gerektiğinin altını çizen Ardıç, belgenin sadece yarışta elenmemenin ön koşulu olduğunu, seçilmenin ise garantisi olmadığını vurguladı. Temel hedeflerinin Ankara sanayicilerini sıradan birer kapasite sağlayıcısı olmaktan çıkarıp stratejik iş ortaklarına dönüştürmek olduğunu belirten Ardıç, üyelerine şu sorularla seslendi:
"Her sanayicimizin kendisine yönelteceği ilk soru, 'Fabrikamızdaki üretim kapasitesi ve makine altyapısı, uluslararası tedarik zincirlerinde görünür olacak şekilde belgelenmiş midir?' İkinci soru ise şudur: 'Görünür olduğumuzda bizi tercih edilir ve zamanla vazgeçilmez kılacak hangi güce sahibiz?' Birinci soruya yanıtı olan firmalarımız yarışa girebilir, ikinci soruya güçlü bir cevap verebilen firmalarımız ise yarışı kazanabilir. Ankara’mız güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir. Şimdi bu gücü, ölçme, belgeleme ve uluslararası sistemin vazgeçilmez bir parçasına dönüştürme zamanıdır."
