Zorunlu trafik sigortasında eylül ayında geçerli olacak primler netleşti. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin paylaştığı tarifeye göre primlerde yaklaşık yüzde 2 oranında artış yapıldı.
Yeni tarifede öne çıkan başlık, aynı şehirde aynı araç için ödenen primler arasındaki fark oldu. İstanbul'da en riskli grup olan sıfırıncı basamaktaki bir otomobil sahibi 58 bin 214 lira öderken, en yüksek hasarsızlık seviyesi olan sekizinci basamaktaki sürücünün primi 9 bin 702 lira olarak belirlendi.
İki tutar arasındaki fark yaklaşık 6 kata karşılık geliyor. Bu makas, sürücünün hasar geçmişinin prim üzerindeki belirleyici etkisini ortaya koyuyor.
Trafiğe ilk kez çıkan ve dördüncü basamaktan başlayan bir otomobil sahibi ise İstanbul'da 19 bin 405 lira ödeyecek.
ÜÇ BÜYÜKŞEHİRDE OTOMOBİL PRİMLERİ
Tarifede içten yanmalı motorlu otomobiller için belirlenen primler şehre göre farklılık gösteriyor.
Ankara'da sıfırıncı basamaktaki sürücünün primi 56 bin 566 lira, sekizinci basamaktaki sürücünün primi 9 bin 428 lira oldu. İzmir'de aynı basamaklar için tutarlar sırasıyla 54 bin 919 lira ve 9 bin 153 lira olarak uygulanacak.
Üç şehir karşılaştırıldığında en yüksek primler İstanbul'da, en düşük primler İzmir'de görülüyor. Fark, illerin hasar frekansına göre belirlenen risk katsayısından kaynaklanıyor.
TİCARİ TAKSİLERDE TABLO
Ticari araçlarda primler otomobillere göre belirgin şekilde yüksek seyrediyor. İstanbul'da bir ticari taksinin sıfırıncı basamak primi 172 bin 447 lira olarak belirlendi. Sekizinci basamakta bu tutar 28 bin 741 liraya iniyor.
Ankara'da taksiler için en yüksek prim 167 bin 566 lira, en düşük prim 27 bin 928 lira oldu. İzmir'de ise tutarlar 162 bin 686 lira ile 27 bin 114 lira arasında değişiyor.
Taksilerin günlük kilometre ve yolcu yoğunluğu, bu araç grubunun risk sınıfını yükselten etkenler arasında sayılıyor.
EN YÜKSEK PRİM OTOBÜSLERDE
Tarifedeki en yüksek tutar yolcu otobüslerinde ortaya çıktı. İstanbul'da 31 ve üstü koltuk kapasitesine sahip bir otobüsün sıfırıncı basamak primi 423 bin 661 liraya ulaştı.
Aynı araç grubunda sekizinci basamak primi 70 bin 610 lira olarak belirlendi. İki basamak arasındaki fark otobüslerde de 6 kat düzeyinde seyrediyor.
Otobüslerde yüksek prim, kaza halinde çok sayıda yolcunun zarar görme ihtimaliyle ilişkilendiriliyor. Trafik sigortası, üçüncü kişilere verilen bedeni ve maddi zararları karşılıyor.
BASAMAK SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Trafik sigortasında primler sıfır ile sekiz arasında dokuz basamağa göre hesaplanıyor. Sisteme ilk kez giren sürücüler dördüncü basamaktan başlıyor.
Hasar yaşanmayan her poliçe yılının sonunda sürücü bir üst basamağa çıkıyor ve daha düşük prim ödüyor. Kusurlu kaza yapılması ve sigortadan tazminat ödenmesi halinde ise basamak düşüyor.
Sıfırıncı basamak en riskli grup olarak tanımlanıyor. Bu basamağa düşmek için sürücünün birinci basamakta bulunduğu yıl içinde üç veya daha fazla kusurlu kaza yapması ve sigortadan tazminat ödenmesi gerekiyor.
Sıfırıncı basamaktaki sürücülerin primine yüzde 200 oranında sürprim uygulanıyor. Sekizinci basamağa ulaşan sürücüler ise en yüksek hasarsızlık indiriminden yararlanıyor.
Basamak bilgisi sürücüye değil araca değil, sigorta ettirene bağlı olarak tutuluyor. Araç değişikliğinde kazanılmış basamak yeni araca taşınabiliyor.
GECİKME ZAMMI YÜZDE 50'YE KADAR ÇIKIYOR
Poliçenin zamanında yenilenmemesi ek maliyet doğuruyor. Gecikilen her 30 gün için prime yüzde 5 oranında sürprim ekleniyor.
Bu artış oranı en fazla yüzde 50'ye kadar ulaşabiliyor. Poliçesini bir yıl boyunca yenilemeyen sürücü, yeni poliçesinde normal primin 1,5 katını ödemek durumunda kalıyor.
SİGORTASIZ ARAÇLAR İÇİN CEZA VE MEN
Trafik sigortası olmadan yola çıkan sürücüler için iki ayrı yaptırım bulunuyor. 2026 yılı itibarıyla denetimlerde tespit edilen sürücülere bin 246 lira idari para cezası uygulanıyor.
Cezanın yanında araç, eksiklik giderilinceye kadar trafikten men ediliyor. Trafik polisleri bazı durumlarda aracın bağlanmaması için sürücüden poliçeyi anında yaptırmasını isteyebiliyor.
Sigortasız araçla kazaya karışılması halinde ise yaptırım artıyor. Bu durumda 2 bin 39 lira ceza kesiliyor ve karşı tarafa verilen hasar sürücü tarafından karşılanıyor.
TARİFE NASIL BELİRLENİYOR?
Zorunlu trafik sigortasında primler serbest piyasa koşullarında değil, kamu otoritesinin belirlediği azami tutarlar çerçevesinde oluşuyor. Sigorta şirketleri bu tavanın altında fiyat verebiliyor.
Azami primler aylık olarak güncelleniyor. Eylül ayındaki yüzde 2'lik artış da bu güncelleme kapsamında gerçekleşti.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, sektöre ait poliçe ve hasar verilerini tutan kuruluş olarak tarife bilgilerini kamuoyuyla paylaşıyor. Sürücüler kendi basamak bilgilerini de bu merkez üzerinden sorgulayabiliyor.
