Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York'ta düzenlenen "100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri" panelinde iki ülke ilişkilerine ilişkin önemli mesajlar verdi. Savunma işbirliğinden ekonomik ilişkilere, Suriye'den Gazze'ye kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulunan Fidan, ABD'ye yönelik "kısıtlamaları kaldırmalıyız" çağrısı yaptı.
FİDAN'DAN ABD'YE KISITLAMA MESAJI
Türkiye-ABD ilişkilerinin uzun süredir güçlü bir ayağının savunma işbirliği olduğunu belirten Fidan, iki ülke arasındaki sorunların çözülmesi gerektiğini söyledi. Fidan, "Devam eden sorunları çözmeli ve işbirliğini sınırlayan kısıtlamaları kaldırmalıyız. Bu kısıtlamaların, iki müttefik arasında yeri olmamalıdır. Cumhurbaşkanlarımız, ortak anlayışlarını somut sonuçlara dönüştürme konusunda güçlü bir siyasi irade ortaya koymuştur." ifadelerini kullandı. Fidan, kısıtlamaların kaldırılmasının iki ülke şirketlerinin dünyanın farklı bölgelerinde ortaklıklarını geliştirmesine katkı sağlayacağını belirtti.
"ENGELLERİ, SINIRLANDIRMALARI KALDIRMAMIZ GEREKİYOR"
Uluslararası sistemde büyük bir dönüşüm yaşandığını belirten Fidan, ekonomik rekabetin yoğunlaştığını ve teknolojik gelişmelerin dünyayı yeniden şekillendirdiğini ifade etti. Fidan, "Çözülmemiş çatışmalar, enerji fiyatları, göç, ticaret, terörizm ve gıda güvenliği yoluyla diğer bölgeleri etkiliyor. Bu zorluklarla mücadele etmek, etkin ortaklık ve ortak sorumluluk gerektiriyor. Türkiye ve ABD, tüm bu krizlere birlikte yanıt verebilmek için deneyime, kapasiteye, diplomatik erişime ve en önemlisi siyasi iradeye sahip." dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2025'te Washington'a, ABD Başkanı Donald Trump'ın ise bu yıl temmuz ayında Ankara'ya gerçekleştirdiği ziyaretlere de değinen Fidan, bu temasların ikili ilişkilerde ilerleme konusundaki ortak iradeyi ortaya koyduğunu söyledi.
100 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HEDEFİ
Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin ticaret ve yatırımlar bakımından genişlediğini belirten Fidan, ikili ticaret hacminin yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığını söyledi. Fidan, "Ekonomik ilişkimiz, hem ticaret hem de yatırımlar bakımından istikrarlı şekilde genişliyor ve ikili ticaret hacmi yaklaşık 40 milyar dolara ulaştı. 2025 yılında ABD, Türkiye'nin 3. büyük ihracat pazarı ve 4. büyük ithalat kaynağı oldu. Dengeli ticaretimiz, genişleme için sağlam bir temel oluşturuyor." ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 100 milyar dolarlık ticaret hedefini hatırlatan Fidan, "Hedefimiz; yüksek katma değerli üretimi ve ekonomik güvenliği ilerleten daha geniş kapsamlı bir ekonomik ortaklıktır. Bu hedefe ulaşmak için özellikle ilave tarifeler olmak üzere engelleri kaldırmamız gerekiyor." dedi.
FİDAN'DAN SURİYE MESAJI
Bölgesel güvenlik başlığında da değerlendirmelerde bulunan Fidan, Türkiye ve ABD'nin Orta Doğu'dan Kafkasya'ya, Balkanlar'dan diğer bölgelere kadar çeşitli alanlarda işbirliği yaptığını belirtti. Suriye ve Irak'a dikkat çeken Fidan, bölgedeki ulusal kurumların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Fidan, "Ulusal kurumları güçlendirmeyi, böylece etkin şekilde yönetebilmelerini ve terör örgütlerinin faaliyet göstermesine herhangi bir imkan tanımamalarını hedefliyoruz. Terörizmden arındırılmış ve toprak bütünlüğü korunmuş bir Suriye, bölgesel güvenlik ve refah açısından önemli bir ilerleme olacaktır." ifadelerini kullandı.
"BÖLGESEL SAHİPLENMEYİ BENİMSEMEMİZ GEREKİYOR"
Bölgesel güvenlikte bölge ülkelerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Fidan, Türkiye'nin bu anlayış doğrultusunda hareket ettiğini söyledi. Fidan, "Bu nedenle bölge ülkelerinin kendi coğrafyalarının güvenlik ve istikrarı konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle bölgesel sahiplenmeyi benimsememiz ve ilerletmemiz gerekiyor." dedi. Fidan ayrıca Pakistan ve Suudi Arabistan ile birlikte kurulan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın bölgesel güvenlik işbirliği için kurumsal bir temel sağladığını belirterek, ABD Başkanı Trump'ın bu girişime verdiği desteği memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.
ABD'YE İSRAİL ÇAĞRISI
Fidan'ın açıklamalarında İsrail ve Gazze başlığı da öne çıktı. İran Savaşı, Yemen'deki çatışma ve İsrail'in bölge genelindeki politikalarına değinen Fidan, bu gelişmelerin bölgesel güvenlik ve diplomasi üzerinde etkili olduğunu söyledi. Fidan, "Bu tehditler, birbirini güçlendiriyor ve diplomasinin önünü tıkıyor. Bunlarla mücadele etmek etkin bölgesel sorumluluk ve ABD ile yakın işbirliği gerektiriyor. Özellikle ABD'nin, hem bölgesel hem de küresel barış ve istikrarı zedeleyen politikalarına son vermesi için İsrail üzerinde nüfuzunu daha fazla kullanmasını bekliyoruz." ifadelerini kullandı. Gazze'nin bölgesel güvenlik, işbirliği ve refah açısından önemli bir sınama olmaya devam ettiğini belirten Fidan, Filistin meselesine kalıcı bir çözüm bulunmasının Orta Doğu ve ötesinin istikrarı açısından önemini koruduğunu söyledi. Fidan, Türkiye'nin Trump'ın Gazze krizini sona erdirmeye yönelik çabalarını desteklediğini ve barış planında ortaya konulan taahhütlerin tam olarak uygulanması gerektiğini kaydetti.
"HEDEFİMİZ KÜRESEL BARIŞ VE İSTİKRAR"
Fidan, Türkiye-ABD işbirliğinin Kafkasya, Karadeniz, Ukrayna ve Balkanlar gibi farklı bölgelerde de sürdürülebileceğini belirtti. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecini desteklediklerini ifade eden Fidan, Karadeniz'de gerilim risklerinin azaltılması ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının hedeflendiğini söyledi. Ukrayna'da kalıcı barış için diyalog ve diplomasiyi desteklediklerini belirten Fidan, hem Kiev hem de Moskova ile iletişim kanallarının sürdüğünü bildirdi. Türkiye-ABD ilişkilerinin ikinci yüzyılına ilişkin mesaj veren Fidan, "100. yıla yaklaşırken tarihimiz, birlikte neler başarabileceğimizi kanıtlıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump arasındaki kimyanın güçlendirdiği bu güçlü ivmenin, farklı bölgelerde ve farklı meselelerde işbirliğimizi kurumsallaştırmamıza ve derinleştirmemize yardımcı olacağına kesinlikle inanıyorum." dedi. Fidan, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
"ABD ile diplomatik ilişkilerimizin 2'nci yüzyılında hedefimiz; Türk-Amerikan ortaklığını küresel barış ve istikrarın daha büyük yararı için kullanmaktır."
