Yaz aylarında hava sıcaklığı yükselmesine rağmen ayaklarda hissedilen soğukluk, birçok kişide damar tıkanıklığı endişesine yol açabiliyor. Ancak uzmanlara göre bu şikâyet, tek başına bir damar hastalığının göstergesi olarak kabul edilmiyor.
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Nihat Baysal, Türkinform muhabiri Almila Kerküklü’ye verdiği özel röportajda, ayaklardaki soğukluk hissinin olası nedenlerini ve hangi belirtilerde damar hastalığından şüphelenilmesi gerektiğini anlattı. Baysal, değerlendirme yapılırken ayağın gerçekten soğuk olması ile kişinin ayağını soğuk hissetmesi arasındaki farkın dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
HER SOĞUKLUK HİSSİ DAMAR TIKANIKLIĞI ANLAMINA GELMİYOR
Ayakların yaz aylarında dahi üşümesi, kişilerde ilk olarak dolaşım bozukluğu veya damar tıkanıklığı bulunduğu düşüncesini oluşturabiliyor. Ancak bu şikâyetin tek başına damar hastalığına işaret etmediğini belirten Baysal, klinik değerlendirmede farklı unsurların birlikte incelenmesi gerektiğini söyledi.
“Ayaklarım üşüyor” demenin tek başına damar tıkanıklığı anlamına gelmediğini ifade eden Baysal, öncelikle ayağın fiziksel olarak gerçekten soğuk olup olmadığının belirlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Bunun yanında damar muayenesi, ayaktaki nabızlar ve eşlik eden diğer bulguların da değerlendirilmesi önem taşıyor.
HİSSEDİLEN SOĞUKLUK İLE GERÇEK SICAKLIK FARKLI OLABİLİR
Baysal, bazı kişilerin ayaklarını belirgin biçimde soğuk hissetmesine rağmen yapılan damar ve nörolojik muayenelerde herhangi bir soruna rastlanmayabildiğini belirtti.
Bu noktada kişinin hissettiği soğukluk ile ayağın ölçülebilen gerçek sıcaklığı arasında fark bulunabileceğini kaydeden Baysal, damar muayenesi, nabızlar ve nörolojik değerlendirme tamamen normal olduğu hâlde soğukluk hissinin devam edebileceğini ifade etti.
Dolayısıyla yalnızca kişinin hissettiği sıcaklık üzerinden bir hastalık sonucuna varılması doğru kabul edilmiyor. Şikâyetin ne zamandır devam ettiği, tek ayakta mı yoksa her iki ayakta mı görüldüğü ve başka belirtilerin eşlik edip etmediği de önem taşıyor.
SİNİR SİSTEMİ VE STRES ETKİLİ OLABİLİR
Ayaklardaki soğukluk hissinin her zaman doğrudan damar yapısındaki bir bozukluktan kaynaklanmadığını belirten Baysal, otonom sinir sisteminin de bu süreçte rol oynayabileceğini söyledi.
Vücudun istem dışı işlevlerini düzenleyen otonom sinir sistemi, damarların daralıp genişlemesini de kontrol ediyor. Otonom sinir sisteminin damarları kontrol etme biçimi, kişinin duyusal algısı ve stres gibi faktörler, damarlarla ilgili belirgin bir hastalık bulunmasa bile ayaklarda soğukluk hissedilmesine neden olabiliyor.
Baysal, bazı durumlarda sorunun doğrudan damarın kendisinden değil, damar, sinir sistemi ve beyin arasındaki iletişim ile algılama mekanizmasından kaynaklanabileceğini dile getirdi.
AİLESEL YATKINLIK DA ROL OYNAYABİLİR
Ayaklarda soğukluk şikâyeti bulunan bazı kişilerin anne veya babalarında da benzer bir durum görülebildiğini belirten Baysal, bu tablonun doğrudan “ailesel hafıza” olarak tanımlanmasının doğru olmayacağını söyledi.
Bununla birlikte ailesel yatkınlık, aile bireylerinin benzer yaşam alışkanlıklarına sahip olması veya çocukluktan itibaren öğrenilen bedensel davranışlar, soğukluk hissinin ortaya çıkmasına katkı sunabiliyor.
Bu nedenle ailede benzer yakınmaların bulunması tek başına kalıtsal bir damar hastalığının kanıtı olarak değerlendirilmemeli. Şikâyetin niteliği ve eşlik eden belirtiler, kişiye özel bir muayeneyle ele alınmalı.
BU BELİRTİLER VARSA DAMAR HASTALIĞI ARAŞTIRILMALI
Ayaklardaki soğukluk çoğu zaman tek başına damar tıkanıklığını göstermese de bazı belirtilerin eşlik etmesi durumunda daha dikkatli olunması gerekiyor.
Baysal, yürümekle ortaya çıkan baldır veya uyluk ağrısı, ayakta renk değişikliği, uyuşma, iyileşmeyen yara, nabızlarda belirgin azalma ya da iki ayak arasında bariz sıcaklık farkı bulunması hâlinde damar hastalığı ihtimalinin mutlaka araştırılması gerektiğini ifade etti.
Özellikle yürümekle başlayan ve dinlenince hafifleyen bacak ağrısının göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Baysal, ayaktaki renk ve sıcaklık değişikliklerinin de dolaşımın değerlendirilmesini gerektirebileceğine işaret etti.
DOĞRU DEĞERLENDİRME İÇİN EŞLİK EDEN BULGULAR ÖNEMLİ
Ayaklarda hissedilen soğukluğun nedenini anlamak için yalnızca tek bir şikâyete odaklanılmaması gerekiyor. Ayağın gerçek sıcaklığı, nabızların durumu, iki ayak arasında fark bulunup bulunmadığı ve kişinin diğer yakınmaları birlikte değerlendiriliyor.
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Nihat Baysal, ayak üşümesinin tek başına damar tıkanıklığı anlamına gelmediğini, ancak uyarıcı belirtiler eşlik ediyorsa damar hastalığının araştırılması gerektiğini vurguladı. Baysal’ın açıklamaları, tanının kişinin kendi gözleminden ziyade muayene ve klinik bulgularla konulmasının önemini ortaya koyuyor.
