Spor yapanların protein, vitamin, mineral veya performans amacıyla kullandığı takviyeler her zaman yalnızca etikette yazan maddeleri içermeyebilir. Özellikle kaynağı ve üretim güvenilirliği belirsiz ürünlerde ortaya çıkabilecek kontaminasyon, profesyonel sporcular açısından doping ihlali riskini de beraberinde getirebilir.
Eczacı Ali Umut Yolal, özellikle internet üzerinden veya güvenilirliği belirsiz kaynaklardan alınan, içeriği şeffaf biçimde belirtilmeyen ürünlerde daha dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
ETİKETTE YAZMAYAN MADDE ÜRÜNÜN İÇİNDE OLABİLİR
Yolal, takviyelerin sporcular açısından tamamen risksiz kabul edilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Üretim sürecindeki kontaminasyon veya içeriğin etikette eksik belirtilmesi nedeniyle sporcu, yasaklı olduğunu bilmediği bir maddeye maruz kalabilir.
Bu nedenle yalnızca ürünün ön yüzündeki ifadelerin değil, içerik listesinin ve ürünün kaynağının da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yolal, özellikle içeriği belirsiz ürünlerden uzak durulmasını önerdi.
“BİLMİYORDUM” DEMEK HER ZAMAN YETERLİ OLMAYABİLİR
Doping kurallarında sporcular açısından kritik noktalardan biri de kullanılan üründen sporcunun sorumlu olması.
Dünya Dopingle Mücadele Ajansı’nın Dünya Dopingle Mücadele Kodu’nda yer alan “kusursuz sorumluluk” ilkesi kapsamında, sporcunun örneğinde yasaklı bir madde tespit edilmesi halinde maddenin kasıtlı olarak kullanılıp kullanılmadığı ihlalin oluşup oluşmadığı değerlendirmesinde belirleyici olmak zorunda değil. WADA ayrıca kontamine vitamin ve besin takviyelerini de doping vakalarında dikkate alınabilecek senaryolar arasında sayıyor.
Bu nedenle bir ürünün “takviye” olarak satılması, sporcular açısından içeriğinin otomatik olarak güvenli olduğu anlamına gelmiyor.
GÜNCEL YASAKLI MADDE LİSTESİ KONTROL EDİLMELİ
Yolal, aktif sporcuların kullandıkları ürünlerin içeriklerini güncel yasaklı maddeler listesiyle karşılaştırması gerektiğini söyledi.
WADA’nın 2026 Yasaklılar Listesi 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlükte bulunuyor ve liste her yıl güncelleniyor.
Bu nedenle daha önce kullanılan bir ürün veya içerik için geçmişte yapılan bir kontrolün her zaman yeterli olmayabileceği belirtiliyor.
KAYNAĞI BELİRSİZ ÜRÜNLERDEN UZAK DURUN
Yolal’a göre özellikle internetten veya güvenilirliği belirsiz kanallardan temin edilen, etiket bilgileri açık olmayan ürünler daha dikkatli değerlendirilmeli.
Sporcunun ürünün içeriği konusunda şüphe duyması halinde kullanmadan önce spor hekimi, eczacı veya ilgili anti-doping kuruluşlarından bilgi alması gerektiğini belirten Yolal, ilaç ya da takviye fark etmeksizin kullanılan her ürünün içeriğinin kontrol edilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
WADA da takviyelerin farklı üretim uygulamaları ve parti bazında kontaminasyon ihtimali nedeniyle tüm ürünleri “güvenli” olarak ilan etmenin mümkün olmadığına dikkat çekiyor.
SPORCULAR İÇİN “TAKVİYE” KELİMESİ GÜVENLİK GARANTİSİ DEĞİL
Bir ürünün reçetesiz satılması veya takviye kategorisinde bulunması, doping kuralları açısından içeriğinin sorun oluşturmayacağı anlamına gelmiyor.
Yolal, sporcuların ürün içeriğini kontrol etmesi, kaynağı belirsiz ürünlerden kaçınması ve şüphe durumunda uzman görüşü alması gerektiğini vurguluyor.
