Görüntünün düşük maliyetli bir insansız hava aracı saldırısının ardından kaydedildiği öne sürülürken, Ukrayna savaşı milyonlarca dolarlık askeri sistemlerin çok daha ucuz araçlarla vurulabildiği yeni savaş düzenini bir kez daha tartışmaya açtı.
S-400 YOL KENARINDA ALEVLER İÇİNDE
Sosyal medyada yayılan görüntülerde S-400 hava savunma sisteminin bir unsuruna ait olduğu belirtilen askeri araç yol kenarında yanarken görülüyor. Görüntünün Ukrayna tarafından gerçekleştirilen bir saldırının ardından kaydedildiği ileri sürülürken, saldırının tam olarak nerede gerçekleştirildiği ve hangi tip insansız hava aracının kullanıldığına ilişkin farklı iddialar bulunuyor.
Ukrayna, savaş boyunca Rus ordusunun hava savunma sistemlerini öncelikli hedefler arasına aldı. Özellikle S-300 ve S-400 sistemlerine ait radar, fırlatıcı ve diğer unsurların vurulduğuna ilişkin çok sayıda görüntü yayımlanırken, Rus hava savunma ağının cephe gerisindeki unsurları da insansız hava araçlarının menziline girdi.
“400 DOLARLIK DRONE” İDDİASI GÜNDEM OLDU
Görüntüyle birlikte sosyal medyada dikkat çeken iddialardan biri, saldırının maliyeti 400 doların altında olduğu öne sürülen bir FPV drone ile gerçekleştirildiği oldu. Ancak görüntüdeki saldırıda kullanılan aracın modeli ve maliyeti bağımsız olarak doğrulanmış değil.
Benzer şekilde S-400 için telaffuz edilen 1,5 milyar dolarlık rakamın tek bir fırlatıcı araca ait olmadığı da önem taşıyor. S-400; radarlar, komuta-kontrol araçları, fırlatıcılar, mühimmat ve destek araçlarından meydana gelen geniş bir hava savunma sistemi olduğundan, milyar dolarlık fiyatlar genellikle komple tedarik paketlerini ifade ediyor.
MİLYONLUK SİSTEMLERE BİNLERCE DOLARLIK TEHDİT
Görüntünün ortaya çıkardığı asıl tartışma ise fiyatından çok savaş alanındaki maliyet dengesizliği oldu. Ukrayna savaşı boyunca birkaç yüz veya birkaç bin dolara üretilebilen FPV ve saldırı dronlarının tanklar, zırhlı araçlar, topçu sistemleri, radarlar ve hava savunma araçları gibi kendilerinden yüzlerce hatta binlerce kat pahalı hedeflere karşı kullanılabildiği görüldü.
Bu durum klasik “pahalı platform, pahalı mühimmat” denkleminde ciddi bir değişime yol açtı. Bir hedefi tamamen imha etmese bile düşük maliyetli bir drone; radar, anten, optik sistem veya mühimmat gibi kritik bir bileşeni vurarak milyonlarca dolarlık platformu geçici ya da kalıcı biçimde savaş dışı bırakabiliyor.
S-400'LER DE DRONE TEHDİDİNDEN KAÇAMADI
S-400'ler uzun menzilli hava savunmasının en güçlü unsurlarından biri olarak tasarlanmasına rağmen sistemin kendisi de korunması gereken yüksek değerli bir hedef konumunda bulunuyor. Ukrayna kuvvetleri savaş boyunca S-400 bataryalarının radar ve fırlatıcı unsurlarını farklı mühimmatlar ve insansız sistemlerle hedef aldığını birçok kez duyurdu.
Buradaki temel sorun, hiçbir hava savunma sisteminin tek başına her irtifa, hız ve büyüklükteki tehdide karşı kusursuz bir koruma sağlayamaması. Özellikle çok alçaktan yaklaşan küçük dronlar, elektronik harp sistemleriyle koordineli saldırılar ve aynı anda gönderilen çok sayıda insansız araç, hava savunmasının tespit ve önleme kapasitesini zorlayabiliyor.
UKRAYNA SAVAŞI CEPHEDEKİ KURALLARI DEĞİŞTİRDİ
Rusya-Ukrayna savaşı, insansız hava araçlarının yardımcı bir unsur olmaktan çıkarak savaşın merkezindeki silahlardan birine dönüştüğü ilk büyük ölçekli çatışmalardan biri oldu. Keşif, hedef tespiti ve topçu ateşinin yönlendirilmesinden doğrudan saldırıya kadar uzanan görevlerde kullanılan dronlar, kara birliklerinin hareket tarzını da değiştirdi.
Tankların, hava savunma sistemlerinin veya komuta araçlarının yalnızca zırh ve ateş gücüyle korunmasının yeterli olmadığı ortaya çıktı. Kamuflaj, elektronik harp, drone önleyici sistemler, hareketlilik ve çok katmanlı yakın hava savunması artık pahalı platformların hayatta kalabilmesi açısından en az sistemin kendi teknik kapasitesi kadar önemli hale geldi.
