Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 2027 yılında uygulanacak elektrik iletim ek ücreti oranını binde 7 olarak belirledi. Oran 2026 için binde 5 olarak uygulandığından karar, iletim ek ücretinde yüzde 40'lık bir artış anlamına geldi. EPDK'nın 10 Eylül tarihli ve 14864 sayılı Kurul kararı 16 Eylül'de Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Ek ücret, Türkiye Elektrik İletim AŞ'nin (TEİAŞ) iletim tarifesi üzerinden hesaplanacak ve TEİAŞ tarafından her ay EPDK'ya ödenecek. Elektrik faturalarına ayrı bir kalem olarak yazılmayacak olan ücret, iletim bedelinin TEİAŞ'a ödenen bölümü üzerinden tüketiciye dolaylı olarak yansıyacak.
İletim ek ücreti, elektriği santrallerden dağıtım şirketlerine taşıyan yüksek gerilim hatlarını işleten TEİAŞ'ın, iletim tarifesinden elde ettiği gelirin belirli bir oranını düzenleyici kurum olan EPDK'ya aktarmasını ifade etti. Oran her yıl EPDK tarafından bir sonraki yıl için belirlendi. Ücret, EPDK'nın genel bütçe dışında kendi gelirleriyle finanse edilen yapısının kalemlerinden birini oluşturdu.
ORAN BİNDE 5'TEN BİNDE 7'YE ÇIKTI
EPDK, 2026 yılı için iletim ek ücretini binde 5 olarak belirlemişti. 2027 için binde 7'ye çıkarılan oran, TEİAŞ'ın EPDK'ya aktaracağı tutarı iletim tarifesi sabit kalsa bile yüzde 40 artırdı. İletim tarifesinin 2027'de yükselmesi halinde EPDK'ya aktarılacak tutar hem oran hem taban artışından dolayı daha fazla büyüyecek. Kararda oranın neden artırıldığına ilişkin bir gerekçe yer almadı.
Ödeme takvimi aylık işleyecek. TEİAŞ, her ay elde ettiği iletim tarifesi gelirinin binde 7'sini hesaplayacak ve tutarı takip eden ayın en geç 25'ine kadar EPDK'nın banka hesabına yatıracak. Ocak 2027 iletim geliri üzerinden hesaplanan ilk ödeme, 25 Şubat 2027'ye kadar yapılacak.
FATURAYA AYRI KALEM GİRMEYECEK, İLETİM BEDELİ ÜZERİNDEN YANSIYACAK
Karar, mesken, ticarethane ve sanayi abonelerinin faturasına yeni bir satır eklemedi. Ücretin muhatabı tüketici değil TEİAŞ oldu. Elektrik faturasındaki dağıtım bedeli ise dağıtım şirketinin kendi hizmet bedelinin yanı sıra TEİAŞ'a ödenen iletim bedelini de kapsadı. TEİAŞ'ın maliyetleri EPDK'nın onayladığı iletim tarifesiyle karşılandığı için TEİAŞ'ın EPDK'ya ödediği ek ücret, iletim tarifesi üzerinden dağıtım şirketlerine ve oradan tüketicinin faturasındaki dağıtım bedeline taşındı.
Eski TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Osman Nuri Doğan, ANKA'ya yaptığı değerlendirmede ücretin dağıtım bedeli içindeki iletim tarifesinin parçası olduğunu ve artışın tüketiciye küçük bir yükseliş olarak yansıyacağını belirtti. Artışın büyüklüğü sınırlı kaldı, çünkü 2026 ile 2027 arasındaki fark iletim tarifesinin binde 2'sine karşılık geldi. İletim bedeli faturanın toplamı içinde küçük bir paya sahip olduğu için binde 2'lik farkın fatura toplamına etkisi binde birin çok altında hesaplandı.
EPDK BÜTÇESİNİ PİYASADAN TOPLADI
EPDK, elektrik, doğal gaz, petrol ve LPG piyasalarını düzenleyen kurum olarak giderlerini genel bütçeden değil piyasa katılımcılarından aldığı gelirlerle karşıladı. Lisans alma ve yenileme bedelleri, yıllık lisans bedelleri ve iletim ek ücreti bu gelirlerin başlıca kalemlerini oluşturdu. İletim ek ücretinin TEİAŞ'ın iletim tarifesine oranlanması, EPDK gelirinin elektrik tüketimiyle birlikte büyümesini sağladı. Türkiye'de elektrik tüketimi arttıkça TEİAŞ'ın taşıdığı enerji miktarı ve iletim geliri de yükseldi.
TEİAŞ HATLARI İŞLETTİ, BEDELİNİ DAĞITIM ŞİRKETLERİNDEN ALDI
TEİAŞ, 2001'de Türkiye Elektrik Üretim İletim AŞ'nin üretim, iletim ve ticaret olarak üçe bölünmesiyle kuruldu ve elektrik iletim sisteminin tek işletmecisi olarak faaliyet gösterdi. Santrallerde üretilen elektrik, TEİAŞ'ın yüksek gerilim hatları ve trafo merkezleri üzerinden dağıtım bölgelerine taşındı, dağıtım şirketleri enerjiyi orta ve alçak gerilime indirerek abonelere ulaştırdı. TEİAŞ, sistemi kullanan dağıtım şirketlerinden ve iletim hattına doğrudan bağlı büyük sanayi tesislerinden EPDK'nın onayladığı iletim tarifesi üzerinden bedel aldı. İletim ek ücreti bu bedelin binde 7'si olarak hesaplanacak.
Tüketicinin faturası enerji bedeli, dağıtım bedeli ile vergi ve fonlardan oluştu. Enerji bedeli tüketilen elektriğin kilovatsaat fiyatını, dağıtım bedeli ise hem dağıtım şirketinin hem TEİAŞ'ın hizmetinin karşılığını içerdi. Faturadaki TRT payı ve Enerji Fonu 2022'de kaldırıldığı için vergi ve fon kalemi Elektrik Tüketim Vergisi ve KDV'den oluştu. İletim ek ücreti bu üç kalemin hiçbirinde ayrı bir satır olarak yer almadı.
Karar yalnızca iletim ek ücretinin oranını belirledi. 2027 yılında uygulanacak iletim tarifesinin kendisi, TEİAŞ'ın gelir tavanı çerçevesinde EPDK tarafından ayrı bir kararla belirlenecek. Tüketicinin faturasında gördüğü elektrik tarifeleri ise EPDK tarafından üç aylık dönemler halinde belirlendi, 2027'nin ilk çeyreğine ilişkin tarife kararı aralık ayının son günlerinde açıklanacak.
KARAR TÜKETİCİ İÇİN NE ANLAMA GELİYOR=
İletim ek ücreti kararı elektrik fiyatlarına doğrudan bir zam getirmedi. Faturadaki kilovatsaat başına enerji bedeli, dağıtım bedeli ve vergiler bu karardan bağımsız olarak belirlendi. Kararın tüketiciye etkisi, TEİAŞ'ın artan ödemesinin iletim tarifesine yansıtılması ölçüsüyle sınırlı kaldı ve bu yansıma faturada ayrı olarak görünmeyecek. Türkiye ekonomisinde enerji fiyatlarının izlendiği bir dönemde 2027 elektrik faturasını belirleyecek asıl karar, aralık sonunda açıklanacak tarife olacak.
