Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis ile ara bölgede gerçekleştirdiği yaklaşık iki saatlik görüşmenin ardından Kıbrıs sorunundaki son duruma ilişkin açıklamalarda bulundu. Yeni bir 5+1 toplantısına karşı olmadıklarını vurgulayan Erhürman, toplantının yalnızca yapılmış olmak için değil, somut sonuç üretecek şekilde hazırlanması gerektiğinin altını çizdi.
“SONUÇ ODAKLI BİR 5+1 OLMALI”
Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in açıklamalarına dikkat çekerek, New York’ta şu aşamada üçlü görüşme veya 5+1 toplantısı planlanmadığını belirtti. KKTC tarafının Guterres ile ayrı bir görüşme gerçekleştireceğini aktaran Erhürman, olası yeni toplantının sonuç odaklı olması gerektiğini söyledi.
Erhürman, “5+1 olsun diye bir 5+1” yaklaşımını doğru bulmadıklarını ifade ederek, genişletilmiş bir toplantının verimli olabilmesi için öncelikle Lefkoşa’da bazı başlıklarda ilerleme kaydedilmesi gerektiğini dile getirdi.
“BU DEFA FARKLI BİR ŞEY YAPILMASI GEREKİR”
Kıbrıs sorununda geçmişte yürütülen süreçlere de değinen Erhürman, 2004’teki Annan Planı referandumlarını ve 2017’deki Crans-Montana sürecini hatırlattı. Daha önceki girişimlerden sonuç alınamamasının yeni süreçte farklı bir yönteme ihtiyaç olduğunu gösterdiğini savundu.
Guterres’in “geçmişte yapılan hataların tekrarlanmaması gerektiği” yönündeki açıklamasını önemli bulduğunu belirten Erhürman, yeni bir müzakere sürecinin yalnızca toplantı gerçekleştirmek amacıyla başlatılmaması gerektiğini ifade etti.
“ÖNCEKİ GÖRÜŞMEYE GÖRE DAHA İYİYDİ”
Hristodulidis ile gerçekleştirdiği görüşmeyi de değerlendiren Erhürman, bugünkü temasın bir önceki görüşmeye kıyasla “göreceli olarak daha iyi” geçtiğini söyledi. İki liderin görüşmesinde güven oluşturucu önlemler, müzakere metodolojisi ve Kıbrıs sorununun esasına ilişkin konular ele alındı.
Erhürman, Hristodulidis’in görüşmede bazı yeni düşünceler ortaya koyduğunu, KKTC tarafının da kendi yaklaşımını aktardığını belirtti. Bununla birlikte taraflar arasında temel başlıklarda henüz uzlaşıya varılmadığını kaydetti.
GÜVEN OLUŞTURUCU ÖNLEMLERE VURGU
Basın toplantısında geniş yer ayırdığı konulardan biri de güven oluşturucu önlemler oldu. Erhürman, BM Genel Sekreteri ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in bu başlığa özel önem verdiğini söyledi.
Erhürman’a göre yalnızca yeni güven artırıcı adımlar atılması yeterli değil; tarafların mevcut güven ortamını zedeleyecek girişimlerden de kaçınması gerekiyor. KKTC’deki bazı etkinliklere ve temaslara yönelik Rum tarafının girişimlerini eleştiren Erhürman, bunların güven ortamını aşındırdığı görüşünü dile getirdi.
“7 KONUNUN 6’SINI ZATEN KABUL ETTİK”
Erhürman, BM Genel Sekreteri tarafından güven oluşturucu önlemler kapsamında gündeme getirilen 7 başlığın 6’sının KKTC tarafınca kabul edildiğini açıkladı. Bu başlıklar arasında mayınların temizlenmesi, afetlere ve düzensiz göçe ilişkin ortak mekanizmalar, spor, karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı ve sivil toplumla ilgili konular bulunuyor.
Yeni geçiş noktaları konusunda ise henüz uzlaşma sağlanamadığını belirten Erhürman, KKTC tarafının yedi konunun tamamını daha ileri düzeyde değerlendirmeye hazır olduğunu ifade etti.
“YENİ BİR 5+1’İN ŞARTLARI OLUŞMUŞ DEĞİL”
Kıbrıs müzakerelerinin geleceğine ilişkin en dikkat çekici mesajını 5+1 formatı üzerinden veren Erhürman, mevcut aşamada yeni bir toplantı için gerekli koşulların oluşmadığını söyledi. Buna rağmen KKTC tarafının 5+1 toplantısı yapılmasını istediğini belirterek, öncesinde Lefkoşa’da gerekli hazırlıkların tamamlanması gerektiğini vurguladı.
Erhürman, güven oluşturucu önlemlerde henüz çözülmüş bir başlık bulunmadığını, dört maddelik müzakere metodolojisinin ilk maddesinde de taraflar arasında anlaşmaya varılamadığını söyledi. Kıbrıs sorununun esasına ilişkin konularda ise tarafların şu aşamada birbirlerinin görüşlerini dinlediğini ifade etti.
“BENİM İÇİN ÇÖZÜMSÜZLÜK ÇÖZÜM DEĞİLDİR”
Erhürman, açıklamasının sonunda Kıbrıs sorununa ilişkin kendi yaklaşımını da ortaya koydu. “Benim için çözümsüzlük çözüm değildir” diyen Erhürman, Kıbrıs Türk toplumunun çözüm iradesini temsil ettiğini ve diplomasi ile diyaloğu sürdürmek istediklerini belirtti.
Bunun “ne olursa olsun çözüm” anlayışı anlamına gelmediğini vurgulayan Erhürman, belirledikleri metodoloji çerçevesinde sonuç alınabilecek bir süreç için çalışmaya devam edeceklerini ifade etti.
