ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi sonrasında yaptığı açıklamalarla birlikte Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil olabileceğine yönelik değerlendirmeler gündeme geldi. Yaşanan gelişmelerin ardından F-35 savaş uçağının hangi ülkelerde kullanıldığı, fiyatının ne kadar olduğu ve teknik özelliklerinin neler olduğu yeniden araştırılmaya başlandı. Peki, F35 hangi ülkelerde var? F35 kaç para, fiyatı ne? F35 özellikleri neler? İşte F-35 savaş uçağına ilişkin merak edilen ayrıntılar.
F35 HANGİ ÜLKELERDE VAR?
F-35 Müşterek Taarruz Uçağı, ABD öncülüğünde geliştirilen beşinci nesil çok amaçlı savaş uçağı programı olarak dünyanın en büyük savunma projeleri arasında yer alıyor. Program kapsamında ABD'nin yanı sıra Birleşik Krallık, İtalya, Hollanda, Norveç, Danimarka, Avustralya ve Kanada ortak ülkeler arasında bulunuyor.
Bunun yanı sıra İsrail, Japonya, Güney Kore, Belçika, Polonya, Finlandiya, İsviçre, Almanya, Çekya, Singapur ve Yunanistan gibi ülkeler de F-35 siparişi veren veya teslim almaya başlayan ülkeler arasında yer alıyor.
Türkiye ise programın kurucu ortaklarından biri olmasına rağmen 2019 yılında programdan çıkarıldı. NATO Zirvesi sonrasında yapılan açıklamalar ise Türkiye'nin yeniden programa dahil olma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Sürece ilişkin resmi kararlar ilerleyen dönemde netlik kazanacak.
F35'İN FİYATI NE KADAR?
F-35 savaş uçaklarının fiyatı tercih edilen modele, üretim yılına ve sipariş paketine göre değişiklik gösteriyor. Son üretim sözleşmelerine göre yaklaşık birim maliyetler şu seviyelerde bulunuyor:
- F-35A: Yaklaşık 82-85 milyon dolar
- F-35B: Yaklaşık 109-115 milyon dolar
- F-35C: Yaklaşık 102-108 milyon dolar
Bu rakamlara bakım, eğitim, yedek parça, mühimmat ve lojistik destek maliyetleri dahil olmuyor. Bu nedenle ülkelerin yaptığı toplam alım maliyetleri uçak başına açıklanan fiyatların oldukça üzerine çıkabiliyor.
Türkiye için olası bir F-35 satışında uygulanacak güncel fiyat konusunda ise herhangi bir resmi açıklama bulunmuyor. Satış süreci ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin gelişmeler doğrultusunda yeni bilgiler paylaşılması bekleniyor.
F35 ÖZELLİKLERİ
F-35, tek motorlu, tek pilotlu ve beşinci nesil çok maksatlı savaş uçağı olarak geliştirildi. Düşük radar görünürlüğü sağlayan gövde yapısı sayesinde hava-hava, hava-yer, keşif ve elektronik harp görevlerini yerine getirebiliyor.
Uçakta bulunan DAS sistemi pilota 360 derece çevresel görüş sağlarken, EOTS hedefleme sistemi ve gelişmiş AESA radarı sayesinde hedef tespiti ve takip işlemleri gerçekleştirilebiliyor. Sensör füzyonu teknolojisi ile farklı sistemlerden elde edilen veriler tek ekranda birleştiriliyor.
F-35 ayrıca Link-16 ve MADL veri bağlantıları üzerinden diğer savaş uçakları ve komuta merkezleriyle gerçek zamanlı bilgi paylaşımı yapabiliyor.
F-35'in üç farklı modeli bulunuyor:
- F-35A: Geleneksel pistlerden kalkış ve iniş yapan standart model.
- F-35B: Kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip model.
- F-35C: Uçak gemilerinde kullanılmak üzere geliştirilen model.
Teknik özellikleri ise şöyle sıralanıyor:
- Uzunluk: 15,67 metre
- Kanat açıklığı: 10,65 metre
- Yükseklik: 4,33 metre
- Kanat alanı: 42,7 metrekare
- Azami kalkış ağırlığı: 31.800 kilogram
- Azami hız: 1,6 Mach'ın üzerinde (yaklaşık 1.930 km/s)
- Azami irtifa: 60 bin feet (18.288 metre)
Versiyonlara göre menzil değerleri ise şu şekilde açıklanıyor:
- F-35A: 2.200 kilometre
- F-35B: 1.667 kilometre
- F-35C: 2.593 kilometre
F-35; havadan havaya füzeler, havadan karaya mühimmatlar, gemisavar füzeleri ve farklı görev yükleriyle çok amaçlı operasyonlarda kullanılabiliyor. Türk Silahlı Kuvvetleri envanterindeki KC-135 Stratotanker tanker uçaklarıyla da havada yakıt ikmali yapabilecek şekilde tasarlanmış bulunuyor.
