Günün hangi saatinde kendinizi daha iyi hissediyorsunuz? Sabah gözünüzü açtığınızda mı, öğle saatlerinde mi yoksa gece herkes uyurken mi? Bilim insanlarının bu soruya verdiği yanıt dikkat çekici. University College London (UCL) tarafından yürütülen kapsamlı araştırmada, insanların ruh sağlığı ve genel iyilik halinin gün içerisinde önemli ölçüde değişebildiği belirlendi. Araştırmacılar, yaklaşık 50 bin kişinin iki yıl boyunca verdiği 1 milyona yakın anket yanıtını inceleyerek mutluluk, yaşam memnuniyeti, kaygı, depresyon, yalnızlık ve hayatı anlamlı bulma gibi göstergeleri karşılaştırdı. Ortaya çıkan tablo ise özellikle günün saatleri açısından dikkat çekti.
SABAH SAATLERİNDE TABLO DEĞİŞİYOR
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, insanların sabah saatlerinde kendilerini genel olarak daha iyi hissetmesi oldu. Katılımcıların sabah verdiği yanıtlarda depresyon ve kaygı belirtilerinin daha düşük, mutluluk ve yaşam memnuniyetinin ise daha yüksek olduğu görüldü. Aynı zamanda kişiler, yaptıkları şeyleri daha değerli ve hayatlarını daha anlamlı bulduklarını ifade etti. Ancak gün ilerledikçe ruh halindeki bu olumlu tablo yavaş yavaş değişmeye başladı.
GECE YARISINDA DİP NOKTAYA ULAŞIYOR
Araştırmaya göre ruh sağlığı ve genel iyilik halini gösteren ölçümlerin önemli bölümü gece yarısı civarında en düşük seviyelerine geriledi. Yani araştırmanın ortaya koyduğu genel tabloya göre sabah saatleri ile gece yarısı arasında insanların kendilerini değerlendirme biçimlerinde belirgin bir fark oluşuyor. Ancak uzmanlar burada önemli bir uyarı yapıyor: Çalışma, “Şu saat herkes için mutluluk saati” şeklinde kesin bir sonuç ortaya koymuyor. Bulgular, daha çok insanların sabahları daha olumlu, gece yarısına doğru ise daha olumsuz değerlendirmeler yapma eğiliminde olduğunu gösteriyor.
SADECE SAATLER DEĞİL, HAFTANIN GÜNLERİ DE ETKİLİ
Araştırmacılar yalnızca gün içerisindeki değişimleri değil, haftanın farklı günlerini de karşılaştırdı. Sonuçlara göre mutluluk, yaşam memnuniyeti ve hayatı anlamlı bulma düzeyleri pazartesi ve cuma günlerinde pazar gününe kıyasla bir miktar daha yüksek çıktı. Salı günü ise özellikle mutluluk düzeyindeki artışla dikkat çekti. Buna karşın yalnızlık hissinde haftanın günleri arasında belirgin bir değişiklik tespit edilmedi. Başka bir ifadeyle insanların kendilerini ne kadar mutlu veya memnun hissettiği haftanın günlerine göre değişebilirken, yalnızlık duygusu aynı ölçüde dalgalanmadı.
EN MUTLU MEVSİM HANGİSİ?
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise mevsimlerle ilgili. Kış aylarıyla karşılaştırıldığında ilkbahar, yaz ve sonbaharda depresyon, kaygı ve yalnızlık düzeylerinin daha düşük olduğu görüldü. Buna karşılık mutluluk ve yaşam memnuniyeti bu dönemlerde daha yüksek ölçüldü. Tüm göstergeler birlikte değerlendirildiğinde ise ruhsal iyilik halinin en yüksek olduğu mevsim yaz olarak öne çıktı. Bu sonuç, gün ışığı, sosyal aktiviteler ve mevsimsel yaşam koşullarının ruh haliyle ilişkili olabileceği düşüncesini yeniden gündeme getiriyor.
TAM 49 BİN 218 KİŞİNİN VERİLERİ İNCELENDİ
Araştırmanın kapsamı da dikkat çekici. Bilim insanları, Mart 2020 ile Mart 2022 arasında yürütülen UCL COVID-19 Social Study kapsamında toplanan verileri kullandı. Toplam 49 bin 218 kişinin yanıtları analiz edilirken yaklaşık 1 milyon anket yanıtı araştırmaya dahil edildi. Katılımcılara ne kadar mutlu oldukları, hayatlarından ne ölçüde memnuniyet duydukları ve yaptıkları şeyleri ne kadar değerli buldukları gibi sorular yöneltildi. Böylece araştırmacılar, ruh halinin yalnızca kişiler arasında değil, aynı kişinin farklı saatlerde ve farklı dönemlerde verdiği yanıtlar üzerinden nasıl değiştiğini inceleme fırsatı buldu.
PEKİ NEDEN SABAH DAHA İYİ HİSSEDİYORUZ?
Araştırmanın en merak edilen noktalarından biri de bu. Ancak bilim insanları, sabah saatlerinin doğrudan insanları daha mutlu yaptığı sonucuna varmıyor. Çünkü çalışma gözlemsel nitelikte. Bu nedenle sabah ile daha iyi ruh hali arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmak mümkün değil. Örneğin kendisini daha iyi hisseden insanların anketlere sabah saatlerinde cevap vermeyi tercih etmesi de sonuçları etkileyebilir. Bunun yanında uyku düzeni, hava durumu ve kişinin yaşadığı bölgenin konumu gibi bazı faktörlerin de araştırmada tam olarak değerlendirilememiş olması önemli bir sınırlılık olarak belirtiliyor.
GECE SAATLERİ İÇİN DİKKAT ÇEKEN ÇIKARIM
Araştırmanın sonuçları doğrulanırsa ruh sağlığı hizmetlerinin planlanması açısından da önemli sonuçlar doğurabilir. Çalışmanın başyazarı Dr. Feifei Bu, elde edilen bulguların farklı araştırmalarla doğrulanması gerektiğine dikkat çekiyor. Bulguların başka çalışmalarla desteklenmesi halinde ruh sağlığı hizmetlerinin insanların gün içerisinde değişen ihtiyaçlarına göre planlanabileceği düşünülüyor. Özellikle ruhsal açıdan daha zorlayıcı olabilecek gece saatlerinde destek kapasitesinin artırılması gündeme gelebilir.
“MUTLULUK SAATİ”NDEN ÇOK DAHA FAZLASI
Araştırmanın ortaya koyduğu tablo aslında tek bir saatten ziyade gün boyunca değişen bir ruh hali döngüsüne işaret ediyor. Sabahları daha olumlu, günün ilerleyen saatlerinde daha düşük ve gece yarısı civarında en düşük seviyelere ulaşan bir tablo dikkat çekiyor. Üstelik bu değişim yalnızca saatlerle sınırlı değil. Haftanın günleri ve mevsimler de insanların mutluluk, yaşam memnuniyeti, kaygı ve depresyon belirtileriyle ilişkili görünüyor. Ancak araştırmacıların da altını çizdiği gibi bu sonuçlar, herkesin aynı saatlerde aynı duyguları yaşayacağı anlamına gelmiyor.
Yine de yaklaşık 50 bin kişinin ve 1 milyona yakın yanıtın ortaya koyduğu tablo oldukça çarpıcı: Ruh halimiz sandığımız kadar sabit değil; saat ilerledikçe, gün değiştikçe ve mevsimler döndükçe kendimizi değerlendirme biçimimiz de değişebiliyor.
