İş hayatında birçok çalışan, yöneticilerinden veya iş arkadaşlarından gelen talepleri geri çevirmekte zorlanıyor. İşini kaybetme korkusu, başarısız görünme endişesi veya çalışma arkadaşlarını hayal kırıklığına uğratmama isteği, kişilerin kendi sorumluluklarının dışındaki görevleri de üstlenmesine neden olabiliyor. Ancak sürekli yeni işlere evet demek, zamanla yoğun stres ve tükenmişlik hissini beraberinde getirebiliyor. TÜRKINFORM'a konuşan Psikolog , iş yükünün ve tamamlanmamış sorumlulukların çalışanların mesai sonrasında bile zihinsel olarak işten uzaklaşmasını zorlaştırabildiğine dikkat çekti.
İŞ YERİNDE HAYIR DEMEK NEDEN BU KADAR ZOR?
Çalışanların iş yerinde sınır koymakta zorlanmasının arkasında farklı nedenler bulunabiliyor. Özellikle yöneticilerin beklentilerini karşılayamama korkusu, iş arkadaşlarıyla ilişkileri bozma endişesi ve sürekli başarılı görünme isteği, kişilerin istemedikleri görevleri kabul etmelerine yol açabiliyor.
Ancak çalışanların kapasitelerinin üzerinde sorumluluk üstlenmesi, iş yükünün giderek artmasına neden olabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, aşırı iş yükü, uzun çalışma saatleri, düşük karar yetkisi ve iş güvencesizliğini çalışma hayatında ruh sağlığını olumsuz etkileyebilen risk faktörleri arasında gösteriyor.
PSİKOLOG BUSE KAYA'DAN İŞ STRESİ UYARISI
TÜRKINFORM'a iş hayatındaki psikolojik süreçleri değerlendiren Psikolog Buse Kaya, mesai saatlerinin sona ermesinin kişinin zihinsel olarak işten tamamen uzaklaşacağı anlamına gelmediğini belirtti.
Kaya, özellikle tamamlanmamış görevlerin, belirsizliklerin ve yetiştirilmesi gereken işlerin çalışanların zihnini mesai sonrasında da meşgul edebildiğini ifade etti.
Bu durum, sürekli yeni sorumluluklar üstlenen ve mevcut işlerini tamamlamakta zorlanan çalışanlar açısından ayrıca önem taşıyor.
Çalışma saatleri içerisinde yetişmeyen görevlerin kişisel zamana taşınması, iş ve özel hayat arasındaki sınırların giderek belirsizleşmesine neden olabiliyor.
HER İŞE EVET DEMEK TÜKENMİŞLİĞE YOL AÇABİLİR Mİ?
Sürekli artan iş yükü, yeterli dinlenme imkânı bulunmadığında kronik iş stresine dönüşebiliyor.
Tükenmişlik ise Dünya Sağlık Örgütü tarafından başarıyla yönetilemeyen kronik iş yeri stresinden kaynaklanan mesleki bir olgu olarak tanımlanıyor.
Psikolog Buse Kaya, iş stresi ile tükenmişlik arasındaki farkı değerlendirirken kişinin dinlenmeyle yeniden toparlanabilme kapasitesine dikkat çekiyor.
Kaya'nın değerlendirmelerine göre yoğun bir çalışma döneminin ardından dinlenerek eski enerjisine kavuşabilen kişilerde geçici iş stresi söz konusu olabilirken, yeterli dinlenmeye rağmen devam eden belirgin tükenmişlik hissi daha kapsamlı değerlendirme gerektirebiliyor.
İŞTEN ÇIKINCA BİLE İŞİ DÜŞÜNMEK NORMAL Mİ?
Bazı çalışanlar, mesai bitmesine rağmen ertesi gün tamamlamaları gereken görevleri, gelen mesajları veya iş yerinde yaşanan sorunları düşünmeye devam edebiliyor.
TÜRKINFORM'a konuşan Psikolog Buse Kaya, yoğun sorumlulukların ve çözülmemiş problemlerin kişinin zihinsel olarak işten kopmasını güçleştirebildiğine dikkat çekti.
Bu durum, yeterince dinlenememe, uyku düzeninde bozulma ve sürekli zihinsel yorgunluk hissetme gibi sorunlarla birlikte görülebiliyor.
Amerikan Psikoloji Birliği de iş ve özel hayat arasında belirgin sınırlar oluşturmanın, çalışma hayatından kaynaklanan stresin yönetilmesine yardımcı olabileceğini belirtiyor.
İŞ YERİNDE NASIL SINIR KOYULMALI?
İş yerinde sınır oluşturmak, bütün görevleri reddetmek veya iş arkadaşlarıyla iletişimi kesmek anlamına gelmiyor.
Çalışanların mevcut iş yüklerini açık biçimde ifade etmeleri, görevlerin öncelik sırasını belirlemeleri ve yeni sorumluluklar karşısında gerçekçi zaman planlaması yapmaları önem taşıyor.
Örneğin yeni bir görev verildiğinde hangi işin öncelikli olduğunun yöneticiyle netleştirilmesi, birden fazla sorumluluğun aynı anda yetiştirilmesi konusundaki belirsizliği azaltabiliyor.
Bununla birlikte sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturma sorumluluğu yalnızca çalışana ait değil. İşverenlerin de görev dağılımını dengeli yapması ve çalışanların dinlenme hakkını gözetmesi gerekiyor.
Psikolog Buse Kaya'nın iş stresine ilişkin değerlendirmeleri, çalışanların yalnızca fiziksel olarak değil, zihinsel olarak da dinlenebilmelerinin önemini ortaya koyuyor. İş hayatında sağlıklı sınırlar oluşturulması, hem çalışanların iyilik hâlinin hem de sürdürülebilir çalışma düzeninin korunmasına katkı sağlayabiliyor.
