Kalp krizi geçiren birine ilk müdahale nasıl yapılır? Hayat kurtaran adımlar neler?

Kalp krizi şüphesinde ilk dakikalarda atılan doğru adımlar hayati önem taşıyor. Göğüste baskı veya sıkışma, nefes darlığı, soğuk terleme ve ağrının kola ya da çeneye yayılması kalp krizinin belirtileri arasında yer alıyor. Böyle bir durumda belirtilerin geçmesini beklemek yerine hemen 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aramak gerekiyor.

Kalp krizi geçiren kişiye doğru şekilde yardım etmek, sağlık ekipleri olay yerine ulaşana kadar hayati risklerin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Peki, kalp krizi geçiren birine ilk anda ne yapılmalı, kalp masajı hangi durumda uygulanmalı ve hangi müdahalelerden kaçınılmalı?

KALP KRİZİ GEÇİREN BİRİNE İLK ANDA NE YAPILMALI?

Kalp krizi şüphesinde en önemli adım, vakit kaybetmeden profesyonel sağlık yardımı istemektir. Kalp kasına kan taşıyan damarlardan birinin tıkanmasıyla ortaya çıkabilen kalp krizinde müdahalenin gecikmesi kalıcı hasar riskini artırabilir.

Kalp krizi geçirdiğinden şüphelendiğiniz birinin yanında bulunuyorsanız şu adımları izleyin:

• Hemen 112’yi arayın: Belirtilerin geçmesini beklemeyin. Adresi ve kişinin durumunu açıkça bildirin.

• Kişiyi dinlendirin: Yürümesini veya efor sarf etmesini engelleyin. Rahat nefes alabildiği bir pozisyonda oturmasına yardımcı olun.

• Sakin kalmasını sağlayın: Yardım çağırdığınızı söyleyin ve mümkün olduğunca sakin bir ortam oluşturun.

• Yalnız bırakmayın: Bilincini ve solunumunu takip edin. Durumunda değişiklik olursa 112 görevlisine bilgi verin.

• Kendi aracınızla hastaneye götürmeyin: Ambulans ekipleri, yolda gelişebilecek acil durumlara müdahale edebilir.

Belirtiler hafif olsa veya kısa süreliğine geçse bile kalp krizi ihtimali ciddiye alınmalıdır. 112 görevlisinin yönlendirmelerini takip etmek önemlidir.

KALP KRİZİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Kalp krizi herkeste aynı belirtilerle ortaya çıkmayabilir. En bilinen belirti göğüs ağrısı olsa da bazı kişilerde nefes darlığı, bulantı veya ani halsizlik daha belirgin olabilir.

Kalp krizinde görülebilen belirtiler şunlardır:

• Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya ağırlık hissi

• Ağrının bir ya da iki kola, sırta, boyna, çeneye veya mide bölgesine yayılması

• Nefes darlığı

• Soğuk terleme

• Bulantı veya kusma

• Baş dönmesi, sersemlik veya bayılacak gibi olma

• Açıklanamayan ani yorgunluk ve güçsüzlük

Özellikle göğüs rahatsızlığına nefes darlığı, terleme veya bulantı eşlik ediyorsa acil yardım çağrılmalıdır. Kadınlarda, ileri yaştaki kişilerde ve diyabeti olanlarda belirtiler daha farklı veya daha belirsiz görülebilir.

Bu belirtilerin tamamının ortaya çıkması gerekmez. Kalp krizinden şüphelenildiğinde tanı koymaya çalışarak zaman kaybetmek yerine 112’den yardım istenmelidir.

KALP KRİZİ GEÇİREN KİŞİYE SU VERİLİR Mİ?

Kalp krizi şüphesi bulunan kişiye sağlık görevlisinin yönlendirmesi olmadan su, yiyecek veya rastgele ilaç verilmemelidir. Kişinin bilinci bozulabilir veya yutma güçlüğü yaşanabilir. Bu durumda yiyecek ve içecekler solunum yoluna kaçabilir.

Kişinin daha önce doktor tarafından reçete edilmiş kalp ilacı varsa yalnızca kendi ilacını kullanmasına yardımcı olunması konusunda 112 görevlisinin talimatları izlenmelidir. Başkasına ait ilaçlar verilmemelidir.

Pahalı oyuncaklara gerek yok! Psikologdan evde oyun önerileri

İçeriği Görüntüle

Aspirin bazı kalp krizi şüphelerinde önerilebilse de herkes için uygun değildir. Alerji ve kanama riski gibi durumlar dikkate alınmalıdır. Bu nedenle aspirin verilmeden önce 112 görevlisinin yönlendirmesini almak en güvenli yaklaşımdır.

KALP KRİZİNDE KALP MASAJI NE ZAMAN YAPILIR?

Kalp krizi ile kalp durması aynı durum değildir. Kalp krizi sırasında kalp çalışmaya devam edebilir. Kalp durmasında ise kişi tepkisiz hale gelir ve normal nefes almaz ya da yalnızca iç çekme benzeri anormal solunum hareketleri gösterir.

Kişi tepkisizse ve normal nefes almıyorsa hemen 112 aranmalı ve kalp masajına başlanmalıdır. Mümkünse çevredeki birinden yardım istenmeli, telefon hoparlöre alınarak acil çağrı görevlisinin talimatları izlenmelidir.

Yetişkinlerde kalp masajı için temel adımlar şöyledir:

• Kişiyi sırtüstü, sert ve düz bir zemine yatırın.

• Bir elinizin topuğunu göğsün ortasına, göğüs kemiğinin üzerine yerleştirin. Diğer elinizi üstüne koyun.

• Kollarınızı düz tutarak göğse güçlü ve hızlı basılar uygulayın.

• Dakikada 100-120 bası hızını hedefleyin. Yetişkinlerde göğsün yaklaşık 5-6 santimetre çökmesi amaçlanır.

• Eğitim aldıysanız ve uygulayabiliyorsanız göğüs basılarını kurtarıcı nefeslerle birlikte yapın. Eğitimli değilseniz göğüs basılarına başlayın ve 112 görevlisinin talimatlarını izleyin.

• Yakında otomatik eksternal defibrilatör (OED/AED) varsa cihazın sesli talimatlarını uygulayın.

Kalp masajı, bilinci açık ve normal nefes alan kişilere uygulanmaz. Kişinin tepkisiz olması ve normal nefes almaması durumunda vakit kaybetmeden acil yardım istenmelidir.

KALP KRİZİ GEÇİREN KİŞİYE NE YAPILMAMALI?

Acil durumlarda iyi niyetle yapılan bazı müdahaleler yardımın gecikmesine veya ek risk oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle şu hatalardan kaçınmak gerekir:

• 112’yi aramayı geciktirmeyin: Ağrının geçmesini beklemeyin.

• Kişiyi yürütmeyin: Merdiven çıkmasını veya fiziksel efor göstermesini istemeyin.

• Kendi başınıza ilaç vermeyin: Özellikle başkasına ait kalp ilaçlarını kullanmayın.

• Yiyecek ve içecek vermeyin: Acil yardım görevlisinin yönlendirmesi olmadan ağızdan bir şey vermekten kaçının.

• Kişiyi yalnız bırakmayın: Bilinç ve solunum durumundaki değişiklikleri takip edin.

• Tepkisiz ve normal nefes almayan kişide beklemeyin: 112’yi arayın, kalp masajına başlayın ve varsa AED kullanın.

KİŞİ YALNIZKEN KALP KRİZİ GEÇİRİRSE NE YAPMALI?

Kişi yalnızken göğüs ağrısı, baskı, nefes darlığı veya kalp krizini düşündüren başka belirtiler yaşarsa hemen 112’yi aramalıdır. Belirtilerin geçmesini beklemek veya kendi aracını kullanarak hastaneye gitmeye çalışmak doğru değildir.

Yardım gelene kadar fiziksel aktivite bırakılmalı, güvenli ve rahat bir pozisyonda dinlenilmeli ve acil çağrı görevlisinin talimatları izlenmelidir. Mümkünse kapının açılmasını kolaylaştıracak hazırlıklar yapılabilir ancak bunlar yardım çağrısını geciktirmemelidir.

Kişi araç kullanıyorsa güvenli bir yerde durmalı ve acil yardım istemelidir. Belirtilerin şiddetine bakarak kendi kendine tanı koymaya çalışmamalıdır.

KALP KRİZİNDE İLK DAKİKALAR NEDEN ÖNEMLİ?

Kalp krizinde kalp kasının bir bölümüne giden kan akışı azalabilir veya tamamen kesilebilir. Kan akışının yeniden sağlanmasındaki gecikme, kalp kasında oluşan hasarı artırabilir. Erken tıbbi müdahale, yaşamı tehdit eden komplikasyonların önlenmesi ve uygun tedavinin hızla başlatılması açısından önem taşır.

Kalp krizi şüphesinde en doğru yaklaşım, belirtileri tanımak, 112’yi vakit kaybetmeden aramak ve sağlık ekipleri gelene kadar kişinin durumunu takip etmektir. Kişi tepkisiz hale gelir ve normal nefes almazsa kalp masajı ve varsa AED kullanımı hayat kurtarıcı olabilir.

Unutmayın: Kalp krizi şüphesinde evde tedavi yöntemleri denemek veya belirtilerin geçmesini beklemek yerine 112 Acil Çağrı Merkezi’nden yardım isteyin. İlk yardım, profesyonel sağlık hizmetinin yerini tutmaz. Ancak sağlık ekipleri gelene kadar doğru adımları atmak hayati fark yaratabilir.

Başka bir versiyonu gör