Kazakistan Parlamentosu Kurultay, Katar ile suçla mücadelede işbirliği anlaşmasının onaylanmasına ilişkin yasayı 30 Eylül’de iki görüşmede kabul etti. Anlaşma, iki ülkenin yetkili kurumları arasında bilgi paylaşımı ve ortak çalışmalar için hukuki bir çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. Kurultaydan geçen yasa, imza için Kazakistan Cumhurbaşkanına gönderildi.
Kazakistan İçişleri Bakan Yardımcısı Sancar Adilov, parlamentodaki görüşmelerde anlaşmanın organize suçlardan insan ticaretine kadar uzanan alanları kapsadığını anlattı. Kazakistan ile Katar’ın içişleri bakanları metni 29 Ekim 2024’te Doha’da imzalamıştı.
HANGİ SUÇLARLA MÜCADELE EDİLECEK?
Anlaşma kapsamında iki ülke; organize suç, terör ve aşırıcılık bağlantılı suçlar, uyuşturucu kaçakçılığı, düzensiz göç ve insan ticareti konularında işbirliği yapacak. Bilgi güvenliği ve siber suçlar da ortak çalışma alanları arasında bulunuyor.
Bu suçların bir bölümü ülkeler arasında bağlantılı soruşturmalar gerektirebiliyor. Anlaşma, Kazakistan ve Katar’ın ilgili kurumlarının bu tür durumlarda birbirleriyle hangi çerçevede iletişim kuracağını düzenliyor.
ARANAN KİŞİLERİN BİLGİLERİ KARŞILAŞTIRILABİLECEK
İşbirliği, iki ülkenin yetkili makamlarının talepleri üzerinden yürütülecek. Düzenlemeye göre taraflar, bazı operasyonel bilgileri ceza soruşturması başlamadan önce paylaşabilecek ve aranan kişilere ilişkin verileri daha hızlı karşılaştırabilecek.
Bu adımın, bir ülkedeki soruşturmayla diğer ülkedeki bilgi veya kişilerin bağlantılı olduğu durumlarda kurumlar arasındaki iletişimi kolaylaştırması hedefleniyor. Paylaşımın kapsamı ise anlaşmanın koşullarına ve ülkelerin kendi yasalarına bağlı olacak.
SİBER SUÇLAR İÇİN EĞİTİM VE TEKNOLOJİ PAYLAŞIMI
Anlaşma yalnızca veri alışverişini içermiyor. İki ülkenin ortak eğitimler düzenlemesi, teknoloji ve uygulama deneyimlerini paylaşması da öngörülüyor. Özellikle siber suçlar ve kara para aklamayla mücadele alanında çalışan uzmanların bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Adilov, anlaşmanın kurumlar arasında daha hızlı bilgi alışverişine imkân vereceğini söyledi. Tarafların, suçla mücadelede kullandıkları yöntemler hakkında deneyim paylaşması da işbirliğinin parçalarından biri olacak.
ULUSAL GÜVENLİK İÇİN RET HAKKI VAR
Anlaşma, gönderilen her yardım talebinin koşulsuz kabul edilmesini gerektirmiyor. Taraflardan biri, bir talebin yerine getirilmesinin ulusal güvenliğine veya kamu düzenine zarar vereceğini değerlendirirse talebi reddedebilecek.
Bir talebin ülke yasalarıyla çelişmesi de ret gerekçeleri arasında yer alıyor. Böylece bilgi paylaşımı ve ortak faaliyetler için bir yol açılırken, uygulamada her iki ülkenin hukukunun da dikkate alınması öngörülüyor.
ANLAŞMA DOHA’DA İMZALANMIŞTI
Kazakistan ve Katar hükümetleri arasındaki anlaşma, Ekim 2024’te Doha’da imzalandı. Kurultayın 30 Eylül’de kabul ettiği yasa ise Kazakistan tarafındaki onay sürecinin parlamento aşamasını tamamladı.
İçişleri Bakan Yardımcısı Adilov’a göre Kazakistan’ın aralarında Türkiye, Çin, Fransa, İtalya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bulunduğu 23 ülkeyle benzer anlaşmaları var. Katar ile yapılan düzenleme, bu uluslararası işbirliği ağına yeni bir ortak ekliyor.
