Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması 14 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Üç ülke anlaşmayla savunma ve güvenlikte iş birliğini kurumsal bir yapıya kavuşturuyor. Anlaşma taraflardan biri dışarıdan silahlı saldırıya uğrarsa diğer iki ülkenin de savunmaya dahil olmasını öngörüyor. Anlaşma ortak savunma sanayii projelerinden istihbarat paylaşımına, ortak tatbikatlardan savaş zamanında lojistik desteğe kadar geniş bir alanı kapsıyor. Uygulamayı yönlendirmek için bakanlar ve genelkurmay başkanlarından oluşan bir komite kurulacak, komitenin sekretaryası Suudi Arabistan'da olacak.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na göre Türkiye, Pakistan ile Suudi Arabistan savunma sanayii şirketleri arasında teknoloji aktarımını, ortak teknoloji geliştirmeyi ve ortak üretimi destekleyecek. Üç ülke ileri teknoloji gerektiren alanlarda birlikte araştırma ve geliştirme projeleri yürütecek. Anlaşma savunma alanında yenilikçiliğin desteklenmesini ve askeri sanayi için nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesini de içeriyor. Taraflar savunma Ar-Ge'si ile yenilik alanındaki birikimlerini birbirleriyle paylaşacak.
ORTAK TATBİKAT İSTİHBARAT PAYLAŞIMI VE LOJİSTİK DESTEK
Mekke anlaşması kapsamında üç ülkenin savunma kurumları arasında personel değişimi yapılacak, ortak eğitimler ve tatbikatlar düzenlenecek. Amaç silahlı kuvvetlerin birlikte hareket edebilme kapasitesini artırmak. Taraflar barış, savaş ve diğer olağanüstü dönemlerde birbirlerine silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça dahil lojistik destek verecek.
Üç ülke terörle mücadeledeki iş birliğini operasyonel düzeye taşıyacak. Taraflar uluslararası güvenlik konularında düzenli olarak istişare edecek, ortak değerlendirmelere dayanarak bireysel ve birlikte önlemler geliştirecek. İstihbarat bilgileri gizlilik kurallarına uygun olarak, tarafların üzerinde anlaştığı güvenli kanallar aracılığıyla paylaşılacak.
STRATEJİK SİYASİ VE SAVUNMA KOMİTESİ KURULACAK
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın uygulanmasına yön vermek için Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak. Komitede üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanları yer alacak. Komite yılda iki toplantı yapacak. Liderlerin gerekli görmesi halinde ise toplantı yılda bir kez yapılabilecek. Komite uygulamadaki sorunları ele alacak, ihtiyaç halinde alt komiteler kurabilecek.
Komitenin sekretaryası Suudi Arabistan'da kurulacak. Sekretaryanın başına üç ülkeden dönüşümlü olarak 3 yıllık süreyle bir genel sekreter getirilecek. İlk genel sekreter Pakistanlı olacak. Başka ülkelerin anlaşmaya katılımı tarafların oylamasıyla belirlenecek kurallara bağlanacak.
MEKKE ANLAŞMASI NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmişti. Anlaşma üç ülkenin ulusal onay süreçlerini tamamlamasının ardından son onay belgesinin komite sekretaryasına teslim edildiği gün yürürlüğe girecek. Anlaşmanın süresi sınırsız olacak. Taraflardan biri yürürlük tarihinden 10 yıl sonra anlaşmadan ayrılabilecek. Ayrılmak isteyen ülke kararını öteki ülkelere en az 3 ay önce resmi yazıyla bildirecek.
Bir tarafın çekilmesi ya da anlaşmanın sona ermesi, daha önce kararlaştırılıp sürmekte olan projeleri etkilemeyecek. Gizli bilgi ve belgeleri koruma yükümlülüğü anlaşma bittikten sonra da devam edecek. Taraflar uluslararası kuruluşlarda ortak tutum almak için iş birliğini de güçlendirecek.
