Yunanistan'ın uzun yıllardır yüksek seviyelerde seyreden savunma harcamaları bu kez ülkenin Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in sözleriyle tartışmaya açıldı. Miçotakis, 22 Eylül'de San Francisco'da Endeavor Greece tarafından düzenlenen “The Future of AI Elsewhere” etkinliğinde TechCrunch Genel Yayın Yönetmeni Connie Loizos ile yaptığı söyleşide ülkesinin savunma sanayiindeki eksikliğine dikkat çekti.
Miçotakis'in açıklamasının dikkat çeken tarafı ise sorunu doğrudan yapılan harcamalar ile ortaya çıkan yerli sanayi kapasitesi arasındaki fark üzerinden anlatması oldu.
“30 YILDIR ÇOK PARA HARCIYORUZ”
Yunan Başbakanı, savunma alanından söz ederken ülkesinin yaklaşık üç on yıllık performansına ilişkin dikkat çekici bir değerlendirmede bulundu.
Miçotakis, Yunanistan'ın son 30 yılda savunmaya çok büyük miktarlarda para harcadığını ancak bunun karşılığında yerli savunma sanayii bakımından gösterebileceği fazla şey bulunmadığını söyledi. Bu ifade, Yunanistan Başbakanlığının yayımladığı resmi konuşma dökümünde de yer aldı.
Başka bir ifadeyle Miçotakis'in işaret ettiği sorun Yunanistan'ın savunmaya para ayırmaması değil, harcanan kaynağın ülke içerisinde teknoloji, ürün ve şirket kapasitesine yeterince dönüşmemesi.
Bu ayrım özellikle önemli. Çünkü Yunanistan NATO içerisinde savunmaya yüksek kaynak ayıran ülkelerden biri olmasına rağmen Miçotakis, ülkenin kendi savunma sanayii açısından aynı ölçüde sonuç elde edemediğini bizzat kabul etmiş oldu.
MİLYARLARCA EUROLUK BÜTÇEDEN START-UP’LARA PAY
Atina'nın yeni yaklaşımının merkezinde ise genç teknoloji şirketleri bulunuyor.
Miçotakis, savunma sektöründe faaliyet gösteren çok sayıda genç şirketi bildiğini belirterek artık bu şirketlerin ürün ve hizmetlerinin değerlendirilebileceği bir mekanizma oluşturulduğunu söyledi.
Yunan Başbakanı'nın anlattığı modele göre savunmaya zaten milyarlarca euro harcayan devlet, bu bütçenin görece küçük bir kısmını yeni teknolojik fikirlerin denenmesine ayırabilecek.
Yeni bir teknoloji başarılı olursa sistemin ikinci aşamasına geçilecek. Ürünü geliştiren şirket, Yunanistan Savunma Bakanlığının referansıyla dış pazarlara açılabilecek.
Böylece Atina yalnızca silah ve sistem satın alan bir ülke olmak yerine kendi şirketlerinin geliştirdiği teknolojileri test eden, kullanan ve daha sonra bunların ihracatına zemin hazırlayan bir yapı kurmaya çalışıyor.
SAVUNMA SANAYİİNDE YENİ HEDEF: TEKNOLOJİ ÜRETMEK
Miçotakis'in San Francisco'daki açıklamalarında savunma konusu daha geniş bir teknoloji stratejisinin parçası olarak yer aldı.
Yunan Başbakanı ülkesinin yapay zekâ konusunda belirli alanlara yoğunlaşacağını belirtirken sağlık, eğitim, sivil koruma ve savunmayı öncelikli sektörler arasında saydı.
Bu yaklaşım, savunma sanayiinin artık yalnızca tank, savaş uçağı, gemi veya mühimmat üretiminden ibaret görülmediğine işaret ediyor. Yapay zekâ, insansız sistemler, yazılım, sensörler, haberleşme ve çift kullanımlı teknolojiler yeni savunma ekosisteminin önemli parçaları haline geliyor.
Atina'nın yeni dönemde özellikle küçük ve hızlı hareket edebilen teknoloji şirketlerini bu ekosisteme dahil etmeye çalışması da bundan kaynaklanıyor.
MİÇOTAKİS DAHA ÖNCE DE SAVUNMA START-UP’LARINI İŞARET ETMİŞTİ
San Francisco'daki sözler aslında Atina'nın son dönemde attığı adımlarla da örtüşüyor.
Miçotakis, Temmuz ayında yaptığı başka bir açıklamada Avrupa'nın stratejik özerkliği tartışılırken savunma sanayiinin geliştirilmesi ve savaş alanındaki gerçek sorunlara yenilikçi, düşük maliyetli çözümler geliştiren start-up'ların desteklenmesi gerektiğini söylemişti.
Yunanistan'da savunma teknolojilerinin desteklenmesi için yeni finansman ve değerlendirme mekanizmalarının kurulması da bu stratejinin parçalarından biri. Miçotakis daha önce araştırma ile ulusal güvenliğin birbirine bağlı olduğunu vurgulamış ve yenilikçi savunma projelerinin daha hızlı desteklenmesini sağlayacak yapıların önemine dikkat çekmişti.
YUNANİSTAN SAVUNMAYA DAHA FAZLA PARA AYIRMAYA HAZIRLANIYOR
Açıklamayı daha dikkat çekici hale getiren noktalardan biri ise Yunanistan'ın savunma harcamalarını azaltmayı değil, önümüzdeki dönemde yüksek seviyelerde tutmayı planlaması.
Miçotakis, Temmuz ayında yaptığı açıklamada NATO çerçevesinde 2035'e kadar toplam yüzde 5'lik savunma ve savunmayla bağlantılı harcama hedefini desteklediklerini belirtmişti. Bunun yüzde 3,5'inin temel savunma harcamaları, yüzde 1,5'inin ise savunmayla bağlantılı yatırımlardan oluşması öngörülüyor.
Dolayısıyla Atina açısından yeni soru yalnızca “Savunmaya ne kadar para harcanacak?” değil. Miçotakis'in San Francisco'daki çıkışına bakıldığında asıl hedef, harcanan paranın ne kadarının Yunanistan içerisinde teknolojiye, şirkete, fikrî mülkiyete ve ihracat kapasitesine dönüşeceği.
SİLİKON VADİSİ’NDEN YUNANİSTAN’A TEKNOLOJİ ÇAĞRISI
Miçotakis'in bu açıklamaları San Francisco'da yapması da tesadüf değil. Yunan Başbakanı ABD programı kapsamında teknoloji ve yatırım dünyasının önemli merkezleriyle temaslarda bulundu.
Miçotakis, Nvidia ve dünyanın önde gelen girişim sermayesi şirketlerinden Sequoia Capital'in merkezlerini ziyaret etti. Nvidia'daki temaslarda yapay zekâ altyapısı ve girişimlerin desteklenmesi ele alınırken Sequoia Capital'deki toplantıya yapay zekâ, tıp, eğitim, otomasyon ve robotik gibi alanlarda çalışan yatırımcı ve şirket yöneticileri katıldı.
Miçotakis aynı zamanda teknoloji şirketlerine Yunanistan'da ekip kurmaları çağrısında bulundu. Ülkede yetişmiş STEM mezunlarının bulunduğunu ve teknoloji şirketlerinin Yunanistan'ı Avrupa'daki faaliyetleri için değerlendirebileceğini savundu.
