Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılı verilerine göre, 65 yaş ve üzerindeki nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içerisindeki payı da aynı dönemde yüzde 9,5’ten yüzde 11,1’e yükseldi.
Yaşlı nüfusun yüzde 62,9’unu 65-74 yaş grubundakiler oluştururken, yüzde 27,9’u 75-84 yaş aralığında bulunuyor. 85 yaş ve üzerindeki nüfusun toplam yaşlı nüfus içindeki payı ise yüzde 7,8 seviyesinde.
Türkiye’de ayrıca 100 yaş ve üzerinde yaşayan kişi sayısının 8 bini aştığı belirtiliyor. Nüfus yapısındaki bu değişim, bakım hizmetlerinin yanı sıra sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali dengesi açısından da yeni politikaların geliştirilmesini gerekli kılıyor.
UZUN DÖNEMLİ BAKIM SİGORTASI İÇİN ALTYAPI HAZIRLANACAK
Yaşlı nüfustaki artış ve doğurganlık eğilimindeki düşüş dikkate alınarak hazırlanan 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’a uzun dönemli bakım sigortası da dahil edildi.
İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla uygulamaya yönelik altyapının oluşturulması planlanıyor. Düzenlemenin temel hedefleri arasında, yaşlılık veya kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini bağımsız şekilde yerine getiremeyen kişilerin bakım ihtiyaçlarının daha etkin karşılanması bulunuyor.
Bu kapsamda bakım hizmetlerinin evde veya kurumlarda daha güçlü şekilde sunulması, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin süreklilik kazanması hedefleniyor. Uzaktan sağlık hizmetlerinin de bu yapıyla bütünleştirilmesi planlanıyor.
AİLELERİN BAKIM YÜKÜNÜN AZALTILMASI HEDEFLENİYOR
Yeni sistemle birlikte yalnızca bakım ihtiyacı bulunan kişilerin değil, onların bakımını üstlenen ailelerin de desteklenmesi amaçlanıyor.
Artan yaşlı bağımlılık oranının aileler üzerindeki yükü artırdığı değerlendirilirken, bakım ekonomisinin güçlendirilmesi sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine yönelik politikalar arasında yer alıyor.
Program döneminde sağlık hizmetlerine erişimde kısıtlamaya gidilmeden, finansal sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik yeni uygulamaların hayata geçirilmesi planlanıyor.
SAĞLIK HARCAMALARINDA YENİ DENETİM MODELLERİ
Sağlık hizmetlerinin geri ödeme süreçlerinde de yeni düzenlemeler gündemde. Bu kapsamda risk analizlerini ve sağlık hizmeti sunucularının davranışlarını dikkate alan denetim modellerinin geliştirilmesi öngörülüyor.
Veri analizlerinden yararlanılarak geri ödeme kriterlerinin yeniden değerlendirilmesi ve değer bazlı geri ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor. Harcamalarda hızlı artış görülen gruplarda kaynak kullanımının daha etkin hale getirilmesi planlanıyor.
Bu alandaki çalışmalar kapsamında yeni yılın ilk çeyreğinde somut çıktıların ortaya konulması öngörülüyor.
SAĞLIK MARKET KAPSAMI GENİŞLETİLECEK
Sosyal güvenlik ve sağlık sisteminin mali yapısının güçlendirilmesi amacıyla Sağlık Market uygulamasının kapsamının genişletilmesi de planlanan adımlar arasında bulunuyor.
Daha fazla ilaç ve medikal malzemenin uygulamaya dahil edilmesiyle tedarik zincirinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Üniversite hastanelerinin yönetim yapısının da eğitim, araştırma ve sağlık hizmeti fonksiyonları açısından daha etkin ve sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
ÇALIŞANLARIN DAHA UZUN SÜRE İSTİHDAMDA KALMASI HEDEFLENİYOR
Yeni OVP kapsamında sosyal güvenlik sisteminin yalnızca bakım hizmetleri yönünden değil, çalışma hayatı açısından da yeniden ele alınması planlanıyor.
Bu doğrultuda kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden, hakkaniyet ve aktüeryal dengeyi gözeten düzenlemelerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi amacıyla farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik yeni uygulamalar geliştirilecek. Sistemin dışında kalan grupların sosyal güvenlik kapsamına alınması için çalışmalar yürütülecek.
YENİ ÇALIŞMA BİÇİMLERİNE UYUM SAĞLANACAK
İşgücü piyasasındaki değişim de sosyal güvenlik politikalarının önemli başlıklarından biri olacak. Mevzuatın yeni nesil esnek çalışma modellerine ve değişen işgücü piyasası koşullarına daha uyumlu hale getirilmesi planlanıyor.
Bunun yanında prim borçlarının takip ve tahsilat süreçlerinin daha etkin yürütülmesi hedefleniyor. Kurumların bilişim altyapılarının güçlendirilmesi ve kurumlar arasındaki veri paylaşımının artırılması da programdaki adımlar arasında yer alıyor.
Sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğine ilişkin göstergelerin düzenli şekilde takip edilmesiyle, Türkiye’nin değişen demografik yapısına uygun daha kapsamlı bir sosyal güvenlik ve bakım modelinin oluşturulması amaçlanıyor.
