Özbekistan ile Birleşik Krallık, küresel sanayi ve teknoloji yarışında stratejik önemi giderek artan kritik mineraller konusunda yeni bir iş birliği süreci başlattı.
Özbekistan Teknolojik Metaller Kompleksi (TMK) ile Birleşik Krallık arasında 2026-2028 dönemini kapsayan kritik mineraller iş birliği yol haritası imzalandı.
Taşkent’te gerçekleştirilen görüşmelerde kritik hammaddelerin yalnızca çıkarılması değil, daha ileri aşamalarda işlenmesi, yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi ve ortak sanayi projelerinin geliştirilmesi üzerinde duruldu.
LİTYUMDAN NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNE STRATEJİK LİSTE
Tarafların iş birliği yapmayı planladığı madenler arasında tungsten, molibden, renyum, lityum ve nadir toprak elementleri bulunuyor.
Bu hammaddeler elektrikli araç bataryalarından savunma sistemlerine, havacılık ve uzay sanayiinden elektronik ürünlere kadar çok sayıda stratejik sektörde kullanılıyor.
Özbekistan, sahip olduğu mineral kaynaklarını yalnızca ham madde ihracatı üzerinden değerlendirmek yerine, ülkede işleyerek daha yüksek katma değer yaratmayı hedefliyor.
Yeni yol haritasının da bu stratejiyi desteklemesi bekleniyor.
İNGİLİZ ŞİRKETLERİ ÖZBEKİSTAN’A ÇEKİLECEK
Anlaşmanın önemli ayaklarından birini Birleşik Krallık merkezli şirketlerin Özbekistan’daki yeni projelere dahil edilmesi oluşturuyor.
İngiliz firmalarının özellikle Future Metals Technopark bünyesindeki projelere yatırım yapması ve Özbek şirketleriyle ortak sanayi girişimleri geliştirmesi hedefleniyor.
Taraflar ayrıca İngiliz finans kuruluşları aracılığıyla ortak projeler için yatırım ve ihracat finansmanı imkanlarının geliştirilmesini de değerlendirecek.
Bu kapsamda Birleşik Krallık’ta yatırım etkinlikleri düzenlenmesi ve potansiyel yatırımcılarla Özbekistan’daki kritik mineral projelerinin buluşturulması planlanıyor.
ORTAK BİLİM VE TEKNOLOJİ MERKEZİ KURULACAK
Yol haritası yalnızca madencilik ve sanayi yatırımlarıyla sınırlı kalmayacak.
Özbekistan ve Birleşik Krallık, TMK bünyesindeki araştırma ve geliştirme parkında ortak bilim ve teknoloji merkezi kurulmasını da planlıyor.
Merkez aracılığıyla kritik minerallerin işlenmesine yönelik yeni teknolojilerin geliştirilmesi, bilimsel araştırmalar yürütülmesi ve iki ülke arasında teknoloji transferinin hızlandırılması hedefleniyor.
İngiltere’nin önde gelen üniversiteleri ve araştırma merkezleriyle iş birliği yapılması da planın önemli başlıkları arasında yer alıyor.
UZMAN YETİŞTİRİLMESİ DE GÜNDEMDE
Taraflar kritik mineral sektöründe yetişmiş insan kaynağının artırılması konusunda da iş birliği yapacak.
Ortak eğitim programları, akademik çalışmalar ve uzman değişimleri yoluyla Özbekistan’da bu alandaki teknik kapasitenin geliştirilmesi hedefleniyor.
Yeni teknolojilerin sanayi üretimine aktarılması ve yerel uzmanların uluslararası standartlarda eğitim alması, yol haritasının uzun vadeli hedeflerinden biri olarak öne çıkıyor.
KRİTİK MADENLERDE KÜRESEL REKABET ARTIYOR
Özbekistan-İngiltere anlaşması, kritik mineraller konusunda küresel rekabetin hızlandığı bir dönemde imzalandı.
Lityum, tungsten ve nadir toprak elementleri özellikle savunma sanayii, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji teknolojileri, elektronik ve yüksek teknoloji üretimi açısından stratejik önem taşıyor.
Bu nedenle ABD, Avrupa ülkeleri ve Asya’daki büyük ekonomiler son yıllarda kritik mineral tedarik zincirlerini çeşitlendirmek ve belirli ülkelere olan bağımlılıklarını azaltmak amacıyla yeni ortaklıklar kuruyor.
ÖZBEKİSTAN TEDARİK ZİNCİRİNDEKİ KONUMUNU GÜÇLENDİRMEK İSTİYOR
Özbekistan ise sahip olduğu geniş maden rezervlerini ekonomik dönüşüm stratejisinin önemli parçalarından biri haline getirmeye çalışıyor.
Taşkent yönetimi, mineral kaynaklarını ham olarak ihraç etmek yerine işlenmiş ürünlere dönüştürerek uluslararası pazarlardaki payını artırmayı hedefliyor.
Birleşik Krallık ile imzalanan yeni yol haritasının da İngiliz yatırımlarının ülkeye çekilmesi, ileri teknolojilerin transfer edilmesi ve Özbekistan’ın uluslararası kritik mineral tedarik zincirlerindeki konumunun güçlendirilmesi açısından yeni fırsatlar yaratması bekleniyor.
