Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Türkmenistan’ın Avaza bölgesinde düzenlenen Azerbaycan ve Orta Asya Devlet Başkanları 8. İstişare Toplantısı’nda bölgenin ulaştırma geleceğine ilişkin dikkat çeken bir öneride bulundu.
Tokayev, Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası (TRIPP) ile Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası’nın, diğer adıyla Orta Koridor’un entegrasyonunun ele alınması gerektiğini söyledi.
“UZMANLAR DÜZEYİNDE GÖRÜŞÜLEBİLİR”
Tokayev, TRIPP ile Orta Koridor arasındaki bağlantının ilk aşamada uzmanlar düzeyinde değerlendirilmesini önerdi.
Kazakistan Cumhurbaşkanı, iki güzergahın birbiriyle bütünleştirilmesinin Orta Koridor’un mevcut potansiyelini genişletebileceğini ve bölgedeki devletlerin uzun vadeli çıkarlarına hizmet edebileceğini ifade etti.
Tokayev’in önerisi, Orta Asya’dan Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan’a ve buradan Türkiye ile Avrupa’ya uzanan ulaştırma ağının Güney Kafkasya’daki yeni bağlantılarla genişletilmesi açısından dikkat çekiyor.
TRIPP ORTA KORİDOR’A YENİ BAĞLANTI SAĞLAYABİLİR
TRIPP, Azerbaycan’ın ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında kesintisiz bağlantı sağlamayı öngören çok modlu ulaştırma projesi olarak tanımlanıyor.
Azerbaycan ile ABD arasında imzalanan Stratejik Ortaklık Şartı’nda da TRIPP’in bölgesel ve uluslararası ticaret ile transit potansiyelini artırabilecek bir bağlantı projesi olduğuna dikkat çekiliyor.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de daha önce TRIPP’in devreye girmesiyle Orta Koridor üzerinde Zengezur üzerinden yeni bir güzergahın oluşacağını ve Asya ile Avrupa arasındaki yük taşımacılığı kapasitesinin büyüyebileceğini belirtmişti.
TOKAYEV: ORTA KORİDOR’A TALEP ARTIYOR
Tokayev, konuşmasında Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası’nın Kazakistan açısından özel önem taşıdığını vurguladı.
Son yıllardaki gelişmelerin Orta Koridor’a yönelik talebin giderek arttığını gösterdiğini söyleyen Tokayev, Kazakistan’ın ulaştırma altyapısını geniş çaplı şekilde modernize ettiğini ve yeni bağlantılar oluşturduğunu kaydetti.
Kazak lider, ulaştırma altyapısının geliştirilmesini ülkesinin ekonomik stratejisinin öncelikleri arasında gösterdi.
Tokayev ayrıca Rusya ile birlikte geliştirilen Kuzey-Güney güzergahının da Kazakistan açısından önemini koruduğunu ifade etti.
2040’A KADAR YÜK HACMİ 4 KAT ARTABİLİR
Tokayev’in konuşmasında Dünya Bankası’nın Orta Koridor’a ilişkin güncel tahminleri de öne çıktı.
Dünya Bankası’na göre gerekli altyapı yatırımları ve ulaştırma reformlarının gerçekleştirilmesi halinde Orta Koridor’daki yük hacmi 2040 yılına kadar yaklaşık dört katına çıkabilir. Aynı dönemde taşıma sürelerinin de üçte iki oranında azaltılabileceği öngörülüyor.
Dünya Bankası, güzergah boyunca ticaret hacminin üç kattan fazla artabileceğini, bölge ekonomilerine yüzde 3,3’e kadar katkı sağlanabileceğini ve yaklaşık 2 milyon yeni istihdamın oluşturulabileceğini tahmin ediyor.
Orta Koridor’un yalnızca fiziki altyapısının geliştirilmesi için 2040’a kadar en az 25 milyar dolarlık yatırım yapılması gerektiği hesaplanıyor. Lojistik merkezleri, bağlantı yolları ve dijital sistemler gibi tamamlayıcı yatırımların da yaklaşık 30 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
HAZAR’IN İKİ YAKASINDA ULAŞTIRMA HAMLESİ
Orta Koridor; Çin ve Orta Asya’yı Kazakistan, Hazar Denizi, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan stratejik ulaştırma güzergahlarından biri olarak öne çıkıyor.
Avaza’daki liderler toplantısında da ulaştırma ve lojistik, Azerbaycan ile Orta Asya ülkeleri arasındaki iş birliğinin temel alanlarından biri olarak gündeme geldi.
Tokayev’in TRIPP önerisinin hayata geçirilmesi halinde Orta Koridor’un Güney Kafkasya’daki bağlantı seçeneklerinin genişletilmesi ve Orta Asya-Azerbaycan-Türkiye-Avrupa hattında yeni bir transit seçeneğinin oluşturulması gündeme gelebilecek.
Bu nedenle Tokayev’in Avaza’dan yaptığı çağrı, yalnızca Kazakistan’ın ulaştırma stratejisi açısından değil, Hazar Denizi’nin iki yakasını birbirine bağlayan bölgesel ticaret ağının geleceği açısından da önemli bir öneri olarak öne çıktı.
