Türkiye Azerbaycan Derneği Genel Sekreteri Enver Türkoğlu, Türkinform muhabiri Almila Kerküklü’ye verdiği özel röportajda, sosyal medya tartışmalarını, İlham Aliyev’in açıklamalarına yönelik yorumları ve Azerbaycan kamuoyunun Türkiye’ye bakışını değerlendirdi. Bazı ifadelerin Türkiye’yi hedef alıyormuş gibi sunulduğunu savunan Türkoğlu, farklı dış politika tercihlerinin kardeşlik bağını ortadan kaldırmayacağını söyledi.
Bireysel yorumların devlet politikalarıyla karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Türkoğlu, Azerbaycan’ın Türkiye için Türk dünyasına açılan kapı olduğunu belirterek ortak kimlik ve tarihsel dayanışmanın güncel polemiklerden daha güçlü olduğunu ifade etti.
“ALİYEV’İN SÖZLERİ TÜRKİYE’YE SÖYLENMİŞ GİBİ YAYILIYOR”
İlham Aliyev’in konuşmasındaki sözlerin neden Türkiye’ye yönelik ifadeler gibi sunulduğuna ilişkin soruyu yanıtlayan Türkoğlu, tartışmanın sosyal medyadaki paylaşımların sunuluş biçiminden kaynaklandığını savundu.
Aliyev’in Türkiye’yi kardeş ülke olarak tanımladığı ve Türkiye’nin desteğini vurguladığı açıklamalarına dikkat çeken Türkoğlu, kamuoyunun bu mesajları da görmesi gerektiğini söyledi. Tartışmaya konu edilen sözlerin Türkiye’ye yönelik olmadığını belirten Türkoğlu, şöyle konuştu:
“İlham Aliyev’in sözleri aslında Türkiye’ye söylenen sözler değil. Belli bir grup trollerin Türkiye’ye söylenmiş gibi sosyal medyada yaymasıdır.”
Aliyev’in farklı platformlarda Türkiye’nin Azerbaycan’a verdiği desteği dile getirdiğini ifade eden Türkoğlu, bu yöndeki açıklamaların da paylaşılması gerektiğini belirterek, “Keşke o videoyu yayınlasalardı” dedi.
Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinden kimlerin rahatsız olduğu sorusuna belirli bir ülke veya kurum adı vermeden yanıt veren Türkoğlu, Azerbaycan’ın Türkiye ile Türk dünyası arasındaki bağ açısından taşıdığı öneme işaret etti.
AZERBAYCAN’DA TÜRKİYE’YE BAKIŞ: YAN YANA İKİ BAYRAK
Sosyal medyada yaşanan tartışmaların Azerbaycan toplumundaki karşılığını değerlendiren Türkoğlu, Türkiye’ye yönelik toplumsal bir tepki gözlemlemediğini söyledi. Azerbaycan’da iki ülkenin bayraklarının birlikte kullanılmasını, kardeşlik duygusunun görünür örneklerinden biri olarak gösterdi.
Türkoğlu, Azerbaycan’daki gözlemlerini şu sözlerle anlattı:
“Azerbaycan’da hangi yere baksanız, Azerbaycan bayrağının yanında bir tane de Türk bayrağı vardır.”
Bu görüntünün Türkiye’ye duyulan yakınlığı yansıttığını ifade eden Türkoğlu, sosyal medyadaki paylaşımların toplumun genel yaklaşımı olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirtti. Azerbaycan halkının Türkiye ile ilişkileri kardeşlik temelinde değerlendirdiğini söyleyerek, tartışmalı içeriklerin bu bakışı değiştirmediği görüşünü dile getirdi.
Türkoğlu’na göre, internet ortamındaki gerilim ile Azerbaycan toplumunun Türkiye’ye yaklaşımı arasında ayrım yapılması gerekiyor. Türkiye’de gündem olan bir paylaşımın, Azerbaycan’da aynı ölçüde karşılık bulduğu veya iki toplum arasında bir kopuş yaşandığı sonucuna doğrudan varılamayacağını ifade etti.
KIRPILMIŞ GÖRÜNTÜLER BİR ÜLKENİN TUTUMUNU TEMSİL EDER Mİ?
Tek bir fotoğrafın, videonun veya münferit olayın Azerbaycan’ın genel politikasıymış gibi sunulmasına ilişkin değerlendirmesinde Türkoğlu, sosyal medya üzerinden yürütüldüğünü öne sürdüğü faaliyetlere dikkat çekti.
Türkiye ile Azerbaycan’ın arasını açmayı amaçlayan hesaplar bulunduğunu savunan Türkoğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye’de bir troll ordusu var. Bu troll ordusu Türkiye ile Azerbaycan’ın arasını açabilmek için her türlü olayın içinde bulunuyorlar.”
Kırpılmış videolar ve fotoğraflar üzerinden oluşturulan tartışmaların iki ülke arasındaki bağın tamamını yansıtmadığını belirten Türkoğlu, Azerbaycan halkının Türkiye’ye yönelik kardeşlik anlayışını koruduğunu söyledi.
Türkoğlu’nun değerlendirmesinde öne çıkan noktalardan biri, bir kişinin görüşünün bütün bir toplumun veya devletin görüşü olarak sunulmaması oldu. Azerbaycan’da da Türkiye hakkında farklı değerlendirmelerde bulunan kişilerin olabileceğini belirten Türkoğlu, bu açıklamaların kim tarafından ve hangi sıfatla yapıldığının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
DIŞ POLİTİKADA FARKLI TERCİHLER KARDEŞLİĞİ ETKİLER Mİ?
Azerbaycan’ın İsrail, İran ve diğer bölge ülkeleriyle kurduğu ilişkiler üzerinden Türkiye’de yapılan tartışmaları değerlendiren Türkoğlu, ülkelerin kendi dış politika tercihlerini belirleme hakkına dikkat çekti.
Azerbaycan’ın bağımsız bir devlet olduğunu vurgulayan Türkoğlu, hangi ülkelerle nasıl ilişkiler kurulacağına dışarıdan karar verilemeyeceğini söyledi:
“Azerbaycan bir devlet. Buradan biz Azerbaycan’ın hangi devletlerle, kimlerle ilişki kurup kimlerle yürüyeceğine karar vermeye hakkımız ve şansımız yoktur.”
Azerbaycan’ın da Türkiye’nin iç ve dış politikasına bu anlayışla yaklaştığını ifade eden Türkoğlu, karşılıklı ilişkilerde egemenliğe saygının önemini dile getirdi.
Toplumlarda farklı görüşlerin bulunabileceğini belirten Türkoğlu, Türkiye hakkında konuşan kişilerin her zaman devlet adına hareket etmediğinin altını çizdi. Bireylerin düşüncelerinin doğrudan resmî politika olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Ama bunlar devletin adıyla değil. Kişisel insanlardır, bireylerin düşüncesine de kilit vurulmaz.”
Türkoğlu, iki ülkenin farklı devletlerle ilişki kurmasının Türkiye-Azerbaycan kardeşliğine karşı bir tutum olarak yorumlanmaması gerektiği mesajını verdi. Ortak kimlik ve yakın ilişkilerin, iki ayrı devletin kendi politikalarını belirlemesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
GÜNCEL TARTIŞMALARIN ÖTESİNDE TARİHSEL DAYANIŞMA
Bölgesel krizler sırasında iki ülke arasındaki ilişkileri hedef alan dezenformasyon ve provokasyonlara ilişkin soruya yanıt verirken Türkoğlu, ortak geçmişe ve zor dönemlerde gösterilen dayanışmaya işaret etti.
Millî Mücadele dönemindeki yardımlaşmayı örnek gösteren Türkoğlu, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağın yalnızca güncel diplomatik temaslara dayanmadığını söyledi. Kardeşlik anlayışını, ihtiyaç duyulduğunda karşılık beklemeden birbirine destek olmak üzerinden anlattı.
Bu tarihsel ilişkinin sosyal medyadaki açıklamalarla ortadan kaldırılamayacağını savunan Türkoğlu, şöyle konuştu:
“Düşünün ki böyle köklü bir kardeşliğin iki mesnetsiz sözle bozulacağını mı düşünüyorlar? Yanlış düşünüyorlar. Asla ve kata bozulmaz.”
İki toplumun birbirine bakışında ortak hafızanın önemli olduğunu belirten Türkoğlu, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin değerlendirilmesinde bu birikimin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.
GENÇ KUŞAKLAR İÇİN “BİR MİLLET, İKİ DEVLET” NE ANLAMA GELİYOR?
“Bir millet, iki devlet” ifadesinin genç kuşaklarda hâlâ güçlü bir karşılığı bulunup bulunmadığı sorusunu yanıtlayan Türkoğlu, bu anlayışın geçerliliğini koruduğunu söyledi.
Azerbaycan’daki gençlerin Türkiye’ye bakışında ortak kimlik ve kardeşlik duygusunun önemli bir yer tuttuğunu belirten Türkoğlu, karşılıklı yakınlığı şu sözlerle anlattı:
“Onlar bizi Türkiye’deki Türk kardeşleri olarak görüyor. Biz de onları Azerbaycan’daki Türk kardeşlerimiz olarak görüyoruz.”
Kimlik tanımlamasına da değinen Türkoğlu, “Azeri” ifadesine itiraz edenlerin bulunduğunu ve kendilerini “Türk” ya da “Azerbaycan Türkü” olarak tanımladıklarını dile getirdi. Bu yaklaşımın, Türkiye ile kurulan bağın anlaşılması açısından önemli olduğunu belirtti.
Sovyet dönemini yaşamış kuşaklarla bağımsız Azerbaycan’da büyüyen gençlerin farklı koşullarda yetiştiğine dikkat çeken Türkoğlu, gençlerin Türkiye’ye bakışının daha da olumlu gelişebileceğini ifade etti. “Bir millet, iki devlet” anlayışının ilişkilere olumlu katkı sunduğunu vurguladı.
“TÜRKİYE TÜRK DÜNYASINDAN VAZGEÇMEZ”
Röportajın sonunda Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkileri bozmak isteyenlere seslenen Türkoğlu, iki ülke arasındaki yakınlığın Türk dünyası açısından taşıdığı önemi bir kez daha dile getirdi.
Türkiye’nin Türk dünyasıyla bağlarının korunacağını belirten Türkoğlu, şu mesajı verdi:
“Türkiye Cumhuriyeti Devleti Türk dünyasından vazgeçmez. Türk dünyasına açılan kapı Azerbaycan’dır. Azerbaycan’la da Türkiye arasında kardeşlikten başka hiçbir şey olmaz.”
Türkoğlu, iki ülke arasındaki ilişkinin geleceğine duyduğu güveni ise “Biz eğer bir milletsek bizim aramıza kimse giremez” sözleriyle ifade etti.
