Türkiye, iklim kriziyle mücadelede tarihi bir adım attı. TBMM Genel Kurulu’nda 2 Temmuz’da kabul edilen ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İklim Kanunu, ülkenin "yeşil büyüme" vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda hayata geçirildi. Kanun, Türkiye’nin iklim değişikliğine karşı mücadelesini yasal bir temele oturtarak, kamu ve özel sektöre geniş sorumluluklar yüklüyor.
Kanun kapsamında; sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum stratejileri, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), gönüllü karbon piyasaları, iklim adaleti, adil geçiş, gömülü karbon gibi kritik kavramlar mevzuata dahil edildi.
İklim Değişikliği Başkanlığı Yetkili Kurum Olacak
Yeni düzenlemeyle birlikte, İklim Değişikliği Başkanlığı tüm emisyon azaltım çalışmaları ve iklim politikalarının uygulanmasında merkezi rol üstlenecek. Başkanlık, sektör bazlı stratejiler hazırlayacak, karbon piyasalarını yönetecek ve ilgili tüm verileri Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu ile paylaşacak. Ayrıca kurumlar arası koordinasyonu sağlayarak iklim politikalarının etkinliğini artıracak.
Kamu ve Özel Sektöre Zorunluluklar Geliyor
Kamu kurumları, özel şirketler ve bireyler; planladıkları faaliyetleri net sıfır emisyon hedefi, döngüsel ekonomi yaklaşımı ve sıfır atık ilkesi ile uyumlu hale getirmekle yükümlü olacak. Enerji, su ve hammadde verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı, temiz teknolojilerin teşviki ve karbon ayak izinin azaltılması gibi alanlarda somut önlemler alınacak.
Net Sıfır ve Adil Geçiş Vurgusu
Ulusal Katkı Beyanı çerçevesinde hazırlanacak sektör planları, Türkiye’nin kalkınma öncelikleri ve yerel koşulları göz önünde bulundurularak şekillenecek. Bu süreçte, "adil geçiş" ilkesi esas alınacak; yani iklim politikaları uygulanırken toplumsal eşitlik ve sosyal denge korunacak.
Veri Paylaşımı Yasal Zorunluluk Haline Geldi
İklim Değişikliği Başkanlığı, ihtiyaç duyduğu tüm bilgi, belge ve verileri kamu ve özel kurumlar ile bedelsiz olarak paylaşabilecek. Bu veriler, iklim politikalarının planlanması, izlenmesi ve raporlanmasında kullanılacak.
Yeni Dönemin Başlangıcı
İklim Kanunu, Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması yükümlülüklerini ve Avrupa Yeşil Mutabakatı gibi küresel gelişmeleri yakından takip ettiğini gösteren önemli bir yasal belge olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu kanun, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelesinde yeni bir dönemi başlatacak.
Yeni İklim Kanunu kapsamında yerel yönetimlerin de iklim mücadelesinde aktif rol alması zorunlu hale geldi. Tüm iller, yerel iklim değişikliği eylem planlarını en geç 31 Aralık 2027 tarihine kadar tamamlamakla yükümlü olacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, gerekli görmesi halinde bu süreyi bir yıla kadar uzatma yetkisine sahip.