ABD Temsilciler Meclisi, "Sunshine Protection Act" (Güneş Işığını Koruma Yasası) olarak bilinen tasarıyı 308'e karşı 117 oyla kabul etti. Tasarı, ülkede her ilkbahar ve sonbaharda yapılan saat değişikliklerini tamamen kaldırarak yaz saati uygulamasını yıl boyunca kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. Düzenleme şimdi Senato'nun onayına sunulacak. Senato'dan da geçmesi halinde yasa Başkan Donald Trump'ın imzasına gönderilecek. Trump, seçim kampanyasından bu yana saatlerin yılda iki kez değiştirilmesine son verilmesini savunuyordu.
AMERİKALILAR SAATLERİNİ ARTIK DEĞİŞTİRMEYECEK
Yasa yürürlüğe girerse ABD'de "ilkbaharda bir saat ileri, sonbaharda bir saat geri" uygulaması sona erecek. Böylece yıl boyunca tek saat sistemi kullanılacak. Düzenleme ayrıca bazı eyaletlere, gerekli yasal düzenlemeleri yapmaları halinde kalıcı standart saati tercih etme imkânı da tanıyor.
NEDEN BÖYLE BİR DEĞİŞİKLİK İSTENİYOR?
Tasarıyı destekleyenler, saat değişikliğinin milyonlarca kişinin biyolojik saatini olumsuz etkilediğini savunuyor.
Destekleyenlere göre kalıcı yaz saati uygulaması;
- Uyku düzenindeki bozulmaları azaltabilir,
- Trafik kazaları ve iş kazalarında düşüş sağlayabilir,
- Akşam saatlerinde daha uzun gün ışığı sayesinde ekonomik hareketliliği artırabilir,
- Turizm, perakende ve açık hava faaliyetlerine katkı sağlayabilir.
ELEŞTİRİLER DE VAR
Ancak tasarıya karşı çıkanlar da bulunuyor. Uzmanlar ve bazı siyasetçiler, özellikle kış aylarında güneşin çok daha geç doğmasının çocukların karanlıkta okula gitmesine ve sabah işe gidenlerin güvenlik risklerinin artmasına neden olabileceğini belirtiyor. Bazı uyku bilimcileri ise insan biyolojik ritminin kalıcı standart saatle daha uyumlu olduğunu savunuyor.
TÜRKİYE 2016'DAN BERİ AYNI SİSTEMİ KULLANIYOR
Türkiye ise bu tartışmayı yıllar önce geride bıraktı. 2016 yılında alınan kararla yaz saati uygulaması kalıcı hale getirildi ve o tarihten bu yana saatler ileri veya geri alınmıyor. Kararın temel gerekçesi enerji tasarrufu sağlamak ve gün ışığından daha fazla yararlanmaktı. Ayrıca her yıl yapılan saat değişikliklerinden kaynaklanan karışıklıkların önüne geçilmesi hedeflendi.
Ancak uygulama Türkiye'de de zaman zaman tartışma konusu oldu. Özellikle kış aylarında sabah saatlerinin uzun süre karanlık kalması nedeniyle öğrenciler ve erken saatlerde işe giden çalışanlar açısından eleştiriler gündeme geldi. Buna karşın akşam saatlerinde daha uzun süre gün ışığı bulunması enerji tüketimi ve sosyal yaşam açısından avantaj olarak gösteriliyor.
DÜNYADA ORTAK BİR GÖRÜŞ YOK
Saat değişikliği uygulaması konusunda ülkeler arasında ortak bir yaklaşım bulunmuyor. Avrupa Birliği de uzun yıllardır yaz-kış saati uygulamasını tamamen kaldırmayı tartışıyor. Ancak üye ülkeler kalıcı olarak yaz saati mi yoksa standart saat mi kullanılacağı konusunda uzlaşamadığı için uygulama henüz hayata geçirilemedi.
ABD'de ise Temsilciler Meclisi'nden geçen tasarının yasalaşabilmesi için Senato'dan da onay alması gerekiyor. Bu nedenle ülkede saat değişikliklerinin tamamen sona ermesi için süreç henüz tamamlanmış değil.
