İlkbahar ve sonbahar aylarında değişen hava sıcaklığı, gün ışığı süresi ve nem oranı, kedi ve köpeklerin tüy yapısında da değişikliklere neden olabiliyor. Bu dönemde özellikle yoğun tüy döken hayvanlarda düzenli bakım yapılması hem deri sağlığının korunmasına hem de ev ortamında biriken tüylerin azaltılmasına yardımcı oluyor.
Klinisyen Veteriner Hekim Emir Düzgören, TÜRKİNFORM’a yaptığı açıklamada, mevsim geçişlerinde görülen tüy dökülmesinin çoğu zaman doğal bir yenilenme sürecinin parçası olduğunu belirterek, bakım sırasında yalnızca dökülen tüylere değil, deri ve tüylerin genel durumuna da dikkat edilmesi gerektiğini değerlendirdi.
MEVSİM GEÇİŞLERİNDE TÜY DÖKÜLMESİ NEDEN ARTAR?
İlkbahar ve sonbaharda hava sıcaklığı, gün ışığı süresi ve nem oranındaki değişimler, kedi ve köpeklerin tüy yapısının çevresel koşullara uyum sağlamasına neden oluyor.
İlkbaharda yoğun kış tüyleri dökülerek daha ince bir tüy tabakasına geçilirken, sonbaharda soğuk havalara karşı koruma sağlayacak daha kalın tüyler gelişmeye başlıyor. Bu doğal yenilenme süreci nedeniyle mevsim geçişlerinde tüy dökülmesi normalden daha belirgin hale gelebiliyor.
Kedilerde ise özellikle ev ortamında yaşayan hayvanlarda tüy dökülmesi yıl boyunca devam edebiliyor. Yapay aydınlatma ve sabit iç ortam sıcaklığı, mevsimsel döngüyü etkileyerek tüy dökülme döneminin uzamasına neden olabiliyor.
Köpeklerde tüy dökülmesinin miktarı ise ırka ve tüy yapısına göre değişiklik gösteriyor. Özellikle çift katmanlı tüylere sahip köpeklerde mevsim geçişlerinde alt tüylerin yoğun biçimde dökülmesi dikkat çekiyor.
TÜY DÖKÜLMESİ NE ZAMAN NORMAL DEĞİL?
Mevsim geçişlerinde tüy dökülmesinin artması çoğu zaman doğal kabul edilse de bazı belirtiler farklı bir sağlık sorununa işaret edebiliyor.
Özellikle;
- Belirli bölgelerde açılma veya kellik oluşması,
- Deride kızarıklık, yara veya kabuklanma görülmesi,
- Yoğun kaşıntı ve sürekli yalanma,
- Tüylerde matlaşma veya kırılma,
- Kötü koku oluşması,
- İştahsızlık ve halsizlik,
- Belirgin davranış değişiklikleri gibi durumlarda yalnızca mevsimsel tüy dökülmesinden söz etmek mümkün olmayabiliyor.
Klinisyen Veteriner Hekim Emir Düzgören, bu tür belirtilerin görülmesi halinde hayvanın veteriner hekim tarafından değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirtti.
KEDİLERİN TÜY BAKIMI NASIL YAPILMALI?
Mevsim geçişlerinde kedilerde düzenli tarama, dökülen tüylerin kontrollü şekilde uzaklaştırılmasına yardımcı oluyor. Bakım rutini oluşturulurken kedinin tüy uzunluğu, tüy yoğunluğu, yaşı ve deri hassasiyetinin dikkate alınması gerekiyor.
Özellikle uzun tüylü kedilerde düzenli tarama yapılmadığında dökülen tüyler birbirine dolanarak düğüm ve keçeleşmeye neden olabiliyor. Halk arasında “kıtık” olarak da adlandırılan bu oluşumlar kulak arkası, koltuk altı, karın ve arka bacak çevresinde daha sık görülebiliyor.
Kıtıkların deriyi çekerek tahrişe neden olabileceğine dikkat çeken Düzgören, yoğun keçeleşme görülen bölgelerin zorla açılmaması ve gerektiğinde profesyonel destek alınması gerektiğini değerlendirdi.
KEDİLER HAFTADA KAÇ KEZ TARANMALI?
Kedinin tüy yapısına göre tarama sıklığının belirlenmesi gerekiyor.
Kısa tüylü kediler haftada birkaç kez taranabilirken, uzun tüylü kedilerde günlük tarama daha uygun olabilir. Tarama sırasında hareketlerin yavaş ve nazik olması, tüylerin çıkış yönünde ilerlenmesi önem taşıyor.
Bakım sırasında;
- Tüylerin çıkış yönünde tarama yapılması,
- Düğümlerin çekiştirilmeden açılması,
- Derinin kızarıklık ve yara açısından kontrol edilmesi,
- Parazit belirtilerinin gözlenmesi,
- Kedinin huzursuz olması halinde işlemin kısa seanslara bölünmesi öneriliyor.
Düzenli tarama, kedinin kendisini temizlerken yutacağı tüy miktarının azalmasına da yardımcı olabilir. Böylece tüy yumağı oluşma riskinin kontrol edilmesine katkı sağlanırken ev içerisinde biriken tüy miktarı da azaltılabilir.
KEDİLERDE DOĞRU TARAK VE FIRÇA NASIL SEÇİLMELİ?
Tarak veya fırça seçerken kedinin tüy uzunluğu, yoğunluğu ve deri hassasiyeti dikkate alınmalı.
Kısa tüylü kedilerde yumuşak kıllı fırçalar veya bakım eldivenleri tercih edilebilirken, uzun tüylü kedilerde geniş dişli taraklar ve düğüm açmaya uygun bakım ekipmanları kullanılabilir.
Çok sert veya sivri uçlu ürünlerin hassas deride tahrişe yol açabileceğine dikkat edilmesi gerekiyor. Özellikle kıtık oluşan bölgelerde tüylerin çekiştirilmesi yerine küçük bölümler halinde ve nazik hareketlerle açılması önem taşıyor.
KÖPEKLERİN TÜY BAKIMI NASIL YAPILMALI?
Köpeklerde mevsim geçişlerinde görülen tüy dökülmesi de tüy yapısına, ırka ve yaşam koşullarına göre farklılık gösteriyor.
Özellikle çift katmanlı tüylere sahip köpeklerde alt tüylerin yoğun biçimde dökülmesi, bu dönemlerde bakım ihtiyacını artırabiliyor.
Köpeklerde bakım sırasında;
- Kısa tüylü köpeklerin haftada birkaç kez taranması,
- Uzun ve çift katmanlı tüylere sahip köpeklerin daha sık kontrol edilmesi,
- Kulak arkası, koltuk altı ve bacak çevresinin düğüm açısından incelenmesi,
- Köpeğe uygun şampuan ve bakım ürünlerinin kullanılması,
- Banyo sonrasında tüy ve deri yüzeyinin tamamen kurutulması,
- Kızarıklık, yara, kepek ve parazit belirtilerinin kontrol edilmesi önem taşıyor.
KÖPEKLER NE SIKLIKLA YIKANMALI?
Köpeklerin çok sık yıkanması, deri üzerindeki doğal yağ tabakasını azaltarak kuruluk ve hassasiyete neden olabiliyor. Bu nedenle banyo sıklığının köpeğin tüy yapısına, yaşam koşullarına ve aktivite düzeyine göre belirlenmesi gerekiyor.
Klinisyen Veteriner Hekim Emir Düzgören, bakım sürecinde kullanılan ürünlerin hayvanın deri ve tüy yapısına uygun olmasının önemine dikkat çekti.
Ani tüy kaybı, yoğun kaşıntı, kötü koku veya bölgesel tüy açılması gibi belirtiler ortaya çıktığında ise durumun yalnızca mevsimsel dökülme olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
KÖPEKLER İÇİN DOĞRU TARAK NASIL SEÇİLMELİ?
Köpeklerde tarak ve fırça seçimi yapılırken tüylerin uzunluğu, yoğunluğu ve katmanlı yapısı göz önünde bulundurulmalı.
Kısa tüylü köpeklerde kauçuk bakım eldivenleri ve yumuşak kıllı fırçalar kullanılabilirken, uzun tüylü köpeklerde geniş dişli taraklar ve metal uçlu fırçalar tercih edilebilir.
Çift katmanlı tüylere sahip köpeklerde ise bu tüy yapısına uygun alt tüy taraklarından yararlanılabilir. Ancak kullanılan ekipmanın deriye fazla baskı yapmaması ve aynı bölgenin uzun süre taranmaması gerekiyor.
EVDE KEDİ VE KÖPEK TÜYÜ NASIL AZALTILIR?
Evde biriken tüyleri azaltmanın en etkili yollarından biri, dökülen tüyleri zemine ve mobilyalara yayılmadan önce düzenli tarama ile uzaklaştırmak.
Tüy yapısına uygun bakım ekipmanının kullanılması, özellikle mevsim geçişlerinde evcil hayvanlardan çevreye yayılan tüylerin kontrol edilmesine yardımcı olabilir.
Evde tüy kontrolü için şu yöntemler uygulanabilir:
- Kedi veya köpeği düzenli olarak taramak,
- Koltuk ve yataklarda yıkanabilir örtüler kullanmak,
- Evcil hayvanın yatağını ve battaniyelerini düzenli temizlemek,
- Kumaş yüzeylerde tüy toplama ürünlerinden yararlanmak,
- Tarak ve fırçalarda biriken tüyleri her kullanım sonrasında temizlemek,
- Tüy dökülmesinin yoğun olduğu dönemlerde ev temizliğini sıklaştırmak.
Mevsim geçişlerinde tüy dökülmesini tamamen durdurmak mümkün olmasa da düzenli bakım ve uygun temizlik rutiniyle hem hayvanların deri-tüy sağlığının desteklenmesi hem de ev ortamındaki tüy miktarının kontrol altında tutulması mümkün olabiliyor.
