Vitamin ve gıda takviyeleri, daha enerjik ve sağlıklı hissetme amacıyla günlük yaşamda sıkça tercih ediliyor. Ancak her vitaminin herkes tarafından kullanılması gerekmiyor. Eksiklik bulunmadan alınan takviyeler ne kadar gerekli, fazla tüketim vücutta hangi sorunlara yol açabilir?
Türkinform Muhabiri Pelin Zengin sordu, Eczacı Samıra Hasanova yanıtladı.
HERKESİN VİTAMİNE İHTİYACI VAR MI?
Vitaminler, vücudun normal işleyişi için gerekli mikro besinler arasında bulunuyor. Ancak ihtiyaç duyulan miktar kişiden kişiye değişebiliyor. Dengeli ve çeşitli beslenen sağlıklı bireylerde birçok vitamin ve mineral günlük beslenme yoluyla karşılanabiliyor.
Sağlıklı bireylerin gerekli vitamin ve mineralleri büyük ölçüde doğal besinlerden alabileceğini belirten Hasanova, herhangi bir eksiklik tespit edilmeden takviye kullanılmasının doğru olmadığını söyledi.
Hasanova, özellikle kronik hastalığı bulunan kişiler üzerinde yapılan araştırmalarda multivitamin kullanımının ölüm riskini azaltmadığına ilişkin bulgular bulunduğunu aktardı. Vitamin ve takviyelerin zaman zaman pazarlama faaliyetlerinde daha enerjik ve sağlıklı bir yaşamın destekçisi olarak sunulduğunu ifade eden Hasanova, temel kaynağın dengeli beslenme olduğunu vurguladı.
VİTAMİN EKSİKLİĞİ NASIL ANLAŞILIR?
Vitamin eksiklikleri her zaman aynı belirtilerle ortaya çıkmıyor. Halsizlik, yorgunluk veya bazı fiziksel değişiklikler farklı nedenlerden de kaynaklanabileceği için yalnızca belirtilere bakarak vitamin kullanmaya başlamak doğru bir yaklaşım olmayabiliyor.
Vitamin ve minerallerin bazı özel durumlarda gerekli hale geldiğini belirten Hasanova, özellikle kan tahlilleriyle ortaya konan eksikliklerin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
B12 eksikliği bulunan kişilerin takviye kullanmasının gerekebileceğini belirten Hasanova, hamilelik ve çocuk gelişimi dönemlerinde folik asit, menopoz döneminde ise kalsiyum ve D vitamini desteğinin gündeme gelebileceğini söyledi.
Bu tür takviyelerin gelişigüzel kullanılmaması gerektiğini belirten Hasanova, eksikliğin öncelikle tahlillerle belirlenmesinin ve kullanımın uzman önerisi doğrultusunda gerçekleştirilmesinin daha uygun olduğunu dile getirdi.
HER VİTAMİN AYNI DEĞİL
Vitaminlerin vücutta işlenme biçimleri de birbirinden farklı. B ve C vitaminleri suda çözünürken, A, D, E ve K vitaminleri yağda çözünüyor. Bu nedenle özellikle yağda çözünen vitaminlerin gereğinden fazla alınması konusunda daha dikkatli olunması gerekiyor.
Hasanova da kontrolsüz vitamin kullanımının “daha fazla fayda” anlamına gelmediğine dikkat çekerek, gereğinden fazla alınan bazı takviyelerin vücutta istenmeyen sonuçlara neden olabileceğini belirtti.
FAZLASI BÖBREKLERİ YORABİLİR
“Daha fazla vitamin, daha fazla sağlık” düşüncesinin doğru olmadığını vurgulayan Hasanova, gereğinden fazla tüketilen bazı vitaminlerin çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade etti.
Fazla miktardaki bazı vitaminlerin idrar yoluyla atılabildiğini ancak bu süreçte böbreklerin yükünün artabileceğini belirten Hasanova, özellikle D vitamininin gereğinden fazla kullanılmasının kalsiyum dengesini bozarak böbrek sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
“HER ŞEYİN FAZLASI ZARAR”
Vitamin ve gıda takviyelerinin doktor önerisi olmadan kullanılmaması gerektiğini yineleyen Hasanova, dengeli beslenmenin önemine dikkat çekti.
Hasanova, vitamin kullanımında temel yaklaşımın ihtiyaç varsa, doğru dozda ve uzman önerisiyle olması gerektiğini belirterek, herhangi bir eksiklik bulunmadan bilinçsizce takviye alınmaması gerektiğini vurguladı.
