Türkiye genelindeki Aile Sağlığı Merkezlerinin bina, fiziki koşullar ve kira maliyetleri nedeniyle sorunlarla karşı karşıya olduğu yönündeki değerlendirmeler gündeme geldi. Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, Kartal 6 No’lu Aile Sağlığı Merkezi’nde yaşanan kira ve tahliye sorununu örnek göstererek, birinci basamak sağlık hizmetlerinin kira piyasasının koşullarına bırakılmaması gerektiğini savundu.
Mehlepçi, ASM’lerde yaşanan bina sorunlarının yalnızca sağlık çalışanlarını değil, merkezlere kayıtlı vatandaşları da doğrudan etkilediğini belirterek Sağlık Bakanlığı ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’ne kalıcı çözüm çağrısında bulundu.
ASM’LERDE BİNA VE FİZİKİ KOŞUL SORUNLARI SÜRÜYOR
Türkiye genelinde yaklaşık 8 bin 300 Aile Sağlığı Merkezi bulunduğunu belirten Mehlepçi, mevcut merkezlerin önemli bir bölümünde bina ve fiziki koşullara ilişkin sorunların devam ettiğini söyledi.
Sendikaya sahadan ulaşan bilgilere göre bazı merkezlerde yeterli mekanik havalandırması bulunmayan kan alma odaları, lavabosu olmayan çalışma alanları ve birden fazla sağlık çalışanının aynı odayı kullanmak zorunda kaldığı birimler bulunuyor.
Mehlepçi ayrıca bazı ASM'lerde hasta mahremiyetini sağlamaya elverişli olmayan fiziki koşullar bulunduğunu belirtti. Yıkılan veya tahliye edilen merkezlerde görev yapan sağlık çalışanlarının başka ASM'lerde mutfak, dinlenme odası ve ortak kullanım alanlarına yerleştirilmesinin de kalıcı çözüm olmadığını ifade etti.
KİRALAR 100-150 BİN LİRAYA KADAR ÇIKIYOR
Özellikle büyükşehirlerde kamuya ait uygun ASM binalarının yetersiz olduğunu belirten Mehlepçi, aile hekimlerinin kiralık mekanlarda hizmet vermek zorunda kaldığını söyledi.
Mehlepçi, bazı ASM'lerde aylık 100-150 bin lira seviyesinde, hatta bunun üzerinde kira ödemeleri yapıldığını belirterek, kira dışında elektrik, su, doğal gaz, temizlik, bakım-onarım, personel, tıbbi malzeme ve büro giderlerinin de sağlık çalışanlarının mali yükünü artırdığını ifade etti.
KARTAL 6 NO’LU ASM’DE KİRA TALEBİ DEĞİŞTİ
Kartal 6 No’lu Aile Sağlığı Merkezi'ni yaşanan sorunların somut örneklerinden biri olarak gösteren Mehlepçi, merkezin 2010 yılından bu yana 10 binin üzerinde kayıtlı hastaya birinci basamak sağlık hizmeti verdiğini belirtti.
Mehlepçi'nin aktardığı bilgilere göre, penceresi bulunmayan mevcut yapı için mart ayından bu yana aylık 38 bin lira kira ödeniyor. Taşınmazın el değiştirmesinin ardından yeni mülk sahibinin yaklaşık 150 bin lira kira talep ettiği ve aile hekimlerine ihtarname göndererek merkezin tahliyesini istediği belirtildi.
Sendika, Kartal'daki durumun münferit olmadığını ve İstanbul'un farklı ilçelerindeki ASM'lerden de benzer sorunların kendilerine iletildiğini bildirdi.
“AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİ TİCARETHANE DEĞİLDİR”
Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, ASM'lerin ticari işletme olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Biz ticaret yapmıyoruz. Aile Sağlığı Merkezleri ticarethane değildir. Burada verilen hizmet bir kamu sağlık hizmetidir. Buna rağmen sağlık hizmetinin sunulacağı binanın bulunması, uygun hâle getirilmesi ve giderek artan kira maliyetlerinin karşılanması konusunda önemli ölçüde sağlık çalışanlarının sorumluluk üstlenmesi bekleniyor. Bu kabul edilemez.”
Mehlepçi, depreme dayanıklı, erişilebilir, hasta mahremiyetini sağlayan ve sağlık hizmetinin gerektirdiği standartlara uygun binaların kamu tarafından oluşturulması gerektiğini savundu.
Kamuya ait bina ve arsaların öncelikli olarak ASM ihtiyacının karşılanması amacıyla değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
ASM KİRALARI İÇİN ŞEFFAF VERİ ÇAĞRISI
Sendika, Türkiye genelindeki ASM'lerin ne kadarının kiralık olduğuna ilişkin verilerin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Mehlepçi, ortalama kira bedelleri, illere göre kira artışları ve kira giderlerinin ne kadarının kamu tarafından karşılandığına ilişkin düzenli ve şeffaf veri açıklanması gerektiğini belirtti.
Birinci basamak sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin aile hekimlerinin uygun bina bulmasına veya artan kira maliyetlerini kendi imkanlarıyla karşılamasına bağlı olmaması gerektiğini savunan Mehlepçi, güvenli ve erişilebilir sağlık mekanlarının oluşturulmasının kamu sorumluluğu olduğunu ifade etti.
“10 BİNİ AŞKIN HASTANIN SAĞLIK HİZMETİ ETKİLENEBİLİR”
Kartal 6 No’lu ASM'nin olası tahliyesinin yalnızca sağlık çalışanlarının çalışma alanını kaybetmesi anlamına gelmeyeceğini belirten Mehlepçi, merkeze kayıtlı 10 bini aşkın kişinin sağlık hizmetine erişiminin de etkilenebileceğini söyledi.
Mehlepçi, ASM'lerin tahliye edilmesinin hastalar ile sağlık çalışanları arasındaki sürekliliği de bozabileceğini belirterek, birinci basamak sağlık hizmetlerinin aksamaması için kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğini savundu.
SENDİKADAN SAĞLIK BAKANLIĞI’NA ÇAĞRI
Birlik ve Dayanışma Sendikası, Sağlık Bakanlığı ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne Kartal 6 No’lu ASM'deki sorunun çözülmesi ve benzer sorunların ülke genelinde yaşanmaması için adım atılması çağrısında bulundu.
Mehlepçi, “Aile Sağlığı Merkezleri ticarethane değildir. Sağlık hizmeti kira piyasasının ve mülk sahiplerinin inisiyatifine bırakılamaz” diyerek, ASM'lerin fiziki altyapı ve kira sorununa yönelik ülke çapında kalıcı bir model oluşturulması gerektiğini söyledi.
