Tansiyonun normalden yüksek çıkması; stres, fiziksel aktivite veya ölçüm koşulları gibi farklı etkenlerle ilişkili olabilir. Bu nedenle tek bir yüksek ölçümle hemen sonuca varmak yerine tansiyonun uygun koşullarda yeniden ölçülmesi önem taşıyor.
Özellikle tansiyonun 180/120 mmHg'nin üzerine çıkması, belirtiler olmasa bile ciddiye alınması gereken bir durum. Amerikan Kalp Derneği, bu seviyedeki bir ölçümün en az bir dakika sonra tekrarlanmasını ve değer yüksek kalıyorsa sağlık profesyoneliyle hızlı şekilde iletişime geçilmesini öneriyor.
TANSİYON 180/120'YE ÇIKARSA NE YAPILMALI?
Tansiyon 180/120 mmHg'nin üzerine çıktıysa, öncelikle kişi sakin şekilde oturmalı ve ölçüm uygun koşullarda tekrarlanmalı. Amerikan Kalp Derneği, ilk yüksek ölçümün ardından en az bir dakika beklenerek ikinci ölçümün yapılmasını öneriyor.
İkinci ölçüm de çok yüksek çıkarsa göğüs ağrısı, nefes darlığı, sırt ağrısı, uyuşma, güçsüzlük, görme değişikliği veya konuşma güçlüğü gibi belirtilerin bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli.
Bu belirtilerden herhangi biri varsa tansiyonun kendiliğinden düşmesi beklenmemeli. Bu tablo acil tıbbi değerlendirme gerektirebilir.
180/120 ÜZERİNDE TANSİYONDA HANGİ BELİRTİLER ACİL?
Çok yüksek tansiyona aşağıdaki belirtilerden birinin eşlik etmesi acil durum işareti olabilir:
- Göğüs ağrısı
- Nefes darlığı
- Sırt ağrısı
- Uyuşma veya güçsüzlük
- Görmede değişiklik
- Konuşma güçlüğü
Bu belirtilerle birlikte tansiyon 180/120 mmHg'nin üzerindeyse, acil sağlık yardımı alınması gerekiyor. Amerikan Kalp Derneği bu durumda acil yardım çağrılmasını ve tansiyonun kendiliğinden düşmesinin beklenmemesini öneriyor.
Türkiye'de acil sağlık hizmetine ulaşmak için 112 aranabilir.
BELİRTİ YOKSA 180/120 ÜZERİNDE TANSİYON ÖNEMSİZ Mİ?
Hayır. Belirti bulunmaması, çok yüksek tansiyon ölçümünün göz ardı edilmesi gerektiği anlamına gelmiyor.
İkinci ölçümde de değer 180/120 mmHg'nin üzerinde kalıyorsa, ancak göğüs ağrısı, nefes darlığı, nörolojik belirtiler veya başka yeni ve endişe verici bir belirti yoksa durum ciddi hipertansiyon olarak değerlendirilir ve sağlık profesyoneliyle mümkün olan en kısa sürede iletişime geçilmesi önerilir.
TANSİYON YÜKSELDİĞİNDE İLAÇ DOZU KENDİLİĞİNDEN ARTIRILIR MI?
Tansiyon yüksek çıktığında doktorun önerdiği dozun üzerine kendiliğinden çıkmak veya başka bir kişinin tansiyon ilacını kullanmak doğru değildir.
Tansiyon ilaçlarının dozu ve tedavi planı kişinin sağlık durumuna göre belirlenir. Bu nedenle yüksek bir ölçüm sonrasında ek ilaç kullanımı konusunda sağlık profesyonelinden öneri alınması gerekir.
Özellikle “tansiyonum çok yükseldi, iki kat ilaç alayım” şeklinde doktor önerisi olmadan doz artırılması güvenli bir yaklaşım değildir.
TANSİYON DOĞRU NASIL ÖLÇÜLÜR?
Yüksek bir değerin gerçekten tansiyon yüksekliğini yansıtıp yansıtmadığını değerlendirebilmek için ölçüm tekniği de önem taşıyor.
Doğru ölçüm için kişi sırtı destekli şekilde oturmalı, ayaklarını yere basmalı, kolunu desteklemeli ve ölçüm sırasında konuşmamalı. Ölçüm öncesinde sakinleşmek ve uygun pozisyonda bulunmak da daha sağlıklı sonuç alınmasına yardımcı olur.
Tek bir ölçüm yerine farklı zamanlarda alınan değerlerin kaydedilmesi, tansiyonun seyri hakkında sağlık profesyoneline daha fazla bilgi sağlayabilir.
TANSİYON SIK SIK YÜKSELİYORSA NE YAPILMALI?
Tansiyonun düzenli olarak yüksek çıkması yalnızca o anki değeri düşürmeye odaklanılması gereken bir durum değil. Düzenli takip ve kişiye uygun tedavi planının oluşturulması önem taşıyor.
Sağlık profesyonelinin önerileri doğrultusunda sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, uygun kilo yönetimi, tuz tüketiminin azaltılması ve reçete edilen ilaçların düzenli kullanılması tansiyon kontrolünün önemli parçaları arasında yer alıyor.
Özetle, tansiyon aniden yükseldiğinde ilk adım sakinleşmek, doğru teknikle yeniden ölçmek ve özellikle 180/120 mmHg üzerindeki değerlerde eşlik eden belirtilere dikkat etmek olmalı. Ciddi belirtiler varsa beklemeden acil yardım alınması gerekiyor.
