Soğuk havalarda üşümek vücudun doğal tepkilerinden biri. Ancak bazı kişiler, hava koşulları çok sert olmasa bile çevresindekilere göre daha fazla üşüyebiliyor. Üstelik yapılan kan testlerinin normal çıkması da bu durumun altında başka nedenlerin bulunamayacağı anlamına gelmiyor.
Vücudun ısı üretimi ve ısı kaybı; tiroit fonksiyonlarından dolaşıma, beslenme durumundan vücut yapısına kadar pek çok faktörden etkilenebiliyor. Bu nedenle sürekli üşüme şikâyeti yaşayanların yalnızca daha kalın kıyafetler giymek yerine şikâyetin nedenini de değerlendirmesi önem taşıyor.
VÜCUT ISISINI KORUMAK İÇİN NELER YAPILMALI?
Soğuk havalarda vücut, ısı kaybını azaltmak ve mevcut ısıyı korumak için çeşitli mekanizmalar kullanıyor. Titreme, kasların çalışmasıyla ısı üretimine katkı sağlarken uygun kıyafet seçimi de dışarıya verilen ısıyı azaltmaya yardımcı oluyor.
Soğuk havalarda tek bir çok kalın kıyafet yerine birkaç katman kullanmak daha işlevsel olabilir. Baş ve boyun bölgesinin korunması, el ve ayakların kuru tutulması da önem taşıyor.
Rüzgâr ve yağmur gibi koşullarda ise dış katmanın koruyucu olması gerekiyor. Ancak fazla kalın giyinerek terlemekten de kaçınmak gerekiyor. Terleyen kıyafetlerin nemlenmesi, vücudun daha hızlı ısı kaybetmesine neden olabilir.
VÜCUT ISISINI KORUMAYA HANGİ YÖNTEMLER YARDIMCI OLUR?
Soğuk havalarda günlük alışkanlıklarda yapılabilecek bazı değişiklikler vücudun ısısını korumaya yardımcı olabilir:
- Katmanlı giyinmek: Vücut çevresindeki sıcak havanın korunmasına ve ısı kaybının azalmasına yardımcı olur.
- Kuru kalmak: Islaklığın neden olduğu ekstra ısı kaybının önüne geçebilir.
- Hafif hareket etmek: Kas aktivitesiyle ısı üretimine katkı sağlayabilir.
- Sıcak içecekler tüketmek: Özellikle soğuk havalarda geçici bir sıcaklık hissi sağlayabilir.
- Yeterli beslenmek: Vücudun enerji üretimi için ihtiyaç duyduğu yakıtın alınmasını sağlar.
Burada önemli noktalardan biri terlememek. Çok fazla kat giyinmek nedeniyle terleme meydana gelirse kıyafetler nemlenebilir ve bu durum vücudun daha hızlı ısı kaybetmesine yol açabilir.
KAN DEĞERLERİ NORMAL OLSA BİLE NEDEN ÇOK ÜŞÜNÜRÜZ?
Kan testlerinin normal olması, sürekli üşümenin bütün olası nedenlerini dışlamıyor. Tiroit bezinin yavaş çalışması, dolaşımla ilgili sorunlar, düşük vücut yağ oranı ve bazı kronik durumlar soğuğa karşı hassasiyetle ilişkilendirilebiliyor.
Özellikle kişinin daha önce böyle bir şikâyeti yokken üşüme yeni başladıysa veya zaman içerisinde belirgin şekilde arttıysa durumun değerlendirilmesi önem taşıyor.
Tiroitle ilgili bir şüphe bulunması halinde doktor tarafından TSH ve tiroit hormonları gibi testler istenebiliyor.
EL VE AYAKLARIN SÜREKLİ SOĞUK OLMASI NE ANLAMA GELİR?
Bazı kişilerde özellikle soğuk havalarda ellerin ve ayakların belirgin şekilde soğuması dolaşımla ilişkili olabilir.
Soğuklukla birlikte renk değişikliği veya uyuşma da yaşanıyorsa ve bu durum sürekli tekrarlıyorsa yalnızca daha kalın çorap ya da eldiven kullanmak yerine altta yatan nedenin değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu tür belirtilerin ne sıklıkta yaşandığı ve başka şikâyetlerin eşlik edip etmediği de değerlendirmede önem taşıyor.
VÜCUT ISISINI ARTIRMAK İÇİN NE YENEBİLİR?
Tek bir yiyeceğin vücut sıcaklığını kalıcı olarak yükselttiğini düşünmek doğru değil. Soğuk havalarda daha önemli olan yeterli enerji ve sıvı almak, dengeli beslenmek ve sıcak yiyecek-içeceklerden yararlanmak.
Çorba, sıcak süt veya kafeinsiz sıcak içecekler kısa süreli sıcaklık hissi sağlayabilir. Ancak alkolün kişiye sıcaklık veriyormuş gibi hissettirmesi yanıltıcı olabilir.
Alkol, soğuk havalarda vücut ısısını korumak amacıyla kullanılmamalıdır.
SÜREKLİ ÜŞÜME NE ZAMAN ÖNEMLİ BİR SİNYALDİR?
Üşüme uzun süredir devam ediyor, giderek artıyor veya başka belirtilerle birlikte görülüyorsa doktor değerlendirmesi gerekebilir.
Özellikle yorgunluk, belirgin halsizlik, kilo değişiklikleri, kabızlık veya kuru cilt gibi belirtilerin de bulunması halinde tiroit gibi olası nedenlerin değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
Soğuk havada ortaya çıkan şiddetli titreme, aşırı yorgunluk, kafa karışıklığı, konuşma bozukluğu veya belirgin uyku hali ise sıradan üşüme olarak görülmemeli.
Vücut sıcaklığının 35°C'nin altına düşmesi hipotermi açısından acil değerlendirme gerektiren bir durumdur. Böyle bir tabloda kişinin daha fazla soğuğa maruz kalmasını önlemek ve acil tıbbi yardım almak gerekir.
