Yapay zeka teknolojilerinin çevresel etkilerine yönelik tartışmalar Avrupa'da protestolara dönüştü. Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da Microsoft için inşa edilen veri merkezinin şantiyesi, yüzlerce çevre aktivistinin eylemine sahne oldu. Göstericiler, tesisin yüksek miktarda elektrik ve su tüketeceğini savunarak inşaat çalışmalarının durdurulmasını istedi.
Amsterdam'ın Sloterdijk bölgesindeki şantiyeye güvenlik önlemlerini aşarak giren eylemciler, bir süre boyunca inşaat faaliyetlerinin sürmesini engelledi. Gösteri sırasında bazı aktivistler vinçlere çıkarken alana balonlar asıldı ve Microsoft karşıtı sloganlar atıldı.
150'DEN FAZLA GÖSTERİCİ GÖZALTINA ALINDI
Hollanda haber ajansı ANP'nin aktardığına göre polis, şantiye alanına giren 150 ila 200 kişiyi gözaltına aldı. Diğer göstericiler ise alandan kendiliğinden ayrıldı.
Eyleme iklim ve adalet konularında çalışmalar yürüten Geef Tegengas kolektifi ile çevre örgütü Fossielvrij üyeleri de katıldı. Aktivistler, şantiye duvarlarına Microsoft'u hedef alan yazılar yazarak projeye tepkilerini gösterdi.
VERİ MERKEZİNİN ENERJİ TÜKETİMİ TARTIŞMA YARATTI
Geef Tegengas Sözcüsü Nathan Timmer, AFP'ye yaptığı açıklamada, kurulacak tesisin Amsterdam'daki bütün hanelerin toplam tüketimine yakın miktarda elektrik kullanacağını ve yüksek su ihtiyacı oluşturacağını öne sürdü.
Timmer ayrıca veri merkezinin yapay zeka destekli askeri faaliyetlerde ve Gazze'deki soykırımda kullanılabilecek teknolojilere altyapı sağlayacağını iddia etti.
Eyleme katılan Sam van der Beek de veri merkezlerinin doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek bu tür yatırımlara karşı çıktıklarını dile getirdi.
ŞİRKETLERDEN PROTESTOCULARA DİYALOG ÇAĞRISI
Projeyi yürüten ve Brookfield bünyesindeki Oaktree tarafından desteklenen Pure Data Centres, yerel paydaşlarla iletişim kurduklarını açıkladı. Şirketin proje için 1 milyar doların üzerinde yatırım planladığı bildirildi.
Pure Data Centres, yaptığı açıklamada şantiye alanındaki kişilerin güvenli biçimde dışarı çıkmasını istedi. Şirket ayrıca proje hakkındaki endişelerin görüşmeler yoluyla ele alınabileceğini ifade etti.
Microsoft da projeye yönelik tepkilerin farkında olduklarını ve insanların görüşlerini barışçıl biçimde açıklama hakkına saygı duyduklarını bildirdi. Ancak şirket, yasa dışı eylemleri desteklemediklerinin altını çizdi.
PROTESTOLAR 16 ÜLKEYE YAYILDI
Amsterdam'daki eylem, Stop Dirty Data Centres (Kirli Veri Merkezlerini Durdurun) koalisyonunun cuma ve cumartesi günleri için 16 ülkede planladığı protestoların ilklerinden biri oldu.
Koalisyon, teknolojiye ve mevcut veri merkezlerine karşı olmadıklarını ancak hükümetler gerekli düzenlemeleri hayata geçirene kadar büyük ölçekli yeni tesis projelerinin durdurulmasını istediklerini açıkladı.
Protesto programında Dublin'de yürüyüş, Varşova'da parlamento önünde gösteri ve Danimarka'daki başka bir Microsoft veri merkezine yönelik eylem de bulunuyor.
Hollanda'da planlama aşamasında olan, yapımı devam eden veya faaliyet gösteren yaklaşık 200 veri merkezi bulunuyor. Bu durum ülkeyi Avrupa'nın veri merkezi yatırımlarının yoğunlaştığı noktalarından biri haline getiriyor.
YAPAY ZEKA VERİ MERKEZLERİNİN ÇEVRESEL ETKİSİ TARTIŞILIYOR
Yapay zeka sistemlerinin çalışması için gereken yüksek işlem kapasitesi, veri merkezlerinin elektrik ihtiyacını artırıyor. Elektriğin önemli bölümünün fosil yakıtlardan karşılandığı bölgelerde bu tesislerin enerji şebekeleri üzerindeki yükü de büyüyor. Sunucuların soğutulması için kullanılan yüksek miktardaki su ise çevresel tartışmaların diğer önemli başlığını oluşturuyor.
Aktivistler, veri merkezlerinin gürültü, kirlilik ve görsel çevre üzerindeki etkilerinin yanı sıra bölgedeki kaynakların paylaşımı konusunda da sorunlara yol açabileceğini savunuyor. Ayrıca büyük teknoloji şirketlerinin dijital altyapı üzerindeki etkisinin kişisel ve ulusal güvenlik bakımından risk oluşturabileceğini ileri sürüyor.
Teknoloji şirketleri ise veri merkezlerinin bulut bilişim ve yapay zeka hizmetlerine yönelik artan talebin karşılanması için gerekli altyapıyı sağladığını belirtiyor. Bu tesislerin işletmeler, kamu kurumları ve tüketiciler açısından önemli bir ihtiyaca karşılık geldiğini savunuyor.
AVRUPA'DA VERİ MERKEZLERİNE YÖNELİK DENETİMLER GÜNDEMDE
Yapay zeka yatırımlarında ABD ve Asya ile rekabet etmeyi hedefleyen Avrupa Birliği, teknoloji sektörünün büyümesini desteklerken çevresel etkileri denetleme konusunda da baskı altında bulunuyor.
Reuters'in aktardığına göre AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, Avrupa'nın yapay zeka alanındaki gelişimini sürdürebilmesi için daha fazla veri merkezine ihtiyaç duyduğunu ancak yatırımların kamu yararı gözetilerek yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Virkkunen, vatandaşların veri merkezi yatırımları nedeniyle elektrik faturalarının yükselmeyeceği, enerji kesintileri yaşanmayacağı ve çevrenin zarar görmeyeceği konusunda güvenceye sahip olmasının önemine dikkat çekti.
Avrupa'nın farklı ülkelerinde de veri merkezi yatırımları inceleme altında. Finlandiya'da Google'ın bir projesi, arazi temizleme faaliyetleri nedeniyle soruşturmayla karşı karşıya kaldı. İtalya ve Portekiz çevre düzenlemelerini sıkılaştırırken Microsoft, altyapıdaki gecikmeler nedeniyle İngiltere'deki bir veri merkezi projesinden çekildi.
