Yale Üniversitesi araştırmacılarının ABD'de yaklaşık 2 bin 500 kişiyle gerçekleştirdiği çalışma, yapay zekâ sohbet robotlarının seçim dönemindeki rolünü ortaya koydu. Araştırmaya katılan düzenli yapay zekâ kullanıcılarının yüzde 36'sı, hangi adaya oy vereceğini belirlemek için ChatGPT, Claude, Grok ve Gemini gibi sohbet robotlarından yardım istedi.
35 EYALETTE YAKLAŞIK 2 BİN 500 KİŞİYLE ARAŞTIRMA
Yale Üniversitesi araştırmacıları, 3 Kasım 2026'da gerçekleştirilen ABD ara seçimleri öncesinde yapay zekâ sohbet robotlarının seçmenlerle etkileşimini inceledi. Ekim ayında birkaç hafta süren çalışmaya, Senato seçimlerinin yapıldığı 35 eyalette yaşayan ve sohbet robotlarını haftalık olarak kullanan yaklaşık 2 bin 500 yetişkin katıldı.
Katılımcılardan seçimlerle ilgili sorularını ChatGPT, Claude, Grok veya Gemini'ye yöneltmeleri istendi. Araştırmada kullanıcıların yüzde 36'sının aday tercihini belirlemek için yapay zekâdan yardım istediği görüldü. Bu oran, ABD'deki tüm seçmenleri değil, araştırmaya katılan düzenli yapay zekâ kullanıcılarını kapsıyor.
CHATGPT SOHBETLERİN YÜZDE 79'UNDA ADAY ÖNERDİ
Araştırmada yapay zekâ modellerinin aday önerme davranışları da karşılaştırıldı. Kullanıcılar kendi siyasi görüşlerini paylaşmadan hangi adaya oy vermeleri gerektiğini sorduğunda, düzenli olarak aday öneren tek model Grok oldu. Grok, bu tür sohbetlerin yüzde 14'ünde aday tavsiyesinde bulundu.
Kullanıcıların siyasi önceliklerini ve görüşlerini açıklamasının ardından sonuçlar değişti. ChatGPT, ilgili sohbetlerin yüzde 79'unda aday önerirken Claude'da bu oran yüzde 40 olarak ölçüldü. Grok ve Gemini'nin oranları ise bu iki model arasında kaldı. Araştırmacılar, sohbet robotlarının yönelttiği soruların da kullanıcıların verdiği yanıtları ve sonrasında sunulan önerileri etkilediğine dikkat çekti.
PEW ARAŞTIRMASINDA SEÇİM BİLGİSİ İÇİN YÜZDE 8
Pew Research Center'ın araştırmasında ise ABD'li yetişkinlerin yüzde 42'sinin bilgi aramak için yapay zekâ sohbet robotlarından yararlandığı belirtildi. Ancak seçim döneminde siyasi konularda bilgi edinmek amacıyla chatbot kullandığını söyleyenlerin oranı yüzde 8'de kaldı. Seçim bilgisi için yapay zekâ kullananların yüzde 76'sı adayların belirli konulardaki görüşlerini öğrenmeye çalışırken yüzde 71'i adaylar veya siyasi meseleler hakkında karşılaştıkları bilgileri doğrulamak için sohbet robotlarına başvurdu. Yale ve Pew araştırmalarındaki oranların farklı olması, incelenen grupların ve araştırma yöntemlerinin aynı olmamasından kaynaklanıyor. 
YAPAY ZEKÂNIN SEÇİM BİLGİLERİNDE HATA RİSKİ
Araştırmacılar, yapay zekâ sohbet robotlarının seçimlerle ilgili her zaman doğru ve güncel bilgiler sunamayabileceği uyarısında bulundu. Özellikle adayların siyasi görüşlerinin karşılaştırılmasında kullanılan kaynakların güvenilirliğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Seçim dönemlerinde yapay zekâyla hazırlanan sahte görüntü ve videoların yayılması da bilgi güvenliği tartışmalarını artırdı. OpenAI ve Anthropic'in olası kötüye kullanımları ve bilgi doğruluğunu takip etmek amacıyla özel seçim ekipleri oluşturduğu bildirildi.
YALE ARAŞTIRMASINDA GERÇEK KULLANIM KOŞULLARI İNCELENDİ
Yale araştırmasının öne çıkan özelliklerinden biri, katılımcıların önceden hazırlanmış soruları yanıtlamak yerine kendi merak ettikleri konuları sohbet robotlarına yöneltebilmesiydi. Böylece yapay zekânın seçmenlerle günlük kullanım koşullarında nasıl etkileşim kurduğu incelendi.
Araştırma ekibi, sonraki çalışmalarda modellerin yanıtlarının doğruluğunun, tarafsızlığının ve aday önerilerinin kullanıcıların ihtiyaçlarıyla ne ölçüde örtüştüğünün değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Araştırmacılar, çok aşamalı sohbetlerde yapay zekânın sorduğu soruların kullanıcıların paylaştığı bilgileri şekillendirdiğini vurgulayarak, "Bir modelin sorduğu sorular, kullanıcının ona ne söylediğini ve ne önerdiğini şekillendiriyor" değerlendirmesinde bulundu.
