Yüksek Mahkeme, kıyıların herkesin ortak kullanım alanı olduğunu vurgulayarak vatandaşların yalnızca denize girmek veya kumsalda bulunmak istemesi nedeniyle engellenemeyeceğini ortaya koydu. Karar, kıyıları fiilen kapatan işletmelere yönelik emsal niteliğinde değerlendiriliyor.
KIYILAR KAMUNUN ORTAK KULLANIM ALANIDIR
Yargıtay'ın dikkat çeken kararında, Anayasa ve Kıyı Kanunu'nda güvence altına alınan kıyılardan yararlanma hakkı bir kez daha hatırlatıldı.
Kararda, kıyılar, plajlar ve kumsalların özel mülk gibi kullanılamayacağı, bu alanların tüm vatandaşların eşit ve serbest kullanımına açık olduğu vurgulandı.
Buna göre hiçbir işletme, yalnızca denize girmek veya sahilde vakit geçirmek isteyen vatandaşın kıyıya erişimini engelleyemeyecek.
ÜCRET SADECE HİZMET İÇİN ALINABİLİR
Yargıtay'ın değerlendirmesine göre işletmeler, şezlong, şemsiye, yiyecek-içecek ya da benzeri ticari hizmetler karşılığında ücret talep edebilecek.
Ancak bu hizmetlerden yararlanmak istemeyen vatandaşların yalnızca kıyıya ulaşmak ya da denize girmek için ödeme yapmaya zorlanamayacağı ifade edildi.
Karar, son yıllarda birçok tatil bölgesinde yaşanan "şezlong kiralamadan plaja giremezsiniz" uygulamalarını yeniden tartışmaya açtı.
ENGELLEYEN İŞLETMELER CEZAİ SORUMLULUKLA KARŞILAŞABİLİR
Yargıtay'ın kararında en dikkat çeken bölümlerden biri ise kıyıya erişimin engellenmesinin doğurabileceği hukuki sonuçlar oldu. Kararda, vatandaşların kıyıya ulaşmasının fiilen engellenmesinin yalnızca idari değil, şartların oluşması halinde ceza hukuku açısından da sorumluluk doğurabileceği belirtildi.
Özellikle erişimi engelleyen işletmeler hakkında olayın niteliğine göre "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçuna ilişkin değerlendirme yapılabileceğine işaret edildi. Kararın, son dönemde Bodrum, Çeşme, Marmaris, Fethiye ve Antalya başta olmak üzere birçok turizm merkezinde gündeme gelen "özel plaj" tartışmalarına yön verecek emsal niteliğinde olduğu değerlendiriliyor.
Hukuki yorumlara göre işletmeler bundan sonra kıyıyı kapatarak değil, sundukları hizmetin kalitesiyle rekabet etmek zorunda kalacak.
HALK DENETİM ÇAĞRISI YAPIYOR
Kararın uygulanabilmesi için ilgili bakanlıklar, valilikler, belediyeler ve diğer denetim kurumlarının kıyılardaki uygulamaları daha etkin şekilde denetlemesi gerektiği de vurgulanıyor.
Uzmanlara göre Yargıtay'ın ortaya koyduğu yaklaşım, Anayasa'da güvence altına alınan kıyılardan serbest yararlanma hakkının fiilen korunması açısından önemli bir emsal oluştururken, yaz aylarında sıkça gündeme gelen kıyıya erişim tartışmalarında da yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
