Macaristan ile Rusya arasındaki ilişkilerde yıllardır hakim olan yakın diyalog görüntüsü hızla değişiyor. Avrupa Birliği ile daha uyumlu bir dış politika izleme sözü veren yeni Macar hükümeti, Rusya’nın Budapeşte’deki diplomatik varlığına yönelik kapsamlı bir karar aldı.
Macaristan Dışişleri Bakanı Anita Orbán, Rusya’nın Budapeşte Büyükelçisinin Dışişleri Bakanlığına çağrıldığını ve 10 Rus diplomata ilişkin kararın kendisine bildirildiğini açıkladı. Orbán, söz konusu kişilerin hangi faaliyetleri nedeniyle sınır dışı edildiğine ilişkin ayrıntı vermedi.
10 RUS DİPLOMATA “ÜLKEYİ TERK EDİN” TALİMATI
Macar makamlarının değerlendirmesine göre Rus diplomatik misyonundaki 10 kişi, Viyana Sözleşmesi çerçevesinde diplomatların statüsüyle bağdaşmayan faaliyetlerde bulundu. Bunun üzerine Budapeşte yönetimi söz konusu kişilerin Macaristan’dan ayrılmasını istedi.
Dışişleri Bakanı Orbán, kararın temelinde Macaristan’ın ulusal güvenliği ve egemenliğinin bulunduğunu vurguladı. Ancak Budapeşte yönetimi diplomatların hangi faaliyetlerinin bu karara yol açtığını ve ülkeden ayrılmaları için tanınan süreyi kamuoyuna açıklamadı.
MOSKOVA’DAN İLK TEPKİ: KARŞILIK VERECEĞİZ
Macaristan’ın kararına Moskova’dan da kısa sürede yanıt geldi. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Budapeşte’nin 10 diplomatı sınır dışı etme kararına karşılık verileceğini duyurdu.
Bu açıklama, Rusya’nın Macar diplomatlara yönelik karşılıklı bir adım atabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Ancak Moskova’nın vereceği karşılığın kapsamı konusunda henüz ayrıntılı bir resmi açıklama yapılmadı.
VİKTOR ORBAN DÖNEMİNDEN KESKİN DÖNÜŞ
Kararın siyasi açıdan en dikkat çekici yönlerinden biri, Macaristan’ın Rusya politikasındaki değişimin hızlanması oldu. Eski Başbakan Viktor Orbán döneminde Budapeşte, Avrupa Birliği içerisinde Moskova ile en yakın ilişkileri sürdüren başkentlerden biri olarak öne çıkmış; Rusya yaptırımları ve enerji ilişkileri konusunda diğer AB üyelerinden zaman zaman ayrışmıştı.
Mayıs ayında göreve gelen Peter Magyar hükümeti ise Avrupa Birliği ile ilişkileri güçlendirme ve Rusya karşısında daha sert bir politika izleme yönünde adımlar atmaya başladı. Ağustos sonunda yeni hükümetin Rusya’yı Macaristan, Avrupa ve küresel düzen açısından bir “tehdit” olarak nitelendirmesi, önceki dönemin Moskova politikasından önemli bir kopuş olarak değerlendirilmişti.
MAYIS AYINDA DA BİR RUS DİPLOMAT SINIR DIŞI EDİLMİŞTİ
Budapeşte’nin son kararı Moskova’ya yönelik ilk diplomatik hamle değil. Yeni hükümet mayıs ayında, diplomatik kimlik altında istihbarat faaliyeti yürüttüğü iddiasıyla bir Rus diplomatı sınır dışı etmişti.
Aynı dönemde Rusya’nın Ukrayna’nın Macar nüfusunun yoğun olarak yaşadığı Zakarpattia bölgesine yönelik İHA saldırıları üzerine Rusya’nın Budapeşte Büyükelçisi de Dışişleri Bakanlığına çağrılmıştı. Anita Orbán, söz konusu saldırıların Macaristan açısından kabul edilemez olduğunu Moskova’ya iletmişti.
BUDAPEŞTE: RUSYA İLE KÖPRÜLERİ YIKMAYACAĞIZ
Macaristan yönetimi sert karara rağmen Moskova ile diplomatik ilişkileri tamamen kesme niyetinde olmadığını özellikle vurguladı. Dışişleri Bakanı Orbán, karşılıklı saygı ve diplomatik kurallara uyulması şartıyla Rusya ile gerekli diyaloğun devam edeceğini açıkladı.
Bu yaklaşım, Peter Magyar hükümetinin Rusya ile ilişkilerinde iki yönlü bir politika izleyeceğine işaret ediyor. Budapeşte bir taraftan güvenlik ve egemenlik gerekçesiyle Moskova’ya karşı daha sert önlemler alırken diğer taraftan diplomatik iletişim kanallarını tamamen kapatmaktan kaçınıyor.
MACARİSTAN-RUSYA HATTINDA YENİ DÖNEM
10 Rus diplomatın aynı anda sınır dışı edilmesi, Macaristan’ın yeni dış politika çizgisinin şimdiye kadarki en görünür adımlarından biri oldu. Viktor Orbán döneminde Moskova ile kurulan yakın ilişkinin ardından Peter Magyar hükümetinin AB eksenli politikaya yönelmesi, Budapeşte’nin Avrupa içindeki konumunu da değiştirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Moskova’nın vereceği karşılığın ardından iki ülke arasındaki gerilimin ne ölçüde büyüyeceği ise önümüzdeki günlerde netleşecek. Ancak Budapeşte’nin son hamlesi, Macaristan-Rusya ilişkilerinde eski dönemin kapandığına ilişkin en güçlü işaretlerden biri olarak öne çıkıyor.
