Türkiye ile Yunanistan arasında Ege’de hava faaliyetleri üzerinden devam eden gerilim, bu kez kullanılan askeri platformların maliyeti üzerinden Yunan basınının gündemine taşındı. To Vima’nın analizinde, Ege’de devriye uçuşları gerçekleştiren Türk İHA’larını takip etmek ve önlemek amacıyla Yunan F-16’larının havalandırılmasının Atina için giderek daha ağır bir operasyonel ve ekonomik yük oluşturduğu ileri sürüldü.
EGE’DEKİ İHA HAREKETLİLİĞİ YUNAN BASININDA GÜNDEM OLDU
Ege Denizi’nde Türk İHA’larının gerçekleştirdiği uçuşlar, uzun süredir Ankara ile Atina arasındaki tartışmalı başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Yunanistan, kendi hava sahası ve hava trafik düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirdiği bazı uçuşlara karşı önleme faaliyetleri gerçekleştirirken, Türkiye ise uçuşların uluslararası hava sahasında gerçekleştirildiğini belirtiyor. Bu kez Yunan basınının dikkat çektiği nokta ise doğrudan hava sahası tartışmasından ziyade, Türk İHA’larına karşı kullanılan yöntemin maliyeti oldu. To Vima’da yayımlanan analizde, Yunanistan’ın İHA faaliyetlerine karşı F-16’larla müdahale etmesinin ekonomik açıdan uzun vadede ciddi bir yük oluşturduğu değerlendirmesi yapıldı.
TÜRK İHA’LARI İÇİN F-16’LAR HAVALANIYOR
Yunan basınındaki değerlendirmeye göre, Ege’de Türk İHA’larının tespit edilmesinin ardından Yunan Hava Kuvvetleri tarafından F-16 savaş uçakları görevlendiriliyor. İnsanlı savaş uçaklarının kullanıldığı bu yöntem, yalnızca operasyonel hazırlık gerektirmiyor. Her bir uçuş beraberinde yakıt, bakım, personel ve uçuş saati gibi doğrudan ve dolaylı maliyetleri de getiriyor. İşte Yunan basınının tartışmayı büyüttüğü nokta da burada ortaya çıkıyor: Görece düşük maliyetli bir İHA'nın takibi için çok daha pahalı bir savaş uçağının kullanılması ne kadar sürdürülebilir? To Vima'nın değerlendirmesinde, Atina'nın bu yöntem nedeniyle ekonomik açıdan zorlandığı savunuldu.
MALİYET FARKI DİKKAT ÇEKTİ
Haberde aktarılan hesaplamalarda F-16’ların uçuş maliyetlerinin oldukça yüksek olduğu belirtildi. Yunan basınında yer alan değerlendirmeye göre, bakım ve yakıt giderleri de hesaba katıldığında bir F-16’nın saatlik uçuş maliyetinin 25 bin ila 27 bin dolar arasında olduğu öne sürüldü. Buna karşılık standart bir keşif İHA'sı için farklı kaynaklarda saatlik yaklaşık 2 bin 500 dolar seviyesinde maliyet hesaplamaları bulunduğu, Türk İHA’larının saatlik uçuş maliyetinin ise bazı kaynaklarda çok daha düşük gösterildiği aktarıldı. Ancak bu rakamların kullanılan platform, görev tipi, bakım giderlerinin hesaplanma yöntemi ve operasyon koşullarına göre değişebileceği de göz önünde bulunduruluyor.
ASIL SORUN: UZUN VADEDE BU MODEL SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ?
Yunan basınındaki analizde, Atina açısından asıl problemin tek bir F-16 operasyonunun maliyetinden ziyade, bu yöntemin tekrarlanan uçuşlarda ortaya çıkaracağı toplam yük olduğu vurgulandı. İHA faaliyetlerinin devam etmesi halinde her uçuşa karşılık savaş uçaklarının havalandırılması, F-16 filosunun uçuş saatlerinin artması anlamına geliyor. Bu durumun bakım planlamasından yakıt tüketimine, personel kullanımından uçakların operasyonel ömrüne kadar birçok başlıkta Yunanistan açısından ek maliyet yaratabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle To Vima'nın analizinde, mevcut önleme yönteminin uzun vadede sürdürülebilir olmadığı görüşü öne çıkarıldı.
İHA’LARIN GECE KABİLİYETİ DE GÜNDEMDE
Yunan basınındaki değerlendirmede dikkat çeken bir başka unsur ise Türk İHA’larının gece operasyon kabiliyeti oldu. To Vima, gelişmiş sensörler ve termal görüntüleme sistemlerinin İHA’ların gece saatlerinde de keşif ve gözetleme faaliyetlerini sürdürmesine imkan sağladığına dikkat çekti. Bu özellik, İHA'ların yalnızca gündüz saatlerinde değil, farklı hava ve görüş koşullarında da görev yapabilmesi açısından önem taşıyor.
ATİNA’NIN ÖNÜNDE YENİ BİR SAVUNMA HESABI VAR
Yunanistan açısından tartışma yalnızca F-16'ların maliyetiyle sınırlı değil. Modern savaş teknolojilerinde İHA'ların giderek daha fazla kullanılması, geleneksel savaş uçaklarının her tehdide karşı kullanılmasının ekonomik açıdan ne kadar doğru olduğu sorusunu da gündeme getiriyor. Düşük maliyetli insansız sistemlere karşı yüksek maliyetli insanlı savaş uçaklarının sürekli görevlendirilmesi, savunma bütçelerinin kullanımında yeni bir denge kurulmasını gerektirebilir. Yunan basınındaki değerlendirme de tam olarak bu noktaya dikkat çekiyor.
“F-16’LARA BAĞIMLI MODEL SÜRDÜRÜLEMEZ”
To Vima'nın analizinde, Türk İHA'larının her devriyesine karşılık F-16'ların kullanılmasıyla ortaya çıkan maliyet farkının Atina açısından uzun vadede taşınmasının zor olduğu savunuldu. Haberde özetlenen değerlendirmeye göre Yunanistan'ın her İHA faaliyetine çok daha pahalı bir operasyonla karşılık vermesi, mevcut yöntemin sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri oluşturuyor. Bu nedenle Ege'deki İHA hareketliliği, Türkiye ile Yunanistan arasındaki askeri gerilimin ötesinde, modern savunmada “düşük maliyetli İHA'ya karşı yüksek maliyetli savaş uçağı” denklemine yeni bir örnek olarak gösteriliyor.
YUNANİSTAN YENİ BİR YÖNTEM Mİ ARAYACAK?
Yunan basınında çıkan analiz, Atina'nın önündeki temel soruyu da ortaya koymuş oldu: Türk İHA'larının faaliyetlerine karşı her seferinde F-16 kaldırmak yerine daha düşük maliyetli ve sürdürülebilir bir önleme yöntemi geliştirilebilir mi? İHA karşıtı sistemler, elektronik harp çözümleri ve farklı hava savunma teknolojileri bu tartışmanın önümüzdeki dönemde daha da büyümesine neden olabilir. Ege'deki hava faaliyetlerinin devam etmesi halinde, Yunanistan'ın hem askeri etkinliği hem de savunma bütçesini gözeten yeni bir yöntem arayışına girip girmeyeceği ise merak konusu.
