11 Eylül tarihi, özellikle 2001'de ABD'de düzenlenen saldırılar nedeniyle dünya hafızasında özel bir yere sahip. Ancak bu tarihte Türkiye ve dünyanın farklı bölgelerinde çok sayıda kritik olay daha yaşandı. İşte 11 Eylül tarihinde meydana gelen 20 önemli gelişme.
TÜRKİYE TARİHİNDE 11 EYLÜL
1. 1923 – Mustafa Kemal Paşa Halk Fırkası Genel Başkanı Oldu
Mustafa Kemal Paşa, 11 Eylül 1923'te Halk Fırkası'nın genel başkanlığına seçildi. Bu gelişme, Cumhuriyet'in ilanından kısa süre önce Türkiye'nin yeni siyasi yapılanması açısından önemli bir adım oldu.
2. 1941 – Van ve Erciş'te Büyük Deprem Meydana Geldi
Van Gölü ve çevresinde 11 Eylül 1941'de meydana gelen depremde 194 kişi hayatını kaybetti. Deprem, bölgede çok sayıda yerleşim yerinde hasara neden oldu.
3. 1944 – Türkiye Sınır Politikasında Yeni Karar Aldı
İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde Türkiye, Mihver Devletleri'nden gelebilecek sığınmacılara karşı sınırlarını kapatma kararı aldı.
4. 1954 – Kıbrıs Türktür Komitesi Kuruldu
Ankara'da Kıbrıs meselesine ilişkin kamuoyu oluşturmak amacıyla Kıbrıs Türktür Komitesi kuruldu. Komite, dönemin Kıbrıs politikasında etkili olan oluşumlardan biri oldu.
5. 1989 – Yıldırım Akbulut TBMM Başkanı Seçildi
Anavatan Partisi Erzincan Milletvekili Yıldırım Akbulut, 11 Eylül 1989'da Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına seçildi.
6. 1993 – Murat Karayalçın SHP Genel Başkanı Oldu
SHP'nin 4. Olağan Kurultayı'nda Murat Karayalçın genel başkan seçildi. Karayalçın, ilerleyen dönemde koalisyon hükümetinde başbakan yardımcılığı görevini de üstlendi.
7. 2007 – Ankara'da Patlayıcı Yüklü Minibüs Bulundu
Ankara'nın Sıhhiye semtinde yaklaşık 300 kilogram patlayıcı taşıdığı bildirilen bir minibüs ele geçirildi. Olay, olası bir saldırının önlenmesi açısından dikkat çekti.
8. 2012 – İstanbul'da Polis Merkezine Saldırı Düzenlendi
İstanbul Sultangazi'deki polis merkezinde 11 Eylül 2012'de bombalı saldırı düzenlendi. Saldırıda bir polis memuru hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı.
DÜNYA TARİHİNDE 11 EYLÜL
9. 1297 – Stirling Köprüsü Savaşı Yaşandı
William Wallace ve Andrew Moray liderliğindeki İskoç kuvvetleri, Stirling Köprüsü Savaşı'nda İngiliz ordusunu mağlup etti. Zafer, İskoç bağımsızlık mücadelesinin önemli dönüm noktalarından biri oldu.
10. 1541 – Santiago Saldırıya Uğradı
Bugünkü Şili'nin başkenti Santiago, 11 Eylül 1541'de İspanyol sömürge güçlerine karşı yerli toplulukların saldırısına sahne oldu.
11. 1565 – Malta Kuşatması Sona Erdi
Osmanlı kuvvetleri, 1565'teki Büyük Malta Kuşatması'nın ardından adadan çekildi. Kuşatma, Osmanlı ile Avrupa güçleri arasındaki mücadelenin önemli aşamalarından biri olarak tarihe geçti.
12. 1609 – Henry Hudson Manhattan'a Ulaştı
İngiliz denizci Henry Hudson, 11 Eylül 1609'da Manhattan Adası'na ulaştı. Bu yolculuk, bölgenin sonraki sömürge tarihinin önemli başlangıç noktalarından biri oldu.
13. 1683 – Viyana Kuşatması'nda Osmanlı Ordusu Geri Çekildi
Osmanlıların İkinci Viyana Kuşatması sırasında Lehistan Kralı III. Jan Sobieski'nin liderliğindeki müttefik kuvvetler kuşatmayı kırdı. Bu gelişme, Osmanlı-Avrupa savaşlarının seyrinde önemli bir dönüm noktası oldu.
14. 1697 – Zenta Muharebesi Gerçekleşti
Osmanlı ordusu, 11 Eylül 1697'de Zenta Muharebesi'nde Habsburg kuvvetlerine karşı ağır bir yenilgi aldı. Savaş, Osmanlı-Kutsal İttifak mücadelesinin kritik aşamalarından biri oldu.
15. 1709 – Malplaquet Muharebesi Yapıldı
İspanya Veraset Savaşı sırasında İngiltere, Hollanda ve Avusturya kuvvetleri Fransa ile karşı karşıya geldi. Malplaquet Muharebesi, savaşın en kanlı çatışmalarından biri olarak kayıtlara geçti.
16. 1714 – Barselona Bourbon Ordularına Teslim Oldu
İspanya Veraset Savaşı'nın son döneminde Barselona, İspanyol ve Fransız Bourbon kuvvetlerine teslim oldu. Bu gelişme, Katalonya tarihinin önemli kırılma noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
17. 1941 – Pentagon'un Temeli Atıldı
ABD Savunma Bakanlığı'nın merkezi Pentagon'un inşaatı 11 Eylül 1941'de başladı. Bina, 60 yıl sonra 11 Eylül 2001 saldırılarının hedeflerinden biri oldu.
18. 1961 – WWF Kuruldu
Dünya Doğayı Koruma Vakfı'nın temeli 1961'de atıldı. Kuruluş, sonraki yıllarda doğa ve yaban hayatının korunmasına yönelik küresel çalışmalarınGeneral Augusto Pinochet öncülüğündeki Şili Silahlı Kuvvetleri, 11 Eylül önde gelen kuruluşlarından biri haline geldi.
19. 1973 – Şili'de Askeri Darbe Gerçekleşti
General Augusto Pinochet öncülüğündeki Şili Silahlı Kuvvetleri, 11 Eylül 1973'te yönetime el koydu. Başkanlık Sarayı La Moneda'nın bombalandığı darbenin ardından Salvador Allende hayatını kaybetti ve ülkede uzun sürecek askeri yönetim dönemi başladı.
20. 2001 – ABD'de 11 Eylül Saldırıları Düzenlendi
El Kaide mensubu saldırganlar tarafından kaçırılan dört yolcu uçağından ikisi New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'nin kulelerine, biri Pentagon'a çarptı. Dördüncü uçak ise Pennsylvania'da düştü.
Saldırılarda 2 bin 977 kişi hayatını kaybetti. 11 Eylül saldırılarının ardından ABD'nin güvenlik ve dış politikası ile küresel terörle mücadele yaklaşımında köklü değişiklikler yaşandı.
11 EYLÜL'ÜN TARİHTEKİ YERİ
11 Eylül, yalnızca 2001'de ABD'de gerçekleşen saldırılarla değil, farklı dönemlerde yaşanan siyasi, askeri ve toplumsal gelişmelerle de tarihte önemli bir yere sahip.
Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluş sürecindeki siyasi yapılanmadan 2007'de Ankara'da ele geçirilen patlayıcı yüklü minibüse, dünyada ise Şili'deki askeri darbeden 11 Eylül 2001 saldırılarına kadar birçok gelişme bu tarihin tarihsel önemini artırdı.
